Opracowała lek. Iwona Rywczak
W badaniu Shingles Prevention Study (SPS; badanie z randomizacją, prowadzone metodą podwójnie ślepej próby z placebo) oceniono skuteczność szczepionki przeciwko półpaścowi (HZ) u 38 546 osób w wieku >60 lat w ciągu 4 lat obserwacji (szczepionka nie jest jeszcze dostępna w Polsce – przyp. red.). Z populacji badania SPS do kolejnego badania Short-Term Persistence Substudy (STPS) zakwalifikowano 7320 osób z grupy szczepionych i 6950 z grupy placebo. W badaniu STPS okres obserwacji wydłużono do 7 lat po wykonaniu szczepienia. Zachorowania na półpasiec potwierdzano laboratoryjnie (PCR, hodowla wirusa), a w pojedynczych przypadkach na podstawie oceny typowych objawów klinicznych.
Zapadalność na półpasiec w grupie szczepionych i placebo wyniosła odpowiednio 8,4 i 14,0/1000 osobolat, a zapadalność na nerwoból popółpaścowy odpowiednio 0,7 i 1,76/1000 osobolat. Skuteczność szczepionki w zapobieganiu zachorowaniom na półpasiec i nerwoból popółpaścowy wyniosła odpowiednio 39,6 (95% CI: 18,2–55,5) i 60,1% (95% CI:-9,8–86,7), a w zmniejszeniu nasilenia objawów półpaśca 50,1% (95% CI: 14,1–71,0). Uzyskano wprawdzie wartości mniejsze od odnotowanych w badaniu SPS, ale różnica nie była istotna statystycznie. Natomiast skuteczność szczepionki wobec powyższych trzech punktów końcowych, obliczona dla populacji obu badań, wyniosła odpowiednio 48,7 (95% CI: 42,0–54,7), 64,9 (95% CI: 47,4–77,0) i 58,6% (95% CI: 48,6–66,6). Dodatkowo obliczono skuteczność szczepionki w każdym roku po wykonaniu szczepienia i stwierdzono, że uległa zmniejszeniu już po roku. W łącznej analizie populacji badania SPS i STPS wykazano utrzymywanie się skuteczności szczepionki w zapobieganiu zachorowaniom na półpasiec i zmniejszeniu nasilenia objawów choroby przez 5 lat po zaszczepieniu. Wyniki uzyskane dla 6. i 7. roku nie były statystycznie istotne.
Autorzy wyciągnęli wniosek, że w rozszerzonym okresie obserwacji szczepionka przeciwko półpaścowi nadal zmniejszała zapadalność na półpasiec i nerwoból popółpaścowy oraz nasilenie objawów półpaśca, jednak skuteczność szczepionki po upływie 5 lat od zaszczepienia okazała się niepewna.
