European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) opublikowało raport dotyczący zachorowań na świnkę w krajach Unii Europejskiej (UE) w 2023 roku.
Najważniejsze informacje z raportu:
- W 2023 roku w 27 krajach UE zgłoszono łącznie 2963 zachorowania na świnkę. Zapadalność wyniosła 0,7/100 000 i była podobna do obserwowanej w 2022 roku (0,7/100 000) i nieco większa niż w 2021 r. (0,4/100 000). Zachorowania potwierdzone laboratoryjnie stanowiły 43% (1260) wszystkich zgłoszonych przypadków. Pozostałe zaklasyfikowano jako przypadki prawdopodobne (14%) lub możliwe (44%).
- Ponad połowę (62%) wszystkich przypadków zgłoszono w 3 krajach UE (Włochy, Polska, Hiszpania). Jednak zachorowania zgłoszone w Polsce (966) nie spełniają definicji przypadku przyjętej na potrzeby nadzoru w UE, a jedynie krajową definicję przypadku możliwego (każda osoba spełniająca kryteria kliniczne: gorączka oraz nagłe wystąpienie obrzęku ślinianek przyusznych lub innych).
- Największą zachorowalność na świnkę odnotowano w populacji dzieci w wieku 1–4 lat (4,4/100 000) oraz 5–9 lat (4,05/100 000). Biorąc pod uwagę bezwzględną liczbę przypadków, najwięcej zachorowań odnotowano w populacji dorosłych w wieku ≥30 lat (26,4%) oraz dzieci w wieku 5–9 lat (25,1%) i w wieku 1–4 lat (21%). W porównaniu z poprzednimi latami odnotowano przesunięcie zachorowań na starsze grupy wiekowe – w 2023 roku mediana wieku chorych na świnkę wyniosła 21 lat, natomiast w ubiegłym roku wynosiła 10 lat.
- Dane kliniczne znane były dla 39% zgłoszonych zachorowań na świnkę, nie odnotowano żadnego przypadku śmiertelnego. Hospitalizacji wymagało 9,6% chorych. Powikłania świnki dotyczyły głównie dzieci w wieku 1–4 lat (32% wszystkich zgłoszonych powikłań) i dorosłych w wieku ≥30 lat (61%) i obejmowały: zapalenie jąder (26 przypadków), zapalenie trzustki (8 przypadków), zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (4 przypadki) oraz 8 przypadków powikłań zaklasyfikowanych jako „inne nieokreślone”.
- Informacje o statusie szczepienia przeciwko śwince znane były dla 1938 zgłoszonych przypadków (65%). Osoby nieszczepione odpowiadały za 564 zachorowania (29%), osoby zaszczepione 1 dawką za 390 zachorowań (20%), natomiast 2 dawkami za 624 zachorowania (30%). Wśród nieszczepionych dominowały zachorowania u dorosłych w wieku ≥30 lat (27% przypadków) i dzieci w wieku <12 miesięcy (czyli zbyt młodych na szczepienie [52%]). Z kolei wśród zaszczepionych w pełnym schemacie (2 dawki skojarzonej szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce [MMR]) chorowały głównie dzieci w wieku 5–9 lat (41% przypadków) i 10–14 lat (23%). Znaczny odsetek zachorowań na świnkę wśród osób, które otrzymały 2 dawki MMR wskazuje mniejszą skuteczność komponentu przeciwko śwince niż komponentu przeciwko odrze i różyczce oraz zmniejszanie się ochrony poszczepiennej wraz z upływem czasu (p. także: „Zachorowania na świnkę w populacjach zaszczepionych”]). Aktualnie nadal notuje się ogniska świnki, zwykle w populacjach nastolatków lub młodych dorosłych, w których dochodzi do bliskiego kontaktu (wyższe uczelnie, szkoły z internatem, koszary wojskowe). Osobom należącym do grupy lub populacji zwiększonego ryzyka zachorowania na świnkę w przypadku wybuchu ogniska epidemicznego, zaleca się podać trzecią dawkę szczepionki przeciwko śwince w celu zwiększenia ochrony przed zachorowaniem na świnkę i wystąpieniem jej powikłań (Zastosowanie trzeciej dawki szczepionki przeciwko śwince u osób narażonych na większe ryzyko zachorowania na świnkę w okresie epidemii).
- Mimo mniejszej i krócej utrzymującej się skuteczności MMR w zapobieganiu śwince, nadal należy dążyć do osiągnięcia lub utrzymania zalecanej wyszczepialności. MMR charakteryzuje się bardzo dużą skutecznością w zapobieganiu odrze i różyczce oraz znacznie zmniejsza populacyjne obciążenie związane ze wszystkimi trzema chorobami. Ogółem wyszczepialność pierwszą i drugą dawką szczepionki zawierającej wirus świnki (MMR) wyniosła odpowiednio 93% i 89%. W 2023 roku tylko 4 kraje osiągnęły zalecany wskaźnik wyszczepialności 2 dawkami MMR wynoszący ≥95% (Węgry, Malta, Słowacja, Portugalia).
