Realizacja szczepień przeciwko COVID-19 z wykorzystaniem preparatów zakupionych przez ministra właściwego ds. zdrowia

Do wykonywania powszechnych szczepień przeciwko COVID-19 zostają wskazane przychodnie Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) oraz apteki ogólnodostępne. Szczepienia stanowią kontynuację szczepień wykonywanych w ramach Narodowego Programu Szczepień.

Szczepionki do szczepień są zabezpieczane przez Ministra Zdrowia, a koszt usługi (kwalifikacji do szczepienia i jego wykonania) zostanie sfinansowany ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia zgodnie z:

• zarządzeniem Nr 155/2023/DGL Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31.10.2023 r. w sprawie warunków zawierania i realizacji umów na realizację zalecanych szczepień ochronnych w aptece (z późn. zm.) lub
• zarządzeniem Nr 79/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29.06.2022 r. w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna.(z późn. zm.).

Szczepienia mają charakter zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem ministra właściwego do spraw zdrowia, zgodnie z aktualnym obwieszczeniem Ministra Zdrowia w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia (Na podstawie art. 18 ust. 5d ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924) ustala się wykaz zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia, stanowiący załącznik do obwieszczenia.

Zasady realizacji szczepień

Szczepienia przeciwko COVID-19 są przeprowadzane w przychodniach POZ oraz u osób, które ukończyły 18. rok życia w aptekach ogólnodostępnych. Lista i mapa z punktami szczepień jest na bieżąco aktualizowana i udostępniana na stronie pacjent.gov.pl.
Za organizację szczepień przeciwko COVID-19 odpowiada kierownik placówki lub osoba upoważniona.

Świadczenie jest przewidziane dla osób posiadających prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561 z późn. zm.), zgodnie z aktualnym komunikatem Ministra Zdrowia w sprawie realizacji szczepień przeciwko COVID-19 na dany sezon (p. Komunikat nr 36 Ministra Zdrowia w sprawie realizacji szczepień przeciw COVID-19 w sezonie 2024/2025).

Organizacja szczepienia w domu pacjenta

Za organizację szczepienia u osoby, która z medycznie uzasadnionych przyczyn nie może skorzystać ze szczepienia w miejscu udzielania świadczenia, odpowiada przychodnia POZ, w której pacjent złożył deklarację wyboru.

Schemat szczepienia

Schematy szczepień określane są każdorazowo na dany sezon, w zależności od dostępnej szczepionki i aktualnych zaleceń grup eksperckich, oraz publikowane w formie komunikatu Ministra Zdrowia na stronie urzędu (p. Komunikat nr 36 Ministra Zdrowia w sprawie realizacji szczepień przeciw COVID-19 w sezonie 2024/2025).

Uprawnienia personelu do kwalifikacji i wykonania szczepienia

1. Szczepienie dzieci i młodzieży w wieku <18 lat
Prawo do kwalifikacji do szczepienia przeciwko COVID-19 posiada lekarz i felczer. Szczepionka jest podawana przez personel zatrudniony w danym podmiocie, tzn. lekarza, felczera, pielęgniarkę, położną, ratownika medycznego, higienistkę szkolną, posiadających dokument potwierdzający ukończenie kursu lub szkolenia w zakresie szczepień ochronnych.

2. Szczepienie dorosłych w wieku ≥18 lat
Kwalifikację do szczepienia może przeprowadzić lekarz lub felczer, lekarz dentysta, pielęgniarka, położna, ratownik medyczny, posiadających dokument potwierdzający ukończenie kursu lub szkolenia w zakresie szczepień ochronnych; a także fizjoterapeuta, diagnosta laboratoryjny lub farmaceuta, który uzyskał dokument potwierdzający ukończenie szkolenia teoretycznego, dostępnego na platformie e-learningowej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w zakresie COVID-19.

Zamawianie szczepionki

1. Do otrzymania szczepionki przeciwko COVID-19 uprawnione są:
   • przychodnie POZ posiadające umowę z NFZ w rodzaju podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie lekarza,
   • apteki ogólnodostępne, w ramach zawartej umowy z OW NFZ,
   • szpitale, na rzecz przeprowadzenia szczepień wśród własnych pracowników.
2. Dane na temat punktów szczepień, które zamówiły szczepionki do szczepienia pacjentów udostępnia Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych (RARS).
3. Podmiot dotychczas nie posiadający uprawnień do składania zamówień na szczepionki do RARS powinien wystosować prośbę o nadanie uprawnień na adres: szczepionkacovid@rars.gov.pl

Zasady składania zapotrzebowania na szczepionkę

1. Podmioty wykonujące szczepienia przeciwko COVID-19 otrzymają z RARS szczepionki, do realizacji szczepień przeciwko COVID-19 na podstawie zamówień składanych przez portal: https://pue.rars.gov.pl/login
2. Szczepionki powinny być zamawiane zgodnie z bieżącymi potrzebami z uwzględnieniem wskazania ich nazwy i liczby dawek.
3. Do składania zapotrzebowania na szczepionki przeciwko COVID-19 przeznaczonych do realizacji szczepień u kobiet w ciąży uprawnione są wyłącznie przychodnie POZ.
4. Szczepionki wydawane są nieodpłatnie.
5. Szczepionki należy transportować i przechowywać warunkach tzw. zimnego łańcucha, czyli w temperaturze 2–8°C, zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego oraz przyjętymi wytycznymi w sprawie przyjmowania i przechowywania szczepionek do szczepień przeciwko COVID-19 (p. www.gov.pl/web/gis/zasady-dystrybucji-szczepionek)
6. Możliwość realizacji zapotrzebowania wynika z aktualnych stanów magazynowych RARS.
7. Na wydania szczepionek Minister Zdrowia może wprowadzić tygodniowy limit dostaw do punktu szczepień/szpitala.
8. Weryfikacja zużycia szczepionek następuje poprzez raportowanie ich podania do elektronicznej Karty Szczepień (e-Karta Szczepień), a strat poprzez system PUE RARS.
9. RARS nie przyjmuje zwrotów szczepionek.
10. Nie ma możliwości przekazywania niewykorzystanych szczepionek między placówkami realizującymi szczepienia.

Rozliczenie usługi szczepienia z NFZ

Warunkiem rozliczenia usługi podania szczepionki przeciwko COVID-19 jest:

1. kwalifikacja do szczepienia wraz z wykonaniem szczepienia przez osobę uprawnioną zgodnie z przepisami;
2. dokonanie wpisu w e-Karcie Szczepień potwierdzające kwalifikację do szczepienia i podanie szczepionki (ICD-9 – kod 99.557 szczepienie przeciw COVID-19) z zaznaczeniem finansowania: „Publiczne – szczepienie w punkcie szczepień” lub Publiczne – szczepienie przeciw COVID-19 dla kobiet w ciąży – jeżeli dotyczy.

Szczepienia są realizowane niezależnie od złożonej deklaracji wyboru lekarza POZ. Należność z tytułu udzielonych świadczeń ustalana jest na podstawie raportu statystycznego przekazywanego przez świadczeniodawcę/aptekę do NFZ.

Rozliczanie szczepień odbywa się na zasadach określonych w zarządzeniach Prezesa NFZ:

1. Zarządzenia 79/2022/DSOZ: https://baw.nfz.gov.pl/NFZ/document/43372/
2. Zarządzenia 155/2023/DGL: https://baw.nfz.gov.pl/NFZ/document/43294/

Koszt usługi w rozliczeniu NFZ za pojedyncze szczepienie, tzn. wykonanie zalecanego szczepienia przeciwko COVID-19 w przychodni i aptece wynosi 33,37 zł (słownie: trzydzieści trzy złote trzydzieści siedem groszy).

Zapisy na szczepienie

O terminach dostępnych wizyt decydują podmioty realizujące szczepienia. Warunkiem zapisu na szczepienie jest weryfikacja wystawionego skierowania lub wystawienie skierowania na szczepienie.

Linki do filmu instruktażowego na temat weryfikacji i obsługi e-skierowania jest dostępny pod adresami:

1. „Jak obsłużyć e-skierowanie w aplikacji gabinet.gov.pl”
2. „Jak przyjąć e-skierowanie do realizacji w aplikacji gabinet.gov.pl”

Podmioty mogą skorzystać z systemu Centralnej e-Rejestracji.

Pacjenci będą mogli zapisać się na szczepienie:

1. za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta, w przypadku gdy punkt szczepień udostępni terminy w systemie Centralnej e-Rejestracji,
2. bezpośrednio w placówce podstawowej opieki zdrowotnej lub aptece ogólnodostępnej.

Dokumentowanie szczepień w e-Karcie Szczepień

Uwaga! Dokumentowanie szczepień zalecanych w e-Karcie Szczepień jest obowiązkowe.

Wpis do e-Karty Szczepień dokonany przez osoby uprawnione, jest potwierdzeniem kwalifikacji i wykonania szczepienia. Jeżeli osobą wykonującą kwalifikację do szczepienia i wykonującą szczepienie jest ta sama osoba, to skorzysta z opcji „zarejestruj szczepienie z kwalifikacją”. Jeżeli szczepienia dokonuje inny uprawniony pracownik medyczny, kwalifikację i szczepienie należy wprowadzić osobno.

e-Karta Szczepień określona została w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta prowadzonej w postaci elektronicznej w systemie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia.

Do rejestracji szczepień przeciwko COVID-19 służy zakładka o nazwie „Szczepienia” - Szczepienia COVID.

Pracownik może przeszukiwać słownik po kodzie ICD-9 lub fragmencie nazwy procedury.

Konieczne jest odnotowanie faktu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego w podzakładce „Badanie kwalifikacyjne” lub „Zarejestruj” szczepienie z kwalifikacją” jeśli kwalifikacja jest w wersji papierowej lub badanie kwalifikacyjne i szczepienie przeprowadza ten sam pracownik medyczny (lekarz lub felczer).

W podzakładce „Badanie kwalifikacyjne” pracownik medyczny z katalogu ICD-9 (ograniczonego do procedur szczepiennych) wskazuje, której procedury dotyczy badanie kwalifikacyjne oraz wprowadza pozostałe informacje m.in. czy pacjent jest zakwalifikowany lub jeśli nie, wprowadza szczegółowe informacje na ten temat.

Wpis do Karty Szczepienia wymaga podania ICD-9 – kod 99.557 szczepienie przeciw COVID-19 z zaznaczeniem finansowania: „Publiczne – szczepienie w punkcie szczepień” lub Publiczne – szczepienie przeciw COVID-19 dla kobiet w ciąży – jeżeli dotyczy.

Aby prawidłowo zarejestrować szczepienie przeciwko COVID-19 należy weryfikować rodzaj i wariant szczepionki podawanej pacjentowi. W przypadku nieprawidłowego przyporządkowania szczepionki należy bezwarunkowo dokonać korekty na poziomie punktu szczepień.

Zgłoszenie NOP do stacji sanitarno-epidemiologicznej

Wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP) zgłasza się za pomocą aplikacji gabinet.gov.pl. W tym celu użytkownik powinien ze strony głównej w sekcji „Szczepienia COVID” wybrać opcję „Wyszukaj” gdzie należy odszukać e-Kartę szczepienia, po którym doszło do NOP (W celu zgłoszenia NOP użytkownik musi wybrać ikonę po której rozwinie się lista akcji dodatkowych, gdzie pojawi się przycisk „Zgłoś NOP” , po którego wybraniu użytkownik zostanie przeniesiony do uzupełnienia formularza elektronicznego wystąpienia NOP) lub wybierając z menu „Zgłoszenia NOP”.

NOP może zgłosić personel medyczny, ale również pacjenta do podmiotu odpowiedzialnego, jak i Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl