Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i United Nations Children's Fund (UNICEF) opublikowały raport dotyczący wyszczepialności i realizacji szczepień w populacji dzieci na całym świecie. Wynika z niego, że w 2024 roku ponad 14 mln dzieci nie otrzymało dawki żadnej szczepionki.
Jednym z ważniejszych wskaźników realizacji krajowych programów powszechnych szczepień dzieci jest wyszczepialność przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP). Z raportu WHO/UNICEF wynika, że 2024 roku 89% niemowląt na świecie (ok. 115 mln) otrzymało ≥1 dawkę DTP, a 85% (ok. 109 milionów) otrzymało 3 dawki. W porównaniu z 2023 rokiem około 171 000 dzieci więcej otrzymało ≥1 dawkę szczepionki DTP, a około 1 mln otrzymało pełny schemat 3-dawkowy. Nie wszystkie dane są jednak optymistyczne. W 2024 roku prawie 20 milionów niemowląt nie otrzymało przynajmniej 1 dawki DTP, w tym 14,3 miliona dzieci nadal pozostawało niezaszczepionych przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (nie otrzymało ani jednej dawki szczepionki DTP).
W raporcie odniesiono się również do wyszczepialności przeciwko HPV. Okazuje się, że w ostatnim roku na świecie wyszczepialność przeciwko HPV zwiększyła się o 4%. W 2024 roku ≥1 dawkę szczepionki przeciwko HPV otrzymało 31% dziewcząt kwalifikujących się do tego szczepienia. WHO/UNICEF zwracają uwagę, że większość dawek podano w krajach, które w ramach programów powszechnych stosują schemat 1-dawkowy. Choć cel WHO, który zakłada osiągniecie 90% wyszczepialności przeciwko HPV do 2030 roku, jest jeszcze daleki, to poprawa w wyszczepialności jest znacząca (w 2019 r. było to 17%).
WHO zwraca uwagę, że poprawił się również wskaźnik wyszczepialności przeciwko odrze. Pierwszą dawkę szczepionki przeciwko odrze otrzymało 84% dzieci, a drugą – 76% drugą, co stanowi nieznaczne zwiększenie w porównaniu z 2023 rokiem. Szacuje się, że w 2024 roku szczepieniami przeciwko odrze objęto kolejne 2 mln dzieci, ale ogólny wskaźnik wyszczepialności jest znacznie <95%, które jest wymagane, aby zapobiec transmisji wirusa w populacji i epidemiom. Ogółem ponad 30 milionów dzieci nadal jest niedostatecznie chronionych przed odrą, co prowadzi do wybuchu kolejnych epidemii tej choroby. W 2024 roku duże epidemie odry wystąpiły w 60 krajach na świecie, podczas gdy w 2022 roku w 33.
Autorzy raportu zwracają uwagę, że choć zwiększenie wyszczepialności jest nieduże, to świadczy o ciągłym postępie, nawet w obliczu narastających wyzwań. Jednym z czynników utrudniających realizację szczepień dzieci jest dezinformacja na temat bezpieczeństwa szczepionek. Wśród innych przeszkód w raporcie wymieniono drastyczne zmniejszenie wydatków na szczepienia, ograniczony dostęp do szczepionek i szczepień, problemy w dostawach, konflikty zbrojne i kryzysy humanitarne.
Raport oparty jest na danych dotyczących wyszczepialności przekazywanych przez poszczególne kraje członkowskie WHO. Stanowią największy i najbardziej kompleksowy na świecie zbiór danych na temat realizacji szczepień w ramach krajowych programów powszechnych szczepień dzieci.
