Czy dieta wegetariańska dostarcza niezbędnej ilości białka?

28.01.2021

Odpowiedziała

dr inż. Joanna Rachtan-Janicka
Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Białko zwierzęce nie jest niezbędne w codziennej diecie człowieka, ale jest bardziej biodostępne dla organizmu i zawiera wszystkie egzogenne aminokwasy potrzebne do prawidłowego rozwoju i wzrostu dziecka. Diety wegetariańskie pokrywają zapotrzebowanie na białko u dzieci, jeśli są prawidłowo zbilansowane i zawierają odpowiednią ilość produktów mlecznych lub jaj. Natomiast w nieodpowiednio zbilansowanej diecie białko pochodzące z produktów roślinnych może nie mieć odpowiedniej wartości biologicznej i nie pokrywać zapotrzebowania na aminokwasy egzogenne, dlatego zaleca się łączenie produktów ubogich w aminokwas ograniczający z produktami, które są jego źródłem, aby uzyskać efekt uzupełniania się aminokwasów, tzw. komplementarność. Komplementarne połączenie aminokwasów pozwala uzyskać lepszą wartość odżywczą posiłku niż w przypadku produktów spożywanych osobno. W produktach zbożowych i warzywach aminokwasami ograniczającymi są lizyna i tryptofan, a rośliny strączkowe są ubogie w metioninę.

Źródłem wybranych aminokwasów egzogennych w diecie wegetariańskiej (w zależności od pododmiany diety wegetariańskiej) mogą być:

  • lizyna – mak, nasiona słonecznika, niektóre orzechy (arachidowe, pistacjowe i migdały), otręby i zarodki pszenne, pestki dyni, rośliny strączkowe, wzbogacane mąki zbożowe, a także produkty mleczne
  • tryptofan – kakao, kasza manna, mak, nasiona słonecznika, orzechy (arachidowe, laskowe, pistacjowe, włoskie i migdały), otręby i zarodki pszenne, pestki dyni, sezam, suche nasiona grochu, fasoli, soczewicy i soi, a także sery podpuszczkowe
  • metionina – kasza gryczana, kasza jaglana, mak, mąka pszenna i żytnia, nasiona słonecznika, orzechy (pistacjowe i włoskie), otręby i zarodki pszenne, pestki dyni, sezam oraz sery podpuszczkowe.

Piśmiennictwo:

1. Alshahrani S.M., Fraser G.E., Sabate J. i wsp.: Red and processed meat and mortality in a low meat intake population. Nutrients, 2019; 11 (3): e1–e13
2. Guasch-Ferre M., Satija A., Blondin S.A. i wsp.: Meta-analysis of randomized controlled trials of red meat consumption in comparison with various comparison diets on cardiovascular risk factors. Circulation, 2019; 139 (15): 1828–1845
3. Micha R., Wallace S.K., Mozaffarian D.: Red and processed meat consumption and risk of incident coronary heart disease, stroke, and diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis. Circulation, 2010; 121: 2271–2283
4. Szajewska H., Horvath A. (red.): Żywienie i leczenie żywieniowe dzieci i młodzieży. Kraków, Medycyna Praktyczna, 2017

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej