Opracowała lek. Iwona Rywczak
W wielu krajach obserwuje się istotne zwiększenie zapadalności na krztusiec. Jedną z przyczyn tego zjawiska może być suboptymalna skuteczność bezkomórkowych szczepionek przeciwko krztuścowi (Pa), które zastąpiły preparaty całokomórkowe (Pw).
W amerykańskim badaniu obserwacyjnym z retrospektywnym zbieraniem danych oceniono ryzyko zachorowania na krztusiec u 263 496 osób w wieku 8–20 lat, urodzonych w latach 1990–2001, zaszczepionych w przeszłości 5 lub 6 dawkami szczepionki przeciwko krztuścowi według różnych schematów: wyłącznie Pa lub z zastosowaniem Pw i Pa. Badanie przeprowadzono w czasie epidemii krztuśca w 2010 roku w Kalifornii. W populacji zakwalifikowanej do badania stwierdzono 904 zachorowania na krztusiec potwierdzony laboratoryjnie. W porównaniu z osobami, które otrzymały co najmniej 1 dawkę szczepionki Pw, ryzyko zachorowania na krztusiec było znamiennie większe, jeżeli szczepienie przeciwko krztuścowi zrealizowano wyłącznie szczepionką Pa (RR: 8,57 [p <0,0001] dla schematu 5-dawkowego; RR: 3,55 [p <0,0001] dla schematu 6-dawkowego; RR: 5,47 [p = 0,001] niezależnie od całkowitej liczby dawek [5 lub 6]).
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że szczepienie przeciwko krztuścowi wyłącznie szczepionką bezkomórkową, w porównaniu ze schematem mieszanym obejmującym także szczepionkę całokomórkową, wiązało się z większym ryzykiem zachorowania na krztusiec. Ryzyko to zmniejszało się po podaniu szóstej dawki szczepionki przeciwko krztuścowi (tj. drugiej dawki przypominającej, ze zmniejszoną dawką komponentów krztuśca [dTpa]). Podanie w schemacie szczepienia co najmniej 1 dawki szczepionki całokomórkowej zapewniało dłużej utrzymującą się ochronę.
