Leczenie farmakologiczne bólu fantomowego

11.05.2018
dr n. med. Anna Przeklasa-Muszyńska
Zakład Badania i Leczenia Bólu Katedry Anestezjologii i Intensywnej Terapii UJCM, Kraków

Pytanie nadesłane do redakcji

Jakie leczenie farmakologiczne zastosować u pacjenta z bólami fantomowymi po amputacji kończyny dolnej? Operację przeprowadzono przed dwoma laty. Dotychczas chory był nieskutecznie leczony doraźnie preparatami doustnymi morfiny w dawce 20–30 mg.

Odpowiedziała

dr n. med. Anna Przeklasa-Muszyńska
Zakład Badania i Leczenia Bólu Katedry Anestezjologii i Intensywnej Terapii UJCM, Kraków

W leczeniu farmakologicznym bólu fantomowego stosuje się:

  • dożylne wlewy lidokainy – 2–3 mg/kg mc
  • leki przeciwpadaczkowe – gabapentyna w dawkach wzrastających 300–2400 mg/dobę lub pregabalina w dawkach od 75 mg do 2 x 150 mg/dobę
  • leki przeciwdepresyjne (TLPD) – najczęściej amitryptylina w dawkach ≤75 mg/dobę; w przypadku przeciwwskazań leki z grupy SNRI: wenlafaksyna 150–225 mg/dobę lub duloksetyna 30–60 mg/dobę
  • opioidy (najczęściej tramadol w dawkach ≤400 mg/dobę, rzadziej morfina, oksykodon, metadon)
  • Ważne elementy leczenia bólu fantomowego to także: psychoterapia, terapia fizykalna, elektroterapia (TENS) i akupunktura. Wykazano, że skojarzona terapia behawioralna, relaksacyjna i stymulacja elektryczna (w obrębie kikuta np. dwie godziny na dobę) poprawia przepływ krwi i zmniejsza napięcie mięśniowe, co pozwala zmniejszyć zarówno komponent parzący bólu fantomowego, jak i komponent skurczowy, a po kilku miesiącach może doprowadzić do powrotu prawidłowej funkcji w zmienionych obszarach kory mózgowej.
    Jako leki pierwszego wyboru w leczeniu bólu fantomowego stosuje się leki przeciwpadaczkowe (gabapentynę lub pregabalinę) oraz leki przeciwdepresyjne. W opisanym przypadku należy do preparatów morfiny dołączyć gabapentynę lub pregabalinę oraz leki przeciwdepresyjne. Można zastosować wlewy dożylne lidokainy, jeśli istnieją takie możliwości, i zaproponować TENS i psychoterapię.

    Zobacz także
    Wybrane treści dla pacjenta
    Konferencje MP
    • Medycyna sportowa 2026
      Kraków, 12–13 czerwca
      • fizjologia wysiłku i bioenergetyki mięśni
      • NSLPZ oraz GKS w sporcie wyczynowym i aktywności fizycznej
      • sport osób z niepełnosprawnościami narządu ruchu, wzroku oraz słuchu
      • zawiłości legislacyjne w międzynarodowej oraz krajowej medycynie sportowej
      • ortopedia, traumatologia i rehabilitacja w medycynie sportowej
    • Zabrzańskie Dni Neurologii 2026
      Obejrzyj wykłady
      • podsumowanie roku 2025 w neurologii: neuroimmunologia, choroby naczyniowe mózgu, padaczka, choroby pozapiramidalne, nerwowo-mięśniowe
      • neuroinfekcje
      • choroby rzadkie w neurologii
      • zespoły bólowe kręgosłupa
      • padaczka
    • Geriatria 2026
      Obejrzyj wykłady
      • starzenie pod lupą kardiologa, neurologa i geriatry
      • migotanie przedsionków, lipidy, HFpEF – jak leczyć
      • wytyczne 2025 w kardiologii pacjenta kruchego
      • osteosarkopenia – od diagnozy do diety
      • upadki, osteoporoza, rehabilitacja – standardy 2025
    • Neurologia 2026
      Obejrzyj wykłady
      • udar mózgu – od profilaktyki do następstw
      • nowoczesna trombektomia
      • pułapki terapeutyczne dotyczące padaczki i migreny
      • metale a neurodegeneracja
      • nowa era leczenia choroby Alzheimera
    • Interna 2026
      Obejrzyj wykłady
      • zapalenie mięśnia sercowego – aktualne wytyczne ESC
      • zapalenie błony śluzowej żołądka
      • przewlekła choroba nerek – osiąganie remisji
      • Treat-to-target (T2T) w chorobach reumatycznych
      • hiperaldosteronizm pierwotny

    Napisz do nas

    Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
    Pomóż redagować portal.
    Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

    Patronat