European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) opublikowało raport dotyczący zachorowań na gruźlicę w krajach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego (UE/EOG) w 2022 roku. Jakie są najważniejsze informacje z raportu?
1. W 2022 roku w krajach UE/EOG zgłoszono łącznie 36 179 zachorowań na gruźlicę. Większość zachorowań (87,7%) zgłoszono w 10 krajach, w tym ponad 25% w samej Rumunii. Ogółem zapadalność wyniosła 8/100 000 i jest mniejsza niż w poprzednich latach (co wskazuje na utrzymywanie się trendu spadkowego obserwowanego od rozpoczęcia europejskiego nadzoru w 1996 r.).
2. Podobnie jak w poprzednich latach obserwuje się znaczne różnice w zapadalności na gruźlicę między poszczególnymi krajami członkowskimi. W 2022 roku zapadalność była najmniejsza w Lichtensteinie (2,5/100 000), a największa w Rumunii (48,7/100 000). W Polsce zgłoszono 4314 zachorowania na gruźlicę, a zapadalność wyniosła 11,5/100 000.
3. Większość zgłoszonych zachorowań stanowiła gruźlica niedawno rozpoznana i dotychczas nieleczona (27 082 zachorowania; 74,9% wszystkich zgłoszonych przypadków), gruźlica już wcześniej leczona stanowiła 13,2% zgłoszonych przypadków, natomiast dla 11,9% zachorowań dotychczasowy status leczenie był nieznany.
4. Najczęstszą postacią kliniczną była gruźlica płuc (26 717 zachorowań; 73,8% wszystkich zgłoszonych przypadków), rzadziej zgłaszano gruźlicę pozapłucną (6885 zachorowań; 19% wszystkich zgłoszonych przypadków) oraz współwystępowaniu obu tych postaci (2293 zachorowań; 6,3% wszystkich zgłoszonych przypadków).
5. Większość zachorowań na gruźlicę potwierdzono laboratoryjnie (25 556 zachorowań; 70,6% wszystkich zgłoszonych przypadków), w tym dodatnim wynikiem posiewu (68,1%), dodatnim wynikiem rozmazu i badania molekularnego, przy ujemnym wyniku posiewu (2,6%) lub dodatnim wynikiem posiewu, rozmazu i badania molekularnego (29,3%).
6. W 2022 roku największą zapadalność na gruźlicę odnotowano w populacji osób w wieku 25–44 lat (9,5/100 000) i 2-krotnie więcej wśród mężczyzn niż u kobiet (dysproporcja ta dotyczyła wszystkich grup wiekowych, z wyjątkiem dzieci w wieku 5–14 lat).
7. Badanie określające lekowrażliwość prątków co najmniej na ryfampicynę wykonano dla 18 749 zachorowań (83,2%) potwierdzonych w badaniu mikrobiologicznym. Gruźlica oporna na ryfampicynę lub wielolekooporna (MDR-TB) stanowiła 4,9% wszystkich przypadków potwierdzonych w badaniu mikrobiologicznym. Niemal 13% gruźlicy płuc opornej na ryfampicynę lub MDR-TB stanowiły przypadki z opornością lekową rozszerzoną (XDR). ECDC zwraca uwagę, że częstość MDR-TB w 2022 roku nieznacznie się zwiększyła, to częstość gruźlicy lekoopornej ogółem w krajach UE/EOG pozostaje na względnie stałym poziomie, w porównaniu z dużą liczbą takich przypadków w krajach Europejskiego Regionu WHO graniczących z UE/EOG.
8. W 2022 roku wyniki leczenia znane były dla 24 468 zachorowań na gruźlicę zgłoszonych w 2021 roku (przypadki niedawno rozpoznane i dotychczas nieleczone lub uprzednio leczone). Leczenie zakończono powodzeniem dla 15 649 (64%) przypadków, 1998 (8,2%) chorych zmarło, a u 194 (0,8%) osób odnotowano niepowodzenie leczenia. Pozostałe 2,5% chorych nadal było w trakcie leczenia, a dla niemal 25% informacje o wynikach leczenia nie był dostępne. ECDC zwraca uwagę, że częstość powodzenia leczenia w 2022 roku w porównaniu z 2021 zmniejszyła się z 71,7% do 64%. Światowa Organizacja Zdrowia ustaliła za cel skuteczność leczenia gruźlicy wynoszącą 85%.
