Opracowały: mgr Małgorzata Ściubisz, lek. Iwona Rywczak
W wieloośrodkowym badaniu kliniczno-kontrolnym oceniono skuteczność rzeczywistą (efektywność) 3-walentnej inaktywowanej szczepionki przeciwko grypie (TIV) przeznaczonej na sezon epidemiczny 2015/2016 w zapobieganiu zachorowaniom na grypę wymagającym hospitalizacji u osób >65. roku życia. W badaniu wykorzystano dane pochodzące z 27 szpitali w 11 krajach europejskich, w tym z Polski, gromadzonych w ramach programu Influenza Monitoring Vaccine Effectiveness (I-MOVE) – sieci zrzeszającej krajowe ośrodki zaangażowane w zwalczanie grypy, współpracującej z European Centre for Diseases Prevention and Control (ECDC). W każdym ośrodku obserwację rozpoczynano ≥2 tygodnie po rozpoczęciu kampanii szczepień przeciwko grypie i liczono (w tygodniach) od wykrycia pierwszego przypadku grypy potwierdzonej laboratoryjnie do wykrycia ostatniego takiego zachorowania. Grupę przypadków utworzyło 528 pacjentów, u których grypę potwierdzono laboratoryjnie (wymaz z dróg oddechowych, badanie RT-PCR) w ciągu 7 dni od wystąpienia objawów grypopodobnych, a grupę kontrolną 1274 (41%) osoby, u których grypę wykluczono. Szczepionkę przeciwko grypie otrzymało 216 (41%) chorych z grupy przypadków i 694 (54%) z grupy kontrolnej.
Skuteczność rzeczywista TIV w zapobieganiu grypie wymagającej hospitalizacji wywołanej przez szczep A(H1N1)pdm2009 wyniosła 42% (95% CI: 22–57). Biorąc pod uwagę współistniejące choroby przewlekłe, skuteczność rzeczywista TIV u chorych na cukrzycę wyniosła 59% (95% CI: 23–78), u chorych na nowotwory 48% (95% CI: 5–71), a w przypadku chorób płuc i układu krążenia odpowiednio 43% (95% CI: 8–65) i 39% (95% CI: 7–60).
W odniesieniu do zachorowań wywołanych przez wirusa grypy B, skuteczność rzeczywista TIV wyniosła 52% (95% CI: 24–70). Natomiast u osób obciążonych chorobami przewlekłymi uzyskano następujące wartości: 62% (95% CI: 5–85) u chorych na cukrzycę, 60% (95% CI: 18–80) przy współistniejącej chorobie płuc i 36% (95% CI: -23–67) przy współistniejącej chorobie układu krążenia.
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że skuteczność szczepionki TIV przeznaczonej na sezon epidemiczny 2015/2016 w zapobieganiu zachorowaniom na grypę wywołaną przez wirusy A(H1N1)pdm2009 i B wymagającym leczenia szpitalnego u osób >65. roku życia była umiarkowana. Podobne wyniki uzyskano u osób chorych przewlekle.
