WHO zatwierdziła pierwszą na świecie szczepionkę przeciwko malarii

08.10.2021
Małgorzata Ściubisz

6 października br. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wydała zalecenie powszechnego stosowania szczepionki RTS,S/AS01 (RTS,S) przeciwko malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum (zarodziec sierpowy) u dzieci od 5. miesiąca życia mieszkających w Afryce Subsaharyjskiej oraz innych regionach o umiarkowanej lub dużej transmisji tego gatunku zarodźca.

Fot. www.istockphoto.com / Manjurul

Szczepionka RTS,S jest jedyną szczepionką przeciwko malarii, która ukończyła III fazę badań klinicznych. Przeprowadzono je w 7 krajach Afryki Subsaharyjskiej i populacji 15 000 dzieci w wieku 5–17 miesięcy. Wykazano w nim, że 4 dawki szczepionki podawane w schemacie 3+1 (0, 1, 2, 20 mies.) zmniejszały ryzyko zachorowania na objawową malarię o 39%, a na malarię o ciężkim przebiegu o 29%.

Eksperci WHO podkreślają, że choć skuteczność szczepionki nie jest duża, to biorąc pod uwagę, że malaria pozostaje główną przyczyną chorobowości oraz umieralności dzieci w regionie Afryki Subsaharyjskiej, to może uratować życie wielu z nich. Szacuje się, że każdego roku z powodu malarii umiera tam 260 000 dzieci w wieku <5 lat.

Do tej pory szczepienia preparatem RTS,S/AS01 realizowano w ramach programu pilotażowego w 3 krajach Afryki – w Ghanie, Kenii i Malawi. Podano tam już ponad 2,3 mln dawek tej szczepionki i potwierdzono jej skuteczność w warunkach rzeczywistych (poza badaniem klinicznym) oraz korzystny profil bezpieczeństwa. Wprowadzenie szczepień w tych krajach nie miało również negatywnego wpływu na częstość stosowania innych metod zapobiegania i kontroli malarii (np. używanie moskitier nasączonych insektycydami, rozpylanie insektycydów wewnątrz pomieszczeń mieszkalnych) oraz realizację innych szczepień u dzieci.

RTS,S jest szczepionką podjednostkową z systemem adiuwantowy AS01, zawierająca białko PfCSP (Plasmodium falciparum circumsporozoite protein) obecne na powierzchni sporozoitów. Ponieważ białko PfCSP jest swoiste dla zarodźca sierpowego, szczepionka RTS,S nie będzie działała przeciwko innym jego gatunkom. W celu wzmocnienia odpowiedzi poszczepiennej antygen białka PfCSP zawarty w szczepionce RTS,S połączono z antygenem powierzchniowym wirusa HBV (HBsAg) jako nośnikiem. Nazwa handlowa preparatu to MosquirixTM.

Piśmiennictwo:

1. WHO recommends groundbreaking malaria vaccine for children at risk. www.who.int/news/item/06-10-2021-who-recommends-groundbreaking-malaria-vaccine-for-children-at-risk (dostęp: 7.10.2021)
2. Hoffman S.L., Vekemans J., Richie T.L., Duffy P.E.: The march toward malaria vaccines. Am. J. Prev. Med., 2015; 49 (supl. 4): 319–333
3. Wilby K.J., Lau T.T., Gilchrist S.E., Ensom M. H. Mosquirix (RTS,S): A novel vaccine for the prevention of Plasmodium falciparum malaria. Ann. Pharmacother., 2012; 46: 384–393
4. Partnership SCT. Efficacy and safety of the RTS,S/AS01 malaria vaccine during 18 months after vaccination: a phase 3 randomized, controlled trial in children and young infants at 11 African sites. PLoS Med., 2014; 11 (7): e1001685
5. World Health Organization. Malaria vaccine: WHO position paper – January 2016. Wkly. Epidemiol. Rec., 2016; 91: 33–51
6. Matkowska-Kocjan A. Szczepienia przeciwko zarodźcom malarii. Czy nadchodzi nowa era? Med. Prakt. Szcz. 1/2019, str. 62–67

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań