Wpływ leków stosowanych w NChZJ na przebieg COVID-19

24.03.2021
Effect of IBD medications on COVID-19 outcomes: results from an international registry.
Ungaro RC, Brenner EJ, Gearry RB i wsp.
Gut 2021; 70: 725–732

Opracowała dr n. med. Anna Kuna
Klinika Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych, Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej, Gdański Uniwersytet Medyczny

Skróty: COVID-19 (coronavirus disease) – choroba spowodowana przez SARS-CoV-2, GKS – glikokortykosteroidy, NChZJ – nieswoiste choroby zapalne jelit, SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2) – koronawirus zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2, TNF (tumor necrosis factor) – czynnik martwicy nowotworów

COVID-19, choroba znana od grudnia 2019 roku, ma najczęściej przebieg łagodny. W 2,3–7,2% przypadków pacjenci wymagają hospitalizacji, również na oddziałach intensywnej terapii (OIT), i zazwyczaj są obciążeni przynajmniej jedną chorobą współistniejącą. Wśród czynników zwiększających ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 wymienia się: starszy wiek, gorączkę, schorzenia układu krążenia, cukrzycę, otyłość, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc i przewlekłą chorobę nerek.

Na NChZJ – chorobę Leśniowskiego i Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego – choruje wiele osób na świecie. Pacjenci często wymagają leczenia immunosupresyjnego, które zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych i wirusowych, możliwe jednak, że poprzez zmniejszenie nasilenia burzy cytokinowej wpływa korzystnie na przebieg COVID-19.

SECURE-IBD (Surveillance Epidemiology of Coronavirus Under Research Exlusion for Inflammatory Bowel Disease) to międzynarodowy rejestr pacjentów z NChZJ i COVID-19, do którego zgłaszani są chorzy przynajmniej po 7 dniach od wystąpienia objawów zakażenia SARS-CoV-2, co pozwala określić przebieg choroby. Autorzy artykułu opisali związek leczenia GKS i mesalazyną/sulfasalazyną z ciężkim przebiegiem COVID-19, natomiast nie wykazano podobnego, niekorzystnego wpływu antagonistów TNF na przebieg tej choroby. Baza SECURE-IBD zawiera dane demograficzne, rozpoznanie aktywności choroby, leczenie NChZJ w momencie rozpoznania COVID-19, informacje o hospitalizacji z powodu COVID-19 (w tym na OIT), objawy z zakresu przewodu pokarmowego w czasie zakażenia SARS-CoV-2, leki stosowane w COVID-19 oraz powikłania COVID-19 wraz z ewentualnym zgonem z tego powodu.

Choroby współistniejące u analizowanych pacjentów podzielono na choroby układu krążenia, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, udar mózgu, choroby płuc, nerek, wątroby i nowotwory. W leczeniu NChZJ stosowano aminosalicylany (mesalazynę lub sulfasalazynę), tiopuryny (merkaptopurynę lub azatioprynę), inhibitor kinaz janusowych (tofacytynib), GKS, leczenie biologiczne: przeciwciała anty-TNF (w monoterapii lub skojarzeniu z tiopuryną lub metotreksatem), przeciwciała przeciwko IL-12 i IL-23 (ustekinumab) i przeciwko integrynie (wedolizumab).

W publikacji opracowano dane 1439 pacjentów z 47 krajów. Średni wiek wynosił 44,1 roku, mężczyźni stanowili 51,4%, osoby rasy białej – 82,1%. Większość pacjentów chorowała na chorobę Leśniowskiego i Crohna (55,2%), ponad połowa (57,1%) była w remisji. U 37,2% osób występowała przynajmniej jedna choroba towarzysząca, najczęściej nadciśnienie tętnicze (13,7%), choroba płuc (9,3%) oraz choroba układu krążenia (7,6%). U 38,5% pacjentów stosowano anty-TNF, a u 30,6% aminosalicylany. U 112 osób (7,8%), najczęściej >50. roku życia, przebieg COVID-19 oceniono jako ciężki. 82 chorych przyjęto na OIT, 66 wymagało wentylacji mechanicznej, 49 pacjentów zmarło. 90% zgonów stwierdzono w grupie osób ≥50. roku życia.

Autorzy artykułu wskazują, że na podstawie danych zgromadzonych w rejestrze SECURE-IBD można stwierdzić, że u pacjentów przyjmujących tiopuryny w monoterapii lub terapii skojarzonej występuje większe ryzyko hospitalizacji na OIT, wentylacji mechanicznej i zgonu, w porównaniu z chorymi leczonymi lekami anty-TNF. U chorych przyjmujących aminosalicylany ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 również było zwiększone, jednak ta zależność w analizowanych grupach była zróżnicowana. Nie zaobserwowano różnicy w przebiegu COVID-19 pomiędzy pacjentami leczonymi poszczególnymi lekami biologicznymi, jednak podkreślono konieczność kontynuowania badań obejmujących większe grupy pacjentów.

strona 1 z 2

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.