Kiedy rodzic zdecyduje się wypisać dziecko z przychodni, to karta szczepień musi pozostać w placówce – powiedział PAP rzecznik Głównego Inspektoratu Sanitarnego Marek Waszczewski. Przychodnia, która szczepiła dziecko, potwierdzającą to dokumentację może przekazać wyłącznie nowo wybranej przez opiekuna przychodni.
W kwietniu 2025 oku rozpoczęła się prowadzona przez inspektorów stacji sanitarno-epidemiologicznych kontrola kart uodpornienia dzieci, zwanych powszechnie kartami szczepień. Do sprawdzenia jest w sumie 7,5 mln kart, które dokumentują zaszczepienie dziecka przeciwko chorobom zakaźnym ujętym w kalendarzu szczepień obowiązkowych. Przegląd kart ma być krokiem w stronę elektronicznego systemu. Na razie e-karty działają jedynie w przypadku szczepień zalecanych.
Główny Inspektor Sanitarny (GIS) dr Paweł Grzesiowski zapowiedział te działania na początku br. Od razu powiedział, że spodziewa się, że kontrola ujawni kilka grup niezaszczepionych dzieci. Wśród nich kilka procent, czyli co najmniej kilkaset tysięcy dzieci, które z systemu zniknęły. – Oznacza to, że nie ma ich kart szczepień, nie wiemy, czy były zaszczepione, czy nie. Być może wyjechały za granicę. Spodziewamy się w związku z tym sporej pracy, bo w następnej kolejności będziemy musieli próbować te dzieci odnaleźć – powiedział.
W środę „Dziennik Gazeta Prawna” (DGP) poinformował, że przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), które mają pod swoją opieką dzieci, po uruchomieniu przez GIS powszechnego spisu szczepień zaczęły częściej otrzymywać wnioski o wypisanie najmłodszych z przychodni. Cytowany przez "DGP" lekarz i współwłaściciel jednej z placówek stwierdził, że jest to sposób na ukrycie dziecka przed systemem obowiązkowych szczepień ochronnych.
Ustawa o podstawowej opiece zdrowotnej mówi, że pacjent ma prawo wyboru poradni POZ i zmiany na inną. Tak samo rodzic ma prawo dowolnego wyboru poradni POZ dla swojego dziecka. I tym samym prawo do jego wypisania. Ustawa jednak nie nakazuje opiekunom wyboru przychodni, lekarza, pielęgniarki czy położnej dla dziecka.
– Kiedy jednak rodzic zdecyduje się wypisać dziecko z przychodni, to karta uodpornienia musi pozostać w placówce – podkreślił w rozmowie z PAP rzecznik Głównego Inspektoratu Sanitarnego Marek Waszczewski. Wynika to z ustawy o zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia ministra zdrowia ws. dokumentacji medycznej.
Przepisy mówią, że karta uodpornienia stanowi dokument wewnętrzny systemu opieki zdrowotnej i jest przechowywana przez świadczeniodawcę sprawującego opiekę profilaktyczną nad daną osobą, a w przypadku osób nieubezpieczonych przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
Przychodnia nie może wydać karty rodzicowi. – Ale ma obowiązek zrobić coś innego – przekazać kartę nowemu świadczeniodawcy, do którego przepisał swoje dziecko rodzic" – wyjaśnił Marek Waszczewski.
Na podstawie zawartych w karcie danych przychodnia składa kwartalne sprawozdania do powiatowego sanepidu, w których umieszcza informacje o niezaszczepieniu danego pacjenta. GIS przekazał PAP, że od rozpoczęcia kontroli kart, do inspekcji zaczęło wpływać z punktów szczepień więcej zgłoszeń o niezaszczepionych dzieciach. – Nie wynika to jednak ze zwiększenia liczby odmów szczepień, ale działań samych placówek, które ostatnio uzupełniają obowiązek raportowania do nas – wyjaśnił rzecznik inspekcji.
Rzecznik GIS powiedział PAP, że inspektorzy sanepidu prowadzący kontrolę spotykają się z sytuacjami, gdy przychodnia dysponująca kartą dziecka nie chce jej udostępnić kontrolerom.
W tej sprawie wypowiedziało się biuro Rzecznika Praw Pacjenta (RPP). – Karta (...) nadal podlega sprawozdawczości i nadzorowi Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i może być przedmiotem kontroli u danego świadczeniodawcy – napisał Paweł Grzesiewski, dyrektor departamentu prawnego RPP w piśmie, którego treść poznała PAP, w piśmie do prezeski Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia Bożeny Janickiej.
Podobnie, jeżeli rodzic nie zadeklarował żadnej przychodni, bo np. wyjeżdża z dzieckiem za granicę, karta również zostaje w dotychczasowej przychodni. – Świadczeniodawca ma wtedy również obowiązek okazać kartę szczepień inspekcji sanitarnej – podkreślił rzecznik GIS.
