Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Reakcja Arthusa po podaniu dawki przypominającej Tdap

23.11.2020
Pool V., Mege L., Abou-Ali A.
Arthus reaction as an adverse event following Tdap vaccination. Vaccines (Basel). 2020; 8 (3): 385

Opracowała Małgorzata Ściubisz, redaktor „Medycyny Praktycznej – Szczepienia”

Reakcja Arthusa jest rzadkim, ale znanym zdarzeniem niepożądanym po podaniu szczepionek zawierających toksoid tężcowy. Jest to miejscowa reakcja nadwrażliwości typu III wywołana odkładaniem się kompleksów immunologicznych. Rozwija się zwykle w ciągu 6–12 godzin po szczepieniu i objawia się rozlanym, bolesnym obrzękiem ramienia, mogącym sięgać od barku do łokcia, jednak ma charakter samoograniczający i ustępuje w ciągu kilku dni. Ryzyko wystąpienia tego odczynu jest większe u osób z wysokim poziomem przeciwciał IgG przeciwko toksynie tężcowej, np. u osób, które w przeszłości otrzymały kilka dawek szczepionki zawierającej toksoid tężcowy w ramach profilaktyki poekspozycyjnej tężca po zranieniu lub które otrzymały poprzednią dawkę szczepionki w krótkim odstępie czasu.

Pool i wsp. ocenili częstość występowania reakcji Arthusa. W tym celu przeanalizowali zgłoszenia wpływające do systemu biernego zgłaszania niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) w Stanach Zjednoczonych (Vaccine Adverse Event Reporting System –VAERS) i dodatkowo przeprowadzili przegląd systematyczny piśmiennictwa pod kątem badań oceniających bezpieczeństwo dawki przypominającej szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (Tdap) podanej w ciągu ≤5 lat od poprzedniej dawki.

W latach 1990–2018 do systemu VAERS wpłynęło ogółem 192 zgłoszenia dotyczące wstąpienia reakcji Arthusa (określonej jako „reakcja III typu nadwrażliwości wywołana odkładaniem się kompleksów immunologicznych”), co stanowiło 0,03% wszystkich zgłoszonych NOP. Raporty dotyczyły szczepienia różnymi preparatami, w tym Tdap.

Ogółem zarejestrowano 36 przypadków reakcji Arthusa po podaniu Tdap, w tym 22 dotyczące podania samej Tdap. Reakcję zgłaszano głównie u osób w wieku >20 lat (zakres (11–69 lat), żaden z raportów nie dotyczył szczepienia w okresie ciąży. Objawy najczęściej występowały w dniu szczepienia (11 przypadków) lub w kolejnej dobie po szczepieniu (12 przypadków). Dane na temat przebiegu klinicznego były bardzo ograniczone, ale nie zgłoszono ciężkich następstw, takich jak martwica skóry. W latach 2011–2018 (okres ten wybrano z uwagi na wprowadzenie w 2012 r. zalecenia szczepienia Tdap kobiet w każdej ciąży) w Stanach Zjednoczonych rozdystrybuowano łącznie 169 000 00 dawek Tdap, w tym czasie do systemu VAERS wpłynęły 24 zgłoszenia reakcji Arthusa związanej z podaniem tej szczepionki. Tym samym częstość tego NOP oszacowano na 0,1/1000 000 dawek.

W ramach przeglądu systematycznego piśmiennictwa autorzy przeszukali bazę publikacji medycznych MEDLINE/PubMed za lata 2000–2020 pod kątem badań oceniających bezpieczeństwo Tdap. Ostatecznie do analizy zakwalifikowano 8 badań obserwacyjnych oceniających bezpieczeństwo dawki przypominającej Tdap u młodzieży i dorosłych podanej w ciągu ?5 lat od poprzedniej dawki. Badania objęły łącznie 105 902 osób szczepionych Tdap i w żadnym z nich nie zgłoszono przypadku reakcji Arthusa.

Autorzy publikacji wyciągnęli wniosek, że reakcja Arthusa jest bardzo rzadkim miejscowym NOP, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa szczepionki Tdap, również u kobiet w ciąży. W dyskusji zwracają jednak uwagę, że ocena częstości występowania reakcji Arthusa jest trudna, ponieważ jest to bardzo rzadkie zdarzenie niepożądane i jak dotąd nie określono standardowej definicji przypadku.

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań