Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Skuteczność szczepienia ciężarnych przeciwko grypie w zapobieganiu hospitalizacjom z powodu zakażeń dolnych dróg oddechowych u ich potomstwa

28.06.2017
Omówienie artykułu*: Efficacy of maternal influenza vaccination against all-cause lower respiratory tract infection hospitalizations in young infants: results from a randomized controlled trial
Nunes C.M. i wsp.
Clinical Infectious Disease, 2017 (doi: 10.1093/cid/cix497)

Opracowała mgr Małgorzata Ściubisz
Konsultował dr hab. n. med. Ernest Kuchar

Skróty: CI* – przedział ufności, ITT* – analiza w grupach wyodrębnionych zgodnie z zaplanowanym leczeniem, RCT* – badanie z randomizacją, TIV – 3-walnetna inaktywowana szczepionka przeciwko grypie

* Kryteria wyboru badań, opis procesu kwalifikacji oraz słownik podstawowych pojęć używanych w opisie badań klinicznych znajdują się na stronie internetowej Medycyny Praktycznej w zakładce Artykuły (www.mp.pl/artykuly/slownik).

Wnioski: Szczepienie ciężarnych przeciwko grypie szczepionką 3-walentną inaktywowaną znamiennie zmniejsza ryzyko hospitalizacji z powodu zakażeń dolnych dróg oddechowych u ich potomstwa w ciągu pierwszych 3 miesięcy życia dziecka. Wyniki badania sugerują, że szczepienie może chronić dzieci również przed zakażeniami bakteryjnymi będącymi powikłaniami grypy.

Metodyka: badanie kohortowe, mediana okresu obserwacji wyniosła 172 dni; drugorzędowa analiza wyników RCT (podwójnie ślepa próba, kontrola placebo, analiza ITT)
Populacja: 2049 niemowląt (53% chłopcy, urodzeniowa masa ciała śr. 3000 g) urodzonych przez matki (niezakażone HIV) szczepione i nieszczepione TIV w czasie ciąży, które brały udział we wspomnianym wyżej RCT (p. Med. Prakt. Szczepienia 4/2014, s. 78–82)
Interwencja (ekspozycja): szczepienie TIV kobiety w czasie ciąży (1 dawka)
Kontrola: brak szczepienia TIV (placebo) kobiety w czasie ciąży
Wyniki: Do badania zakwalifikowano 2049 żywo urodzonych niemowląt – 1026 urodzonych przez matki szczepione TIV w czasie ciąży oraz 1023 przez matki nieszczepione TIV w czasie ciąży, niezależnie od czasu, jaki upłynął od szczepienia matki do porodu. Okres obserwacji trwał od urodzenia dziecka do momentu jego hospitalizacji z powodu zakażenia dolnych dróg oddechowych (główne rozpoznanie na karcie wypisowej ze szpitala zgodne z kodem J12–J18 [zapalenie płuc] lub J22 [inne nieokreślone ostre zakażenie dolnych dróg oddechowych] w klasyfikacji ICD-10) lub do ukończenia przez dziecko 24 tygodni.
W okresie analizy co najmniej jeden epizod hospitalizacji z powodu zakażenia dolnych dróg oddechowy stwierdzono u 52 niemowląt, w tym 19 (37%) urodzonych przez matki szczepione TIV oraz 33 (63%) urodzonych przez matki, które otrzymały placebo. Ponad połowę hospitalizacji (57,7%) odnotowano w ciągu pierwszych 90 dni życia niemowląt. Przeprowadzona analiza wykazała, że niemowlęta urodzone przez matki szczepione TIV w czasie ciąży, w porównaniu z dziećmi urodzonymi przez matki, które otrzymały placebo, w ciągu pierwszych 24 tygodni życia były obarczone prawie 2-krotnie mniejszym ryzykiem hospitalizacji z powodu zakażeń dolnych dróg oddechowych. Największą skuteczność TIV (prawie 60%) w zapobieganiu hospitalizacjom z powodu zakażeń dolnych dróg oddechowych odnotowano w ciągu pierwszych 3 miesięcy życia dziecka (p. tab. 1.).

Tabela 1. Skuteczność szczepienia (TIV) ciężarnych przeciwko grypie sezonowej w zapobieganiu hospitalizacjom z powodu zakażeń dolnych dróg oddechowych u ich potomstwa
Wiek dzieckaa Dzieci matek nieszczepionych TIV w czasie ciążyb Dzieci matek szczepionych TIV w czasie ciążyb Skuteczność szczepieniac (95% CI)
≤90 dni 7,2 (4,7–11) 3 (1,6–5,9) 58% (8–81)
91–175 dni 4,6 (2,6–8,1) 3,8 (2,0–7,1) 18% (od -90 do 36)
≤175 dni 6 (4,3–8,5) 3,4 (2,2–5,4) 44% (1–68)
a odpowiada okresowi obserwacji
b liczba przypadków na 1000 osobolat (95% CI)
c skorygowana o płeć i urodzeniową masę ciała dziecka
CI – przedział ufności, TIV – 3-walentna inaktywowana szczepionka przeciwko grypie

Komentarz

dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Zapalenie płuc jest jedną z najważniejszych przyczyn hospitalizacji i zgonów noworodków. Szczepienie ciężarnych przeciwko grypie chroni kobiety oraz ich dzieci w pierwszych miesiącach życia przed zachorowaniem na grypę i wystąpieniem jej powikłań, powinno zatem także chronić przed pierwotnym grypowym i wtórnym bakteryjnym zapaleniem płuc oraz hospitalizacjami z ich powodu.1-4

Chociaż od dawna obserwowano związek czasowy między sezonowym zwiększeniem liczby zachorowań na grypę a zwiększeniem liczby hospitalizacji z powodu zapalenia płuc niezależnie od jego etiologii, nie wiadomo było, czy szczepienia ciężarnych przeciwko grypie zmniejszają ryzyko hospitalizacji noworodków z powodu zapalenia płuc w pierwszych miesiącach życia. Do potwierdzenia związku przyczynowego potrzebne są badania kliniczne z randomizacją (RCT).

W komentowanym badaniu, będącym wtórną analizą RCT, w którym oceniono skuteczność szczepienia ciężarnych 3-walentną inaktywowaną szczepionką przeciwko grypie (TIV), skupiono się na skuteczności tego szczepienia w zapobieganiu hospitalizacjom z powodu zapaleń płuc niezależnie od jego etiologii u potomstwa tych matek w pierwszych 6 miesiącach życia. Wykazano, że szczepienie przeciwko grypie sezonowej zdrowych ciężarnych (niezakażonych HIV) o około połowę zmniejsza ryzyko hospitalizacji ich noworodków z powodu zapalenia płuc w pierwszych 3 miesiącach życia, co po raz kolejny potwierdza sens szczepień ciężarnych.

Nie ma powodu, aby wątpić w rzetelność wyników. Konstrukcja badania z randomizacją pozwala na równomierny rozkład czynników zakłócających, które poza szczepieniem ciężarnych przeciwko grypie mogą wpływać na hospitalizacje. Wyniki badania potwierdzają znaczenie wirusa grypy jako patogenu działającego samodzielnie lub w skojarzeniu z innymi czynnikami etiologicznymi zakażeń dolnych dróg oddechowych. Szczepienie przeciwko grypie zmniejsza ryzyko hospitalizacji z powodu zapalenia płuc niezależnie od jego przyczyny, co potwierdza skuteczność szczepień ciężarnych kobiet przeciwko grypie za pomocą szczepionki inaktywowanej, wprowadzonych w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie już w latach 60. XX wieku.2

Mając nowe, silne dowody – pochodzące z RCT – na skuteczność szczepień, my lekarze powinniśmy nabrać lub umocnić się w przekonaniu o słuszności i konieczności ich wykonywania. Ponieważ pacjenci zwykle decydują się na szczepienia, o ile uzyskają jasne i jednoznaczne zalecenie od lekarza, do którego mają zaufanie, zdecydowanie powinniśmy zalecać ciężarnym szczepienia przeciwko grypie.

Piśmiennictwo do komentarza:

1. Munoz F.M.: Safety of influenza vaccines in pregnant women. Am. J. Obst. Gynecol., 2012; 207 (supl. 3): S33–S37
2. ACOG Committee Opinion No. 468: Influenza vaccination during pregnancy. Obstet. Gynecol., 2010; 116 (4): 1006–1007
3. Madhi, S.A. Cutland C.L., Kuwanda L. i wsp.: Influenza vaccination of pregnant women and protection of their infants. N. Engl. J. Med., 2014; 371: 918–931
4. Tapia M.D., Sow S.O., Tamboura B. i wsp.: Maternal immunisation with trivalent inactivated influenza vaccine for prevention of influenza in infants in Mali: a prospective, active-controlled, observer-blind, randomised phase 4 trial. Lancet Infect. Dis., 2016; 16: 1026–1035

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań