71‑letnia kobieta z bezobjawową zmianą w tylnej części brzucha

Jak cytować: Smereczyński A, Goncerz G. Praktyka kliniczna – ultrasonografia brzucha. 71‑letnia kobieta z bezobjawową zmianą w tylnej części brzucha. Med Prakt. 2026;2:72-75

Na kontrolną USG pęcherzyka żółciowego zgłosiła się 71‑letnia szczupła kobieta. W 2 poprzednich badaniach stwierdzono polip o wielkości 5 mm w trzonie pęcherzyka żółciowego na ścianie wątrobowej. Zalecono badania kontrolne co 6  miesięcy. Pacjentka zmagała się jedynie z zaparciem i z tego powodu przyjmowała różne leki przeczyszczające oraz błonnik. W kolonoskopii wykonanej 4 lata temu stwierdzono pojedyncze uchyłki w esicy. Dotychczas pacjentka poważnie nie chorowała, urodziła drogą pochwową dwoje zdrowych dzieci.

W USG jamy brzusznej, którą wykonałem, uwidoczniłem nieunaczyniony polip w trzonie pęcherzyka żółciowego mający nadal wielkość 5 mm. Pozostałe narządy standardowo oceniane w USG nie wykazywały żadnych istotnych zmian poza drobnymi prostymi torbielami w wątrobie i nerkach. Na koniec uwidoczniłem zmianę pokazaną na rycinie 1.

Ryc. 1

Pytanie

Uwidoczniona zmiana to

1. guz trzustki
2. guz przestrzeni zaotrzewnowej
3. guz żyły głównej dolnej
4. przepuklina krążka międzykręgowego

U prezentowanej kobiety warunki obrazowania były bardzo dobre (bez gazu i niewielka odległość głowicy od odcinka lędźwiowego kręgosłupa), co umożliwiło uwidocznienie przedniej przepukliny krążka międzykręgowego L3/L4. Z reguły uwypuklenie krążka międzykręgowego do przodu nie powoduje objawów radikulopatii. Tak też było u opisywanej pacjentki; taką zmianę należy uwzględnić w różnicowaniu patologii w przestrzeni zaotrzewnowej.

W USG z dostępu przedniego u niektórych osób udaje mi się wykazać przednie przepukliny krążków międzykręgowych nie tylko w odcinku lędźwiowym (ryc. 2), ale także w szyjnym (ryc. 3). Nierzadko też wykrywałem krawędziową osteofitozę trzonów lędźwiowych, niekiedy przemieszczającą dobrzusznie duże naczynia przestrzeni zaotrzewnowej (ryc. 4), a nawet powodującą zwężenie światła aorty (ryc. 5). Na rycinie 6 pokazany jest trzon kręgu L3 rozdęty przez rozrost ogniska przerzutowego raka nerki, a na rycinie 7 – sonoanatomia dolnych kręgów lędźwiowych (strzałka na przekroju poprzecznym wskazuje kanał kręgowy, a w nim po obu stronach korzenie nerwów rdzeniowych tworzące ogon koński).

Ryc. 2

Ryc. 3

Ryc. 4

Ryc. 5

Ryc. 6

Ryc. 7

Ocenę stanu kręgosłupa podejmuje się już w życiu płodowym (ryc. 8 pokazuje na przekroju podłużnym odcinek piersiowo‑lędźwiowy kręgosłupa u 29‑tygodniowego płodu). Dobre warunki do takiego obrazowania występują u noworodków i niemowląt, u których nie doszło jeszcze do wyraźnej kalcyfikacji kostnej.^1‑4 W niektórych ośrodkach z powodzeniem wykorzystuje się USG przy różnego rodzaju wstrzyknięciach w okolicy kręgosłupa i dokanałowych, ponadto badanie to odgrywa ważną rolę w czasie zabiegów operacyjnych.^4‑8

Ryc. 8