Insulinoterapia - Medycyna Praktyczna dla lekarzy

Insulinoterapia
Ekspert
Materiały audiowizualne
Kiedy w insulinoterapii preferować schemat bazalno-bolusowy, a kiedy uproszczone podejście?

Kiedy w insulinoterapii preferować schemat bazalno-bolusowy, a kiedy uproszczone podejście?

13.07.2026

prof. dr hab. med. Maciej Małecki, spec. chorób wewnętrznych, diabetologii, endokrynologii oraz diagnostyki laboratoryjnej
Katedra Chorób Metabolicznych, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków

Wybrane treści dla pacjenta

Stopa cukrzycowa Stopa cukrzycowa należy do przewlekłych powikłań cukrzycy. Występuje zarówno u chorych na cukrzycę typu 1, jak i typu 2. Jest to owrzodzenie (płytkie albo głębokie przerwanie ciągłości skóry) zlokalizowane zwykle na części podeszwowej lub grzbietowej stopy.
Cukrzyca typu 1 – LADA Skrót LADA, od pełnej nazwy angielskiej latent autoimmune diabetes in adults, oznacza późno ujawniającą się cukrzycę typu 1 u dorosłych.
Cukrzycowa choroba nerek (CChN; dawniej nefropatia cukrzycowa) Cukrzycowa choroba nerek (dawniej nefropatia cukrzycowa) to uszkodzenie nerek, dotyczące zarówno ich struktury, jak i funkcjonowania, które rozwija się w wyniku przewlekłej hiperglikemii, czyli zwiększonego stężenia glukozy we krwi. Cukrzycowa choroba nerek jest powikłaniem cukrzycy typu 1 i 2. W cukrzycowej chorobie nerek w moczu znajduje się nadmierna ilość białka – albuminy. Leczenie polega przede wszystkim na odpowiednim leczeniu cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii i otyłości, a także stosowaniu leków chroniących nerki, ograniczaniu w diecie białka i sodu.
Zmiany w układzie ruchu związane z cukrzycą Zaburzenia w układzie ruchu w przebiegu cukrzycy zależą od typu cukrzycy, czasu trwania choroby, średniego stężenia glukozy we krwi oraz rodzaju stosowanego leczenia. Ponadto stanowią wypadkową innych procesów patologicznych, często występujących z cukrzycą, takich jak zaburzenia gospodarki lipidowej, wapniowo-fosforanowej, otyłość i nadciśnienie tętnicze.
Dieta cukrzycowa Dieta jest bardzo istotnym elementem terapii cukrzycy. Warunkuje ona utrzymanie właściwego stężenia glukozy i tłuszczów (lipidów) we krwi oraz optymalne wartości ciśnienia tętniczego. Dobrze dobrana dieta zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycy, jak również redukuje ryzyko chorób naczyniowych. Właściwy model żywienia odgrywa także ważną rolę w prewencji i leczeniu przewlekłych powikłań cukrzycy (mikroangiopatii, retinopatii i nefropatii cukrzycowej).
Cukrzyca typu 2 Cukrzyca typu 2 to najczęściej występujący na świecie typ cukrzycy. Wyróżnia się dwie przyczyny cukrzycy typu 2: jedna to upośledzenie wydzielania insuliny, na które wpływ mają różne czynniki genetyczne, druga to oporność na działanie insuliny (insulinooporność), której przyczyną mogą być zarówno czynniki genetyczne, jak i otyłość.
Hiperglikemia poranna Hiperglikemia poranna to wzrost stężenia glukozy we krwi rano (po obudzeniu) do wartości przekraczającej górną granicę zalecanego zakresu, który wynosi 70-110 mg/dl (3,9-6,1 mmol/l). Gdy stężenie glukozy wyniesie 250 mg/dl (13,9 mmol/l), mogą wystąpić objawy, takie jak bóle głowy, nudności i wymioty.
Makulopatia cukrzycowa Makulopatia u chorych na cukrzycę.
Zespół hiperglikemiczno-hiperosmolalny Zespół hiperglikemiczno-hiperosmolalny to zaburzenie metaboliczne przebiegające ze znacznym odwodnieniem organizmu, powstające zwykle u starszych chorych na cukrzycę typu 2 w wyniku dużych glikemii, zwykle >600 mg/dl (33,3 mmol/l).
Niedocukrzenie (hipoglikemia) Hipoglikemia (inaczej niedocukrzenie lub potocznie „spadek cukru”) to zmniejszone stężenie glukozy we krwi. Jak rozpoznać objawy hipoglikemii? Co robić, kiedy wystąpi hipoglikemia?

Nie przegap

Konferencje MP

Otyłość 2026
Kraków, 25–26 września
- aktualne zalecenia PTLO 2026 w leczeniu otyłości
- powikłania narządowe i zaburzenia hormonalne w otyłości
- leczenie otyłości i redukcja farmakoterapii w cukrzycy typu 2
- ryzyko sercowo-naczyniowe pod kontrolą w leczeniu otyłości
- nowoczesne metody leczenia otyłości i jej powikłań

Jakie postępowanie należy zalecać leczonym insuliną dorosłym z cukrzycą, którzy planują podróż lotniczą z przekroczeniem wielu stref czasowych?

prof. dr hab. n. med. Maciej Małecki
Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych, CM UJ w Krakowie

Ciągłe monitorowanie glikemii u osób starszych

dr med. Janina Kokoszka-Paszkot, spec. diabetologii i geriatrii
Oddział Internistyczno-Geriatryczny, Szpital Specjalistyczny im. H. Klimontowicza, Gorlice

Jak intensyfikować insulinoterapię u osób w podeszłym wieku?

dr med. Janina Kokoszka-Paszkot, spec. diabetologii i geriatrii
Oddział Internistyczno-Geriatryczny, Szpital Specjalistyczny im. H. Klimontowicza, Gorlice

Jakich leków należy unikać u osób z cukrzycą typu 2 w starszym wieku?

dr n. med. Agnieszka Kasiukiewicz
Klinika Geriatrii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku

Czy istnieją metody leczenia stłuszczeniowej choroby wątroby u osoby z cukrzycą typu 1?

prof. Michał Kukla
Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum w Krakowie

Cukrzycowa choroba stóp

Sprawdź swoją wiedzę - odpowiedz na pytanie

Sprawdź swoją wiedzę - odpowiedz na pytanie

Sprawdź się w 10 sekund - rozwiąż quiz

Sprawdź się w 10 sekund - rozwiąż quiz

Sprawdź swoją wiedzę - rozwiąż quiz

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.