Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies.
Jestem lekarzem Jestem pacjentem

43-letni mężczyzna z ostrym bólem brzucha

43-letni mężczyzna z ostrym bólem brzucha

Ultrasonografia. 43-letni mężczyzna z ostrym bólem brzucha

28.07.2017
dr hab. n. med. Andrzej Smereczyński, Międzynarodowe Centrum Nowotworów Dziedzicznych, Zakład Genetyki i Patomorfologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

Jak cytować: Smereczyński A.: Praktyka kliniczna – ultrasonografia: 43-letni mężczyzna z ostrym bólem brzucha. Med. Prakt., 2017; 2: 73–76

Na konsultacyjne badanie USG zgłosił się 43-letni mężczyzna, u którego poprzedniego dnia około godziny 10 rano w trakcie pracy biurowej nagle wystąpił ból nadbrzusza z nudnościami. Po kilkunastu minutach ból zlokalizował się w dole biodrowym prawym. U chorego wykonano wówczas USG jamy brzusznej, w której stwierdzono zgrubienie ścian pęcherzyka żółciowego do 6 mm bez obecności złogów. We wnioskach z badania zasugerowano wykonanie tomografii komputerowej ze względu na brak wyjaśnienia opisanych zmian.
W chwili konsultacyjnego badania USG chory odczuwał niewielki ból w prawej połowie brzucha i nie miał objawów podrażnienia otrzewnej. Pęcherzyk żółciowy rzeczywiście wykazywał zgrubienie, zwłaszcza ściany przyśrodkowej, bez cech przekrwienia w kolorowym doplerze i nie zawierał złogów (ryc. 1 – przekroje poprzeczne na 2 poziomach). Pozostałe narządy jamy brzusznej, w tym wyrostek robaczkowy (o średnicy 5 mm z niewielką ilością gazu – ryc. 2), nie ujawniały żadnych zmian chorobowych. Nie stwierdzono wolnego gazu w jamie otrzewnej.

Ryc. 1

Ryc. 2

Pytanie

Jakie badanie diagnostyczne należy wykonać w pierwszej kolejności?
A. tomografię komputerową
B. endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego
C. ponowną ocenę sonograficzną przewodu pokarmowego

Prawidłowa odpowiedź: C

W pęcherzyku żółciowym uwidoczniono zgrubienie ściany przyśrodkowej. Ponieważ do tej struktury bezpośrednio przylega część górna (opuszka) dwunastnicy, dlatego uwagę należało skierować na ten odcinek przewodu pokarmowego. Tak postępując bez trudu udało się stwierdzić owrzodzenie właśnie w opuszce dwunastnicy, której ściany też były zgrubiałe (ryc. 3, owrzodzenie w opuszce – strzałka, gb – pęcherzyk żółciowy). Między owrzodzeniem a światłem pęcherzyka żółciowego widoczne są dwie pogrubiałe struktury – hiperechogeniczna to ściana pęcherzyka żółciowego, a hipoechogeniczna to ściana opuszki dwunastnicy. Podobną patologię u innej osoby przedstawia rycina 4 (na 2 ujęciach grot strzałki wskazuje niszę wrzodową, a strzałka zgrubienie ściany pęcherzyka żółciowego [gb]). U pacjenta z zagadki wykonana tydzień później endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego potwierdziła głębokie na 1 cm owrzodzenie w przedniej ścianie opuszki dwunastnicy.

Ryc. 3

Ryc. 4

Przedstawione dane kliniczne i obrazowe wskazują, że u pacjenta doszło do tzw. krytej perforacji wrzodu opuszki dwunastnicy. Wyrazem tego było wtórne zgrubienie ściany pęcherzyka żółciowego – narządu, który brał udział w oklejaniu zaistniałej patologii. Pęcherzyk żółciowy zawsze się ocenia w badaniu USG jamy brzusznej i trudno nie zauważyć zgrubienia jego ściany, natomiast określenie przyczyny tego stanu niekiedy stanowi wyzwanie. Dlatego obecnie, oprócz od lat stosowanej drogiej i trudno dostępnej cholangiopankreatografii rezonansu magnetycznego,1 wprowadzono nowe metody obrazowe: ultrasonografię przezbrzuszną i endoskopową wspomagane użyciem środka kontrastowego, elastografię sonograficzną i pozytonową tomografię emisyjną.2-5 Niektórzy jednak preferują biopsję cienkoigłową w celu wyjaśnienia natury zmian.6 Zgrubienie ścian pęcherzyka żółciowego może wynikać z różnorodnych stanów chorobowych, które lokalizują się w samym pęcherzyku żółciowym, w jego otoczeniu lub są następstwem uogólnionych patologii.
W podręczniku ultrasonografii Rumack, Wilson i Charboneau’a wymieniono następujące stany:
1) choroby przebiegające z uogólnionym obrzękiem – niewydolność serca, niewydolność nerek, schyłkowe stadium marskości wątroby, hipoalbuminemię
2) choroby zapalne
   a) pierwotne – ostre i przewlekle zapalenia pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych
   b) wtórne – ostre zapalenie wątroby, perforacje wrzodu dwunastnicy, zapalenie trzustki, zapalenie jelit i ich uchyłków
3) nowotwory – rak pęcherzyka żółciowego i przerzuty nowotworowe
4) inne – gruczolakomięśniakowatość i żylaki pęcherzyka żółciowego.7

strona 1 z 2
43-letni mężczyzna z ostrym bólem brzucha

Dodaj swoją opinię

Dodawanie komentarzy tylko dla zalogowanych osób zawodowo związanych z ochroną zdrowia i uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi oraz studentów medycyny.

Quiz

Zadaj pytanie ekspertowi

Masz wątpliwości w zakresie leczenia chorób żołądka, przełyku, trzustki? Nie wiesz jak postąpić? Wyślij pytanie, dostaniesz indywidualną odpowiedź eksperta!