Główny Inspektor Sanitarny (GIS) poinformował, że w grudniu 2024 roku w kolejnym mieście – w Rzeszowie – w próbce ścieków komunalnych wykryto wirusa polio pochodzenia szczepionkowego (VDPV) typu 2. Pod koniec listopada 2024 roku VDPV typu 2 wykryto w próbce ścieków w Warszawie (p. Wspólny komunikat GIS, KK w dziedzinie chorób zakaźnych oraz KK w dziedzinie epidemiologii ws. wykrycia wirusa polio w próbce ścieków).
Zwrócił również uwagę, że w ostatnich miesiącach VDPV wykryto również w próbkach ścieków w innych krajach w Europie – w Hiszpanii, Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii oraz Finlandii.
Ocenił, że ryzyko masowych zachorowań w populacji Polski jest małe w związku z dużą wyszczepialnością przeciwko polio. Jednak zwiększone krążenie w środowisku VDPV może stanowić zagrożenie dla osób nieszczepionych przeciwko polio.
W Polsce zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych (PSO) wszystkie dzieci są szczepione przeciw polio od połowy lat 50. ubiegłego wieku. Dlatego zakłada się, że większość dorosłych mieszkających w Polsce jest uodporniona przeciwko polio. Dorośli, o których wiadomo lub podejrzewa się, że nie są zaszczepieni przeciwko polio lub są zaszczepieni w niepełnym schemacie, należy doszczepić. Pełny schemat szczepienia przeciwko polio u osób dotąd nieszczepionych składa się z 3 dawek szczepionki inaktywowanej przeciwko polio (IPV). Dorośli zaszczepieni przeciwko poliomyelitis, którzy są narażeni na zwiększone ryzyko zachorowania, mogą przyjąć 1 dawkę przypominającą IPV co 10 lat.
Do grupy zwiększonego ryzyka zachorowania na polio należą:
- podróżni udający się do krajów, w których polio występuje endemicznie (Afganistan i Pakistan) lub aktualnie dotkniętych epidemią polio (niektóre kraje Afryki i Azji),
- pracownicy laboratoriów i pracownicy opieki zdrowotnej, którzy mają do czynienia z próbkami mogącymi zawierać wirusy polio,
- pracownicy opieki zdrowotnej lub opiekunowie mający bliski kontakt z osobą, która może być zakażona wirusem polio,
- pracownicy oczyszczalni ścieków.
Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się wirusa polio, zgodnie w wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) należy:
- zweryfikować stan zaszczepienia populacji przeciwko polio, szczególnie na poziomie regionalnym,
- zwiększyć stan zaszczepienia w populacjach o niedostatecznym odsetku zaszczepionych,
- terminowo realizować szczepienia przeciwko polio zgodnie z PSO,
- prowadzić nadzór epidemiologiczny nad polio w celu szybkiego wykrywania i reagowania na krążenie wirusa.
GIS zwrócił się również do personelu medycznego oraz rodziców i opiekunów dzieci, które dotychczas nie zostały zaszczepione lub nie ukończyły pełnego schematu szczepienia przeciwko polio, o uzupełnienie brakujących szczepień. Szczepienie jest nieodpłatne dla wszystkich osób do 19. roku życia. Szczepienie jest wykonywane preparatem inaktywowanym (IPV).
GIS podkreślił, że stale monitoruje sytuację i pozostaje w kontakcie z Ministerstwem Zdrowia, WHO oraz ECDC.
