U pacjenta wykryto zakażenie H. pylori. Czy należy badać w kierunku tego zakażenia jego współdomowników?

05.08.2022
prof. dr hab. n. med. Andrzej Dąbrowski
Klinika Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku

Czy u mieszkających we wspólnym gospodarstwie członków rodziny pacjenta, u którego stwierdzono zakażenie Helicobacter pylori, należy wykonać badania w kierunku zakażenia i prowadzić leczenie eradykacyjne w przypadku potwierdzenia zakażenia?

Zgodnie z opublikowanymi przed dwoma laty postulatami Światowego Konsensusu z Tajpej, wyniki dostępnych badań przemawiają za zastosowaniem terapii eradykacyjnej u wszystkich mieszkających wspólnie osób zakażonych H. pylori1. Podobne są zalecenia opublikowanego w tym roku chińskiego konsensusu „rodzinnego” postępowania z H. pylori (Edycja 2021)2. Zalecenia te są kierowane do populacji krajów azjatyckich, w których utrzymuje się wysoki odsetek zakażeń H. pylori oraz duża zapadalność na raka żołądka. Ta strategia „masowego” przesiewu i eradykacji jest najskuteczniejsza u osób, u których nie rozwinęły się jeszcze stany przedrakowe – zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka i metaplazja jelitowa. Zatem jest to metoda najskuteczniejsza u młodych dorosłych, gdyż przerywa ścieżkę patogenetyczną do raka i zmniejsza ryzyko zakażenia potomstwa. Przesiew i eradykacja H. pylori obejmujące całe populacje są już wykorzystywane w narodowych programach w Japonii, niektórych regionach Chin, w Korei Południowej i Tajwanie. H. pylori przenosi się z osoby na osobę, szczególnie wśród członków rodziny, a w rodzinnym łańcuchu zakażeń kluczowa jest rola matek. Dominuje doustna droga przenoszenia, także poprzez pocałunki oraz spożywanie pokarmów i napojów zakażonych tą bakterią. Członkowie rodziny zakażeni H. pylori są potencjalnymi źródłami zakażenia i mogą zakażać kolejne osoby. Większość tych zakażeń ma miejsce w dzieciństwie i okresie dorastania, choć obserwuje się zakażenia w okresie dojrzałości. Według cytowanych „azjatyckich” wytycznych eradykację H. pylori należy rozważyć u wszystkich dorosłych, mieszkających razem członków rodziny. Ponadto sugeruje się, że jednoczesne leczenie zakażonych H. pylori członków rodziny wpływa korzystnie na przebieg terapii eradykacyjnej (wzajemnie się wspierają i kontrolują) oraz ogranicza możliwości ponownego zakażenia po eradykacji.

Te wytyczne i zalecenia nie są sformułowane w odniesieniu do ogólnej populacji krajów z kręgu cywilizacji zachodnich. Na podstawie dostępnych danych z piśmiennictwa można już dzisiaj zaproponować zalecenia, które zapewne doczekają się publikacji w formie wytycznych. Dotyczą one wyjątkowej grupy, jaką stanowią krewni I stopnia chorych na raka żołądka. U takich osób oraz u członków żyjącej pod jednym dachem rodziny pacjenta z rakiem żołądka lub stanami przedrakowymi błony śluzowej żołądka istnieją uzasadnione wskazania do objęcia ich strategią „badaj-i-lecz”.

Piśmiennictwo:

1. Liou J.-M., Malfertheiner P., Lee Y.-C. i wsp.: Screening and eradication of Helicobacter pylori for gastric cancer prevention: the Taipei global consensus. Gut 2020; 69: 2093–2112.
2. Ding S.Z., Du Y.Q., Lu H., Wang W.H. i wsp.: Chinese Consensus Report on Family-Based Helicobacter pylori Infection Control and Management (2021 Edition). Gut 2022; 71: 238–253.

Wybrane treści dla pacjenta:
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.