Stosowanie masek w zapobieganiu COVID-19 w placówkach opieki zdrowotnej oraz w miejscach publicznych

26.01.2021
dr n. med. Agnieszka Wroczyńska
Klinika Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych, Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, Gdański Uniwersytet Medyczny

Jak cytować: Wroczyńska A.: Stosowanie masek w zapobieganiu COVID-19 w placówkach opieki zdrowotnej oraz w miejscach publicznych. Med. Prakt., 2021; 1: 104–106

Skróty: COVID-19 (coronavirus disease) – choroba spowodowana przez SARS-CoV-2, SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2) – koronawirus zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2, WHO – (World Health Organization) Światowa Organizacja Zdrowia

Pytanie. Jakie są aktualne zalecenia dotyczące stosowania masek w zapobieganiu COVID-19 w placówkach opieki zdrowotnej oraz w miejscach publicznych?

W grudniu 2020 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała zaktualizowane zalecenia dotyczące stosowania masek ochronnych w celu prewencji i kontroli zakażeń SARS-CoV-2 w placówkach opieki zdrowotnej oraz w miejscach publicznych.1 WHO nadal rekomenduje wykorzystanie masek jako element kompleksowej strategii zapobiegania COVID-19 dla ochrony osób zdrowych przed zakażeniem oraz w celu zmniejszenia ryzyka transmisji od osób zakażonych. W placówkach opieki zdrowotnej WHO zaleca uniwersalne stosowanie masek medycznych (chirurgicznych) wraz z pozostałymi środkami ochrony osobistej przez personel, który zajmuje się pacjentami z podejrzeniem COVID-19 lub z potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2. W przypadku przeprowadzania procedur związanych z powstawaniem aerozolu lub przebywania w strefach, w których wykonuje się takie procedury, właściwy stopień zabezpieczenia zapewniają maski filtrujące (klasy FFP2 lub FFP3). WHO zauważa, że pracownicy medyczni zwykle preferują wykorzystanie środków ochrony o możliwie największej skuteczności i dlatego zgodnie z aktualnym stanowiskiem tej organizacji dopuszczalne jest stosowanie masek typu FFP2 lub FFP3 podczas opieki nad pacjentami z COVID-19 także w okolicznościach, które nie wiążą się z ryzykiem ekspozycji na aerozol, o ile nie występują ograniczenia wynikające z dostępności lub ceny masek filtrujących.

Uwaga: jeśli nie zaznaczono inaczej, informacje i zalecenia przedstawione w niniejszym artykule oparto na danych zebranych do 10 stycznia br. Informacje dotyczące pandemii COVID-19 są aktualizowane online w serwisie www.mp.pl/covid19/.

W regionach, w których występują ogniska zakażeń lub powszechna transmisja SARS-CoV-2 w społeczności, WHO zaleca ciągłe stosowanie masek przez osoby przebywające w placówkach opieki zdrowotnej, w tym przez personel medyczny, pacjentów, osoby odwiedzające oraz pracowników firm zewnętrznych świadczących usługi na terenie zakładów opieki zdrowotnej. W regionach, w których występują sporadyczne zakażenia SARS-CoV-2, WHO zaleca ciągłe stosowanie masek personelowi medycznemu w strefie kontaktu z pacjentem. Nadal rekomenduje się maski medyczne wszystkim osobom z potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2 lub podejrzeniem COVID-19, w tym oczekującym na wynik testu w placówce opieki zdrowotnej. Szczegółowe zasady stosowania masek przez personel medyczny przedstawia tabela 1.

Tabela 1. Zalecenia dotyczące stosowania masek w placówkach opieki zdrowotnej w zależności od nasilenia transmisji wirusa, personelu, miejsca i okoliczności, wykonywanych czynności oraz rodzaju maskia
Sytuacja epidemiologicznaPersonelMiejsceWykonywane czynności / okolicznościRodzaj maski
rozpowszechniona transmisja SARS-CoV-2 lub ogniska zakażeń w społeczności lokalnejpracownicy medyczni i opiekunowieplacówki opieki zdrowotnej (w tym podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, szpitale, przychodnie i placówki opieki długoterminowej)wszystkie czynności wykonywane w miejscach pobytu pacjentów (z COVID-19 lub bez) lub w przestrzeniach publicznych placówek opieki zdrowotnej (np. w kafeterii lub pokoju personelu)maseczka medyczna (chirurgiczna) lub maseczka filtrująca, jeżeli przeprowadzane są procedury związane z powstawaniem aerozolu
inny personel, pacjenci, odwiedzający, dostawcy usługwszystkie czynności w jakichkolwiek częściach placówkimaseczka medyczna (chirurgiczna) lub maseczka z tkaniny
pacjenci hospitalizowanisale chorych (jedno- lub wieloosobowe)w sytuacji, kiedy nie jest możliwe utrzymanie dystansu ≥1 m
pracownicy medyczni i opiekunowiewizyty domowe (np. przed- lub poporodowe oraz związane z chorobą przewlekłą)w razie bliskiego kontaktu z pacjentem lub kiedy nie jest możliwe utrzymanie dystansu ≥1 mmaseczka medyczna (chirurgiczna)
 społeczność lokalna czynności wykonywane w społeczności lokalnej (np. programy profilaktyki zdrowotnej)
udokumentowane lub podejrzewane przypadki sporadyczne pracownicy medyczni i opiekunowieplacówki opieki zdrowotnej (w tym podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, szpitale, przychodnie i placówki opieki długoterminowej)opieka nad pacjentami (niezależnie od tego, czy są to pacjenci z rozpoznanym lub podejrzewanym COVID-19)maseczka medyczna (chirurgiczna)
inny personel, pacjenci, odwiedzający, dostawcy usług, pozostałe osoby inne czynności maseczki medyczne nie są wymagane; maseczki medyczne powinny być stosowane w razie kontaktu z pacjentami w odległości do 1 m lub w zależności od lokalnej oceny ryzyka
pracownicy medyczni i opiekunowiewizyty domowe (np. przed- lub poporodowe oraz związane z chorobą przewlekłą)w razie bliskiego kontaktu z pacjentem lub kiedy nie jest możliwe utrzymanie dystansu ≥1 mmaska medyczna (chirurgiczna)
społeczność lokalna czynności wykonywane w społeczności lokalnej (np. programy profilaktyki zdrowotnej)
nie występuje lokalna transmisja SARS-CoV-2pracownicy medyczni i opiekunowie placówki opieki zdrowotnej (w tym podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, szpitale, przychodnie i placówki opieki długoterminowej) wszystkie czynności związane z opieką nad pacjentamimaseczka medyczna (chirurgiczna) zgodnie z zasadami profilaktyki zakażeń
  społeczność lokalna czynności wykonywane w społeczności lokalnej (np. programy profilaktyki zdrowotnej)
każda sytuacja epidemiologicznapracownicy medyczni placówki opieki zdrowotnej (w tym podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, szpitale, przychodnie i placówki opieki długoterminowej), w miejscach, w których przeprowadza się procedury związane z powstawaniem aerozoluprocedury związane z powstawaniem aerozolu u pacjenta z podejrzewanym lub potwierdzonym COVID-19, opieka nad pacjentami w miejscu, w którym wykonuje się czynności związane z powstawaniem aerozolu u chorych na COVID-19maseczki filtrujące (FFP2 lub FFP3)
a Tabela odnosi się wyłącznie do stosowania masek medycznych (chirurgicznych oraz filtrujących). Maski należy stosować łącznie z pozostałymi środkami ochrony osobistej w zależności od okoliczności oraz zawsze w połączeniu z przestrzeganiem zasad higieny rąk.

strona 1 z 2

Aktualna sytuacja epidemiologiczna w Polsce

COVID-19 - zapytaj eksperta

Masz pytanie dotyczące zakażenia SARS-CoV-2 (COVID-19)?
Zadaj pytanie ekspertowi!

Partnerem serwisu jest