GIS: trwa dochodzenie epidemiologiczne w związku z potwierdzoną błonicą – aktualizacja

18.03.2025

Ustalana jest tożsamość pasażerów 3 międzynarodowych lotów, którymi z Afryki do Polski podróżowało dziecko chore na błonicę – poinformował we wtorek Główny Inspektor Sanitarny (GIS) dr Paweł Grzesiowski. Dodał, że dochodzenie epidemiologiczne dotyczy m.in. obywateli Polski, pasażerów lotu do Warszawy.

Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski. Fot. x.com/GIS_gov

  • W ubiegłym tygodniu lekarze we Wrocławiu potwierdzili zachorowanie dziecka na błonicę. Niestety nie było ono szczepione przeciwko tej chorobie
  • Dziecko otrzymało wszystkie niezbędne, dostępne terapie włącznie z antytoksyną błoniczą (DAT)
  • Z ewentualnym zakończeniem dochodzenia epidemicznego GIS czeka do końca marca. Termin ten z przyjętym marginesem wynika z tego, że okres wylęgania błonicy zwykle wynosi 5–10 dni
  • GIS nie widzi potrzeby interwencyjnych, akcyjnych szczepień przeciwko błonicy, gdyż rozpoznany przypadek nie jest rodzimy
  • Obecnie wyszczepialność przeciwko błonicy u dzieci w wieku do 3 lat w zależności od województwa waha się od 87 do 95%, a bezpiecznym jest poziom 90%

W ubiegłym tygodniu lekarze we Wrocławiu potwierdzili zachorowanie dziecka na błonicę. Niestety nie było ono szczepione przeciwko tej chorobie. Dziecko wróciło z wakacji w Afryce, zaraziło się poza Polską. Jego stan lekarze oceniają jako ciężki, ale stabilny. W szpitalu jest też dorosły z podejrzeniem błonicy (p. Lekarze walczą o życie dziecka chorego na błonicę – aktualizacja). Dr Janina Kulińska, rzeczniczka Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Gromkowskiego we Wrocławiu powiedziała w środę (19.03.2025 r.) PAP, że chory ma objawy kliniczne błonicy i jest leczony w tym kierunku. Badania mikrobiologicznie nie potwierdziły jeszcze zakażania, ponieważ leczenie w kierunku błonicy zostało wdrożone bardzo szybko.

GIS powiedział, że dziecko podróżowało z Afryki do Polski 3 różnymi samolotami, dlatego koniczne jest ustalenie list pasażerów.

– Przesłaliśmy informacje do 2 krajów przesiadkowych i trwają ustalenia szczegółowej listy pasażerów, kto, gdzie i jakie miejsca zajmował w samolocie – powiedział Grzesiowski.

Dodał, że ustalenia dotyczą także obywateli Polski, pasażerów samolotu, który wylądował w Warszawie. Zaznaczył, że profilaktyka i dochodzenie epidemiologiczne obejmuje tylko osoby, które siedziały w bezpośredniej bliskości chorej osoby.

GIS zaznaczył, że z ewentualnym zakończeniem dochodzenia epidemicznego czeka do końca marca. Powiedział, że termin ten z przyjętym marginesem wynika z tego, że okres wylęgania błonicy zwykle wynosi 5–10 dni. – Jeśli nie będzie nowych przypadków choroby, będziemy mogli uznać zdarzenie za wygaszone – powiedział.

Wyjaśnił również, że indywidualnemu nadzorowi epidemiologicznemu podlegają też osoby z najbliższego kontaktu, czyli te, które przez kilka godzin przebywały w tym samym pomieszczeniu co chory, bez zabezpieczeń. Wyjaśnił, że to kwarantanna, a możliwe jest pobranie próbek do badania w kierunku nosicielstwa bakterii, profilaktyczne podanie antybiotyku i w zależności od sytuacji podanie szczepienia.

Grzesiowski poinformował, że dziecko otrzymało wszystkie niezbędne, dostępne terapie włącznie z antytoksyną błoniczą (DAT).

Wyjaśnił, że na potrzeby tych przypadków lek jest zabezpieczony w Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS). Uwolnienie z RARS następuje po decyzji 3 ministrów. Zrobiono to bardzo szybko. Dosłownie w ciągu kilku godzin od rozpoznania udało się podać ten lek pacjentowi – powiedział GIS. Zaznaczył, że na początku u dziecka stwierdzono objawy choroby układu oddechowego, a w ciągu kolejnych dni – objawy błonicy.

Dodał, że DAT otrzymał też dorosły pacjent z podejrzeniem błonicy. Podkreślił, że miał on bezpośredni kontakt z chorym dzieckiem. Na razie u pacjenta stwierdzono objawy umiarkowanie ciężkiego zakażenia, głównie ograniczone do dróg oddechowych. Zastrzegł, że błonica przebiega podstępnie – toksyna wytwarzana przez bakterię może uszkadzać z opóźnieniem mięsień sercowy, nerki i mózg, dlatego o wyleczeniu można mówić dopiero po około 7–10 dniach od rozpoznania choroby.

GIS zaznaczył, że nie widzi potrzeby interwencyjnych, akcyjnych szczepień przeciwko błonicy, gdyż rozpoznany przypadek nie jest rodzimy.

Podkreślił, że zgłaszane w ostatnich latach sporadyczne przypadki błonicy w Polsce w większości dotyczyły osób dorosłych i była to głównie błonica skóry. Dodał, że nie były to przypadki ciężkie, stwierdzone u osób w kryzysie bezdomności czy u osób zaniedbanych.

GIS zaznaczył, że dzieci podlegają obowiązkowemu szczepieniu przeciwko błonicy. Otrzymują 4 dawki w ciągu pierwszych 18 miesięcy życia, następnie dawki przypominające w 6., 14. i 19. roku życia. W późniejszym okresie życia jest to szczepienie zalecane, zwykle wykonuje się je preparatem skojarzonym przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, raz na 10 lat – dodał Grzesiowski. Dodał, że obecnie wyszczepialność przeciwko błonicy u dzieci w wieku do 3 lat w zależności od województwa waha się od 87 do 95%, a bezpiecznym jest poziom 90%.

Zwrócił uwagę, że przed pandemią COVID-19 w Europie notowano kilkadziesiąt przypadków błonicy rocznie. Przyznał, że sytuacja zmieniła się trochę w latach 2022–2023, kiedy do Europy dotarły duże grupy imigrantów. Niemcy na przykład – zauważył – zmierzyły się z mikroepidemią wśród imigrantów, kiedy zgłoszono około 200 zachorowań. Zastrzegł, że była to jednak głównie błonica skóry, czyli miejscowe zakażenie, powikłanie zaniedbanych skaleczeń, uszkodzeń skóry, która nie przebiega z niewydolnością wielonarządową, ale może ona być niebezpieczna dla osób nieszczepionych (p. ECDC: coraz więcej zachorowań na błonicę).

Zobacz także
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    XXV Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
  • Wiosenne Spotkania Pediatryczne 2026
    Obejrzyj wykłady
    • pediatryczne wyzwania w praktyce
    • algorytmy postępowania
    • zrób to sam – sesja warsztatowa
    • omdlenie – od objawu do rozpoznania
    • ostry dyżur – stany nagłe w pediatrii
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.