Jaka była skuteczność szczepionki 10-walentnej w zapobieganiu inwazyjnej chorobie pneumokokowej u dzieci do 5. roku życia?

15.03.2021
Impact and effectiveness of the 10-valent pneumococcal conjugate vaccine on invasive pneumococcal disease among children under 5 years of age in the Netherlands
Peckeu L. i wsp.
Vaccine, 2020. doi.org/10.1016/j.vaccine.2020.11.018

Opracowała Małgorzata Ściubisz

PCV-10 znacznie zmniejszała ryzyko zachorowania na IChP u szczepionych dzieci

W holenderskim badaniu obserwacyjnym z retrospektywnym zbieraniem danych oceniono efekty programu powszechnych szczepień przeciwko pneumokokom z użyciem preparatu 10-walentnego (PCV-10) oraz skuteczność szczepionki w zapobieganiu zachorowaniom na inwazyjną chorobę pneumokokową (IChP) u dzieci <5. roku życia. Dane do badania uzyskano z krajowego systemu nadzoru epidemiologicznego nad IChP oraz krajowego systemu szczepień ochronnych.

Program powszechnych szczepień przeciwko pneumokokom rozpoczęto w Holandii w 2006 roku z użyciem preparatu 7-walentnego (PCV-7), który w 2011 roku zastąpiono PCV-10. Przez pierwsze 3 lata szczepienia realizowano w schemacie 3+1 (2, 3, 4 i 11 mies.), a w 2013 roku zredukowano liczbę dawek do schematu 2+1 (2, 4, i 11 mies.). Wyszczepialność kohorty urodzeniowej w 2016 roku wyniosła 92,6%.

W latach 2004–2019 zgłoszono 1183 przypadki IChP (wyizolowanie S. pneumoniae z krwi lub płynu mózgowo-rdzeniowego albo wykrycie materiału genetycznego bakterii metodą reakcji łańcuchowej polimerazy [PCR]) u dzieci <5. roku życia, większość (75%) dotyczyła dzieci <2. roku życia. Wśród dzieci kwalifikujących się do szczepienia w ramach programu 91% było zaszczepionych, w większości zgodnie z obowiązującym kalendarzem. Efekty programu powszechnych szczepień oceniono, porównując zapadalność na IChP w okresie 6–8 lat po rozpoczęciu szczepień z użyciem PCV-10 (czerwiec 2017–maj 2019) z okresem przed wprowadzeniem PCV-10 (czerwiec 2009–maj 2011; okres stosowania PCV-7). Ogółem w latach 2004–2019 zapadalność na IChP zmniejszyła się z 21 do 9/100 000. Zapadalność na IChP wywołaną przez serotypy uwzględnione w składzie PCV-10 zmniejszyła się z 17 do prawie 0/100 000, zapadalność na serotypy nieuwzględnione w PCV-10 wynosiła 4–8/100 000 przez cały analizowany okres. W okresie realizacji programu z użyciem PCV-10 zapadalność na IChP zmniejszyła się z 8,7 do 7,3/100 000 (iloraz współczynników zapadalności – IRR: 0,83 [95% CI: 0,66–1,05]), natomiast zapadalność na IChP wywołaną przez trzy dodatkowe serotypy uwzględnione w składzie szczepionki (a nieuwzględnione w PCV-7) zmniejszyła się o 93% (IRR: 0,07 [95% CI: 0,02–0,23]). Zapadalność na IChP wywołaną przez serotypy pozaszczepionkowe nieznacznie się zwiększyła (IRR: 1,25 [95% CI: 0,96–1,63]).

Skuteczność PCV-10 w zapobieganiu IChP oceniono metodą kohorty pośredniej, porównując odsetki zaszczepionych wśród dzieci, które zachorowały na IChP wywołaną przez serotypy uwzględnione w szczepionce i wywołaną przez serotypy pozaszczepionkowe. W analizie uwzględniono 231 przypadków IChP u dzieci kwalifikujących się do szczepienia w ramach programu. Skuteczność PCV-10 w zapobieganiu zachorowaniom na IChP wywołaną przez serotypy szczepionkowe u dzieci <5. roku życia wyniosła 91% (95% CI: 67–97). Po podaniu 2 dawek szczepienia pierwotnego lub po szczepieniu w schemacie 2+1 skuteczność PCV-10 wyniosła 95% (95% CI: 75–91). Po podaniu 3 dawek szczepienia pierwotnego lub po szczepieniu w schemacie 3+1 skuteczność PCV-10 wyniosła 76% (95% CI: od -173 do 98), jednak wynik był nieistotny statystycznie, prawdopodobnie z powodu małej liczby przypadków w grupie nieszczepionej (1 zachorowanie). Oceniono także ochronę krzyżową PCV-10 wobec zachorowań wywołanych serotypem 19A – skuteczność wyniosła 28% (95% CI: od -179 do 81) u dzieci <5. roku życia oraz 69% (95% CI: od -44 do 94) u dzieci <2. roku życia (wyniki były nieistotne statystycznie).

Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że od momentu rozpoczęcia szczepień PCV-10 zapewnia dobrą ochronę przed IChP u dzieci <5. roku życia, a zjawisko zastępowalności serotypów było ograniczone. Nie wykazano istotnej statystycznie skuteczności szczepionki wobec zachorowań wywołanych serotypem 19A. Szczepienia z użyciem preparatu 13-walentnego mogłyby zapobiec pewnej dodatkowe liczbie zachorowań, zwłaszcza wywołanych serotypem 19A.

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań