Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy szczepienie przeciwko grypie zapobiega zachorowaniom u pacjentów z astmą oskrzelową?

04.11.2020
Vasileiou E., Sheikh A., Butler C.C. i wsp.
Seasonal influenza vaccine effectiveness in people with asthma: a national test-negative design case-control study. Clin. Infect. Dis. 2020; 71 (7): e94–e104

Opracowała Małgorzata Ściubisz, redaktor serwisu „Szczepienia”

Zakażenia dróg oddechowych, zwłaszcza wirusowe, w tym również grypa, należą do czynników wyzwalających napady i zaostrzenia astmy lub powodujących ich utrzymywanie się – zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Skuteczności szczepionek inaktywowanych w zapobieganiu zaostrzeniom astmy i hospitalizacji z powodu grypy nie potwierdzono jednoznacznie w przeprowadzonych nielicznych badaniach z randomizacją (1 u dzieci i młodzieży, 2 u dorosłych). W badaniu u dzieci i młodzieży zauważono jednak, że – w porównaniu z placebo – na każdych 100 pacjentów zaszczepionych przeciwko grypie, 4 unikało zaostrzenia astmy w sezonie zachorowań na grypę. Szczepienie przeciwko grypie nieznacznie poprawiało również kontrolę astmy (zmniejszało codzienne nasilenie objawów) w tym okresie. Korzystny efekt szczepienia przeciwko grypie na ryzyko zaostrzeń astmy sugerują natomiast wyniki niektórych dużych badań obserwacyjnych. Jednak samemu zachorowaniu na grypę u chorych na astmę można skutecznie zapobiegać poprzez szczepienia, na co wskazują wyniki badania kliniczno-kontrolnym typu test-negative design opublikowanego niedawno w czasopiśmie „Clinical Infectious Diseases”.

Populację badania stanowiły 5022 osoby w wieku >6 miesięcy chore na astmę (stosujące przewlekle lub objawowo wziewne lub systemowe glikokortykosteroidy i/lub z epizodem zaostrzenia wymagającym hospitalizacji w wywiadzie) i które z powodu objawów ostrego zakażenia dróg oddechowych zgłosiły się do placówki ambulatoryjnej lub wymagały hospitalizacji. Od uczestników badania w ciągu kilku sezonów epidemicznych grypy pobrano 5910 próbek. Grupę przypadków utworzyło 781 osób, u których metodą polimerazowej reakcji łańcuchowej z odwrotną transkryptazą (RT-PCR) potwierdzono grypę, a grupę przypadków 5129 osób, u których grypę wykluczono. Skuteczność szczepienia oszacowano porównując wskaźniki wyszczepialności w obu grupach.

Ogółem skuteczność rzeczywistą szczepienia przeciwko grypie sezonowej (preparatem inaktywowanym) w zapobieganiu zachorowaniom na grypę potwierdzoną laboratoryjnie u chorych na astmę wyniosła 55% (95% CI: 45,8–62,7). Skuteczność szczepienia różniła się w zależności od sezonu epidemicznego, szczepu wirusa grypy odpowiedzialnego za zachorowanie i wieku pacjentów. Największą skuteczność szczepionki obserwowano w sezonie epidemicznym 2010/2011 (76,1% [95% CI: 55,6–87,1]), w którym za zachorowania odpowiadał głównie wirusy grypy A/H1N1 i skład antygenowy szczepionki był dobrze dopasowany do szczepów wirusa krążących w populacji. Większą skuteczność szczepionki obserwowano wobec zachorowań wywołanych wirusem grypy A/H1N1 (48,4% [95% CI: 19,4–66,9]) i B (60,8% [95% CI: 31,6–77,5]), mniejszą wobec zachorowań wywołanych szczepem A/H3N2 (29,3% [95% CI: 1,0–49,4]). W zależności od wieku pacjentów skuteczność szczepienia wyniosła 46% (95% CI: 11,2–67,2) u osób w wieku ≤17 lat, 57% (95% CI: 42,3–68,0) u osób w wieku 18–54 lat, 57,6% (95% CI: 29,6–74,5) u osób w wieku 55–64 lat, 56,8% (95% CI: 24,0–74,9) u osób w wieku 65–74 lat oraz 51,9% (95% CI: 9,2–74,5) u osób w wieku ≥75 lat.

Autorzy podkreślają, że wyniki badania dostarczają przekonujących dowodów o skuteczności szczepienia przeciwko grypie w zapobieganiu zachorowaniom na grypę potwierdzoną laboratoryjnie u osób chorych na astmę.

Warto również przypomnieć, że zgodnie z aktualnymi wytycznymi Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) szczepienie przeciwko grypie jest szczególnie zalecane osobom z przewlekłymi chorobami układu oddechowego, w tym chorym na astmę. Coroczne szczepienie przeciwko grypie pacjentów z umiarkowaną i ciężką postacią astmy jest również zgodne z aktualnymi (2020) wytycznymi Global Initiative for Asthma (GINA) „Global Strategy for Asthma Management and Prevention”. GINA wskazuje również, że szczepienie przeciwko grypie – w porównaniu z placebo – nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zaostrzeń astmy. Podobne wnioski płyną z metaanalizy Cochrane Collaboration z 2013 roku uwzględniającej 18 badań z randomizacją. Potwierdzają to również wyniki dużych badań obserwacyjnych. Oznacza to, że szczepienie przeciwko grypie chorych na astmę jest bezpieczne, a chorzy odnoszą z niego przynajmniej taką samą korzyść, jak ich zdrowi rówieśnicy. Coroczne szczepienie przeciwko grypie dzieci chorych przewlekle, w tym chorych na astmę, zaleca również American Academy of Pediatrics (AAP).

Piśmiennictwo:

1. Cates C.J. i wsp.: Vaccines for preventing influenza in people with asthma. Cochrane Database Syst. Rev. 2013; 2: CD000364 (doi: 10.1002/14651858.CD000364.pub4.)
2. Bueving H.J. i wsp.: Influenza vaccination in children with asthma: randomized double-blind placebo-controlled trial. Am. J. Respir. Crit. Care Med. 2004; 169: 488–93.
3. Kramarz P. i wsp.: Does influenza vaccination prevent asthma exacerbations in children? J. Pediatr., 2001; 138: 306–310.
4. Tata L.J. i wsp.: Does influenza vaccination increase consultations, corticosteroid prescriptions, or exacerbations in subjects with asthma or chronic obstructive pulmonary disease? Thorax. 2003; 58: 835–9.
5. Grohskopf L.A. i wsp. Prevention and Control of Seasonal Influenza with Vaccines: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices - United States, 2020-21 Influenza Season. MMWR Recomm Rep. 2020; 69(8): 1-24
6. Global strategy for asthma management and prevention. Updated 2020. https://ginasthma.org/wp-content/uploads/2020/04/GINA-2020-full-report_-final-_wms.pdf (cyt. 03.11.2020)
7. Vasileiou E., Sheikh A., Butler C. i wsp.: Effectiveness of Influenza Vaccines in Asthma: a systematic review and meta-analysis. Clin. Infect. Dis. 2017; 65 (8): 1388–1395
8. Kramarz P. i wsp.: Does influenza vaccination exacerbate asthma? Analysis of a large cohort of children with asthma. Vaccine Safety Datalink Team. Arch. Fam. Med. 2000; 9: 617–23..
9. Recommendations for Prevention and Control of Influenza in Children, 2020–2021 Committee on Infectious Diseases. Pediatrics, 2020; 146 (4): e2020024588. doi.org/10.1542/peds.2020-024588

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań