Jakie postępowanie obowiązuje obecnie lekarza POZ w zakresie diagnostyki pacjenta z podejrzeniem COVID-19?

22.09.2022
dr n. prawn. Tamara Zimna, radca prawny
Kancelaria Prawa Medycznego, www.tamarazimna.pl

Jakie są obowiązki lekarza POZ wobec pacjenta z podejrzeniem COVID-19 z uwzględnieniem sytuacji, gdy lekarz nie ma dostępu do testów, tzn. dana placówka POZ nie wykonuje testów antygenowych? Czy lekarz POZ może lub ma obowiązek w takiej sytuacji skierować pacjenta na test?

Z dniem 29 kwietnia 2022 r. uchylone1 zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 października 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej nad pacjentem podejrzanym o zakażenie lub zakażonym SARS-CoV-2, którym regulowano m.in. zadania lekarza podejmowane w związku ze zlecaniem badań diagnostycznych w kierunku zakażenia SARS-CoV-2. W związku z powyższym, przesłanki zlecania testów diagnostycznych w kierunku SARS-CoV-2 są obecnie determinowane wyłącznie przez kryteria medyczne2, a nie prawne. O skierowaniu pacjenta na test decyduje lekarz, na podstawie oceny stanu zdrowia pacjenta, w tym objawów, które mogą wskazywać na COVID-193.

Od 1 kwietnia 2022 r. wstrzymano odrębne finansowanie procedury wykonywania testów do diagnostyki SARS-CoV-2 przez apteki ogólnodostępne, laboratoria i mobilne punkty pobrań, a także inne podmioty lecznicze włączone w system testowania z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19. Badanie pacjenta, w przypadku podejrzenia infekcji SARS-CoV-2, w zakresie wykonania testów przez ww. podmioty, może odbywać się z uwzględnieniem wykorzystania posiadanych przez te podmioty testów otrzymywanych z zasobów Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, badań wykonanych we własnym laboratorium lub zleconych podwykonawcy, z którym podmiot leczniczy ma zawartą umowę.4

Aktualne przepisy prawa związane z wykonaniem testów diagnostycznych w kierunku SARS-CoV-2 znajdują się także w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 marca 2022 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2022 r., poz. 679 z późn. zm.) – w szczególności w § 3 ust. 10-18. Opisano w nich narzędzia (czułość i swoistość testów stosowanych w badaniach przesiewowych) oraz tryb zlecania finansowanych ze środków publicznych testów diagnostycznych w kierunku SARS-CoV-2. Zgodnie z tym rozporządzeniem, w przypadku pozytywnego wyniku badania przesiewowego – testu antygenowego, w przypadku uzasadnionym stanem zdrowia, osoby poddanej testowi, osoba wykonująca zawód medyczny może zlecić w systemie P1 wykonanie molekularnego testu diagnostycznego RT-PCR w kierunku SARS-CoV-2.5

Sposób zlecenia wykonania molekularnego testu diagnostycznego RT-PCR w kierunku SARS-CoV-2 opisano w § 3 ust. 10 pkt 2) ppkt a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 marca 2022 r. W przypadku podmiotów wykonujących działalność leczniczą w zakresie POZ (tj. inną niż stacjonarne i całodobowe świadczenia szpitalne) skierowanie na test należy wystawiać za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Gromadzenia, Analizy i Udostępnienia Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych (P1)6. Przepis ten nadal obowiązuje w niezmienionym brzmieniu od 28 marca 2022 r. Instrukcja postępowania na P1 dostępna jest na www.gabinet.gov.pl7. Badanie RT-PCR w kierunku SARS-CoV-2 nie zostało jednak wpisane w koszyk świadczeń gwarantowanych w POZ jak jest w przypadku testu antygenowego8, więc taki test zlecony z POZ nie będzie objęty refundacją ze środków publicznych (obecnie, niezależnie od obowiązujących regulacji prawnych oraz udostępnionej instrukcji postępowania, w systemie gabinet.gov.pl nie ma możliwości zlecania takich testów – przyp. red.).

Przypisy:

1. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2022 r. uchylającym rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej nad pacjentem podejrzanym o zakażenie lub zakażonym wirusem SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2022 r., poz. 926).
2. Zob. stanowisko z 28 marca 2022 r konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny rodzinnej dr hab. n. med. Agnieszki Mastalerz-Migas w sprawie postępowania z pacjentami podejrzanymi o zakażenie i zakażonymi wirusem SARS-CoV-2 w Podstawowej Opiece Zdrowotnej:https://www.nfz.gov.pl/download/gfx/nfz/pl/defaultaktualnosci/370/8174/1/stanowisko_kk_med_rodz_ws_covid-19_pozaszpitalnie_28.03.2022.pdf
3. Zob. komunikat NFZ z 30 marca 2022 r.: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/nowe-zasady-testowania-w-kierunku-koronawirusa-co-musisz-wiedziec,8182.html
4. Zob. wyjaśnienia NFZ: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/informacja-w-sprawie-zmian-realizacji-swiadczen-u-osob-z-podejrzeniem-zakazenia-sars-cov-2-i-procedury-wykonania-testu,8178.html
5. Na podstawie § 3 ust. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 marca 2022 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2022 r., poz. 679 z późn. zm.)
6. systemu teleinformatycznego o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia
7. Zob. s. 325, dostęp: https://gabinet.gov.pl/pdf/instrukcja
8. Zmiana w wykazie badań mikrobiologicznych w POZ obowiązuje od 16 kwietnia 2022 r. – rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 kwietnia 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r., poz. 834).
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Aktualna sytuacja epidemiologiczna w Polsce Covid - aktualne dane

COVID-19 - zapytaj eksperta

Masz pytanie dotyczące zakażenia SARS-CoV-2 (COVID-19)?
Zadaj pytanie ekspertowi!