Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Perspektywy leczenia farmakologicznego chorób alergicznych

10.06.2013
prof. dr hab. n. med. Rafał Pawliczak, Zakład Immunopatologii Katedry Alergologii, Immunologii i Dermatologii, Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Od Redakcji: Tekst ten stanowi przekład większej części artykułu opublikowanego w "Polskim Archiwum Medycyny Wewnętrznej" (2013).

Skróty: ANN – alergiczny nieżyt nosa, GKS – glikokortykosteroid(y), LABA – długo działające β2-mimetyki

Wprowadzenie

W ostatnim 10-leciu ogólna liczba nowych zachorowań na choroby alergiczne, w tym na astmę, się zmniejszyła. Niestety liczba nowych zachorowań na alergiczny nieżyt nosa (ANN), w szczególności u dzieci w Europie wzrasta,1,2 podobnie jak liczba pacjentów z rozpoznaną alergią pokarmową.3,4 Dane te wskazują dość jednoznacznie, że możemy oczekiwać nowej epidemii chorób alergicznych. Pierwsza przyszła do nas w latach 80. i wczesnych latach 90. XX wieku, przede wszystkim w związku ze wzrostem zachorowań na astmę, zwłaszcza wśród dzieci. Dziś epidemiolodzy, edukatorzy, naukowcy i lekarze alergolodzy powinni poszukiwać nowych kierunków wczesnej interwencji oraz prewencji pierwotnej, tak aby uchronić dzieci przed wczesnymi uczuleniami i rozwojem chorób alergicznych, szczególnie ANN i alergii pokarmowej.

Prewencja chorób alergicznych oraz wczesne postępowanie terapeutyczne

W ciągu ostatnich 10 lat ukazało się kilka publikacji dotyczących stosowania Lactobacillus rhamnosus (GG) lub Bifidobacter lactis (BL) u kobiet karmiących noworodki, u kobiet ciężarnych oraz u noworodków i u dzieci, w celu zmniejszenia częstości zachorowań na atopowe zapalenie skóry oraz zapobieżenia rozwojowi uczuleń w przyszłości. Dane z badań na zwierzętach doświadczalnych i z innych badań eksperymentalnych wskazywały na możliwość skutecznego zmniejszenia za pomocą preparatu Lactobacillus rhamnosus lub Bifidobacter lactis IgE-swoistej odpowiedzi na alergeny, przede wszystkim poprzez stymulację receptorów Toll-podobnych, prowadzącą do zmniejszenia wytwarzania cytokin typu Th2 i odpowiedzi zapalnej, zwłaszcza w drogach oddechowych. Co więcej – takie postępowanie zwiększało produkcję IgA, która może skutecznie chronić przewód pokarmowy osób eksponowanych na alergeny. Niestety kilka dużych badań prowadzonych u kobiet ciężarnych, kobiet karmiących i u dzieci wskazuje na stosunkowo niewielki wpływ probiotyków na częstość występowania oraz ciężkość atopowego zapalenia skóry. Żadne z tych badań nie udowodniło, że podawanie probiotyków chroni przed rozwojem nowych uczuleń i nowych chorób alergicznych. Ostatnie badanie Jensena i wsp. wskazuje na to, że postnatalne podawanie Lactobacillus acidofilus nie wpływa na częstość występowania jakiejkolwiek choroby alergicznej.5

Przed nowymi uczuleniami mogą chronić szczepionki enterowirusowe. Jedna z takich szczepionek została w ostatnim czasie opatentowana w Stanach Zjednoczonych. Nie ma niestety żadnych opublikowanych danych na temat skuteczności takiej szczepionki pochodzących z dużych badań klinicznych. Wczesne, nieopublikowane dane pochodzące z jednego z badań wskazują na skuteczność podawania takiej szczepionki w prewencji chorób alergicznych w jednej z dziecięcej populacji. Niestety w innej dziecięcej populacji nie zaobserwowano takiego efektu.6

Badania przeprowadzone w dużej duńskiej kohorcie wskazują, że spożywanie przez kobiety orzechów podczas ciąży może w sposób istotny zmniejszyć ryzyko rozwoju astmy u dzieci do 18. roku życia (OR: 0,66; 95% CI: 0,44–0,98).7 Jak wskazują ostatnie badania, dla dzieci z rozpoznaną chorobą alergiczną, w szczególności z alergią pokarmową, immunoterapia doustna lub podjęzykowa z użyciem alergenów mleka lub orzechów wydaje się postępowaniem z wyboru, aczkolwiek po zakończeniu terapii jej efekt się zmniejsza. W jednym z ostatnich badań osoby spożywające pokarmy zawierające jaja poddane obróbce termicznej 14,6 razy częściej tolerowały produkty niepoddane takiej obróbce niż grupa kontrolna.8
Wydaje się więc, że dzisiaj immunoterapia doustna lub podjęzykowa może być jedyną dostępną metodą zahamowania nadciągającej epidemii chorób alergicznych.

Leczenie anty-IgE i anty-CD 63var

Omalizumab – rekombinowane humanizowane przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko IgE – od ponad 10 lat jest stosowany w źle kontrolowanej astmie ciężkiej. W ostatnim czasie opublikowano kilka badań wskazujących na skuteczność omalizumabu w leczeniu przewlekłej pokrzywki oraz w leczeniu alergii pokarmowej.9-13 Opracowano nowe przeciwciała anty-IgE, będące w trakcie badań klinicznych.6

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.