Czas pomyśleć o szczepieniu seniorów przeciwko meningokokom?

22.12.2025
European Centre for Disease Prevention and Control. Invasive meningococcal disease. In: ECDC. Annual Epidemiological Report for 2023. Stockholm: ECDC; 2025

European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) opublikowało raport dotyczący zachorowań na inwazyjną chorobę meningokokową (IChM) w krajach Unii Europejskiej (UE) w 2023 roku. Poniżej przedstawiono najważniejsze wyniki raportu.

W 2022 roku w 30 krajach UE zgłoszono 1895 potwierdzonych przypadków IChM (zapadalność: 0,4/100 000), a 57% zachorowań pochodziło z 3 krajów (Francja, Niemcy, Hiszpania). Jest to największa liczba zachorowań, jaką zgłoszono od 2020 roku i jest ona 3-krotnie większa niż w 2021 roku (p. Które grupy meningokoków są najczęstszą przyczyną inwazyjnej choroby meningokokowej?).

Zachorowania na IChM dotyczyły głównie niemowląt (6,5/100 000) oraz dzieci w wieku 1–4 lat (1,2/100 000). Trzecią najbardziej narażoną grupą były nastolatki i młodzi dorośli w wieku 15–24 lat (0,8/100 000), najrzadziej starsi dorośli w wieku ≥65 lat (0,4/100 000) oraz dzieci w wieku 5–14 (0,3/100 000).

Dane o postaci klinicznej IChM dostępne były dla 85% zgłoszonych zachorowań. Choroba najczęściej przebiegała pod postacią zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (ZOMR; 40%), ZOMR i sepsy (26%) lub sepsy (29%). W pozostałych przypadkach rozpoznano zapalenie płuc (2%) lub inne postacie (3%). Ogółem śmiertelność z powodu IChM wyniosła 11%. Największe ryzyko zgonu dotyczyło osób w wieku ≥65 lat (15%) i dorosłych w wieku 25–49 lat (14%), a w pozostałych grupach wiekowych wyniosło: 12% wśród chorych w wieku 50–64 lat oraz 11% w grupie niemowląt. Status szczepienia przeciwko meningokokom znany był dla 808 przypadków (21%). Większość chorych była nieszczepiona (91%).

Za większość zachorowań na IChM odpowiadały meningokoki grupy B (57%), następnie grupy Y (20%), W (15%). Odsetek izolatów zaklasyfikowanych jako inne (5%) zmniejszył się istotnie w porównaniu z 2022 (14%) i 2021 (16%) rokiem. Meningokoki grupy B były najczęstszą przyczyną IChM we wszystkich grupach wiekowych, poza starszymi dorosłymi w wieku ≥65 lat, wśród których dominowały zachorowania wywołane przez meningokoki grupy Y (34%) i W (27%). W populacji niemowląt meningokoki grupy B odpowiadały za 77% przypadków IChM. Z kolei meningokoki grupy C odpowiadają za coraz mniejszą liczbę zachorowań – w 2023 roku było to 4%.

ECDC wskazało, że w 2023 toku zgłoszono istotnie więcej zachorowań na IChM niż poprzednich latach, co wskazuje na powolny powrót do zgłaszalności z okresu przed pandemią COVID-19 (choć nadal zgłaszalność jest mniejsza niż w latach 2018–2019). Ponadto uważnego monitorowania wymaga zwiększający się udział zachorowań wywołanych przez meningokoki grupy B, W i Y, zwłaszcza wśród starszych dorosłych. ECDC zwraca uwagę, że w żadnym kraju nie ma programu szczepień przeciwko meningokokom ukierunkowanego na zapobieganie tej chorobie przez cały okres życia człowieka (szczepienia obejmują niemowlęta i/lub nastolatków). Do rozważenia pozostaje objęcie szczepieniami przeciwko meningokokom również starszej grupy populacji.

Zobacz także
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.