Opracowała: mgr Małgorzata Ściubisz
W badaniu kohortowym z retrospektywnym zbieraniem danych przeprowadzonym w Szkocji oceniono skuteczność szczepienia przeciwko krztuścowi w zapobieganiu hospitalizacji z powodu krztuśca w populacji dzieci w wieku od 8 tygodni do 17 lat. Dane do badania uzyskano z oficjalnych rejestrów krajowych.
Wyjściową populację badania stanowiły dzieci, które w okresie od stycznia 2013 r. do lipca 2024 r. zachorowały na krztusiec potwierdzony laboratoryjnie (rozpoznanie w klasyfikacji ICD-10 zgodne z kodami A37.0, A37.9). Następnie na podstawie statusu szczepienia przeciwko krztuścowi w dniu rozpoznania choroby wyodrębniono: (1) grupę dzieci, które otrzymały wszystkie należne dla wieku dawki szczepionki przeciwko krztuścowi zgodnie z brytyjskim programem szczepień ochronnych (PSO), (2) grupę dzieci zaszczepionych częściowo (z wyłączeniem niemowląt w wieku <8 tyg., ponieważ dane dotyczące szczepienia Tdap matki w okresie ciąży były niedostępne) oraz (3) grupę dzieci nieszczepionych. W celu oceny skuteczności szczepienia przeciwko krztuścowi porównano częstość hospitalizacji z powodu krztuśca w ciągu 30 dni od rozpoznania choroby w grupie dzieci zaszczepionych zgodne z kalendarzem szczepień i zaszczepionych częściowo oraz nieszczepionych (grupa kontrolna).
Ostatecznie populację badania utworzyło 3982 dzieci w wieku do 17 lat, u których rozpoznano krztusiec, w tym 3162 zaszczepionych zgodnie z kalendarzem szczepień, 322 częściowo zaszczepionych i 498 nieszczepionych przeciwko krztuścowi. Hospitalizacji z powodu krztuśca w ciągu 30 dni od rozpoznania ogółem wymagało 6,6% z nich. Wykazano, że dzieci, które otrzymały wszystkie należne dla wieku dawki szczepionki przeciwko krztuścowi zgodnie z PSO, w porównaniu z dziećmi nieszczepionymi, obciążone były o 69% mniejszym ryzykiem hospitalizacji z powodu krztuśca (skorygowany hazard względny [aHR]: 0,31 [95% CI: 0,21–0,46]). Takiego efektu szczepienia nie odnotowano w grupie dzieci zaszczepionych częściowo (aHR: 0,80 [95% CI: 0,47–1,33]). Ochronny efekt szczepienia przeciwko krztuścowi zgodnie z PSO obserwowano w każdej grupie wiekowej, tzn. dzieci w wieku 1–3,5 lat, 3,6–9 lat, 10–12 lat oraz 13–17 lat. Największą częstość hospitalizacji z powodu krztuśca odnotowano w populacji niemowląt. Wykazano, że niemowlęta w wieku ≥8 tygodni zaszczepione przeciwko krztuścowi zgodnie z PSO, w porównaniu z nieszczepionymi, obciążone były o 88% mniejszym ryzykiem hospitalizacji z powodu krztuśca (aHR: 0,12 [95% CI: 0,06–0,22]). Częściowe szczepienie nie zapewniało ochrony przed hospitalizacją z powodu krztuśca (aHR: 0,63 [95% CI: 0,33–1,22]). Odnotowano również, że niezależnym czynnikiem ryzyka hospitalizacji z powodu krztuśca był wiek <1 roku.
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że szczepienie przeciwko krztuścowi zgodnie z PSO, w porównaniu z brakiem szczepienia, znacznie zmniejsza ryzyko hospitalizacji z powodu krztuśca potwierdzonego laboratoryjnie w populacji dzieci od 8 tygodni do 17 lat. Korzystnego efektu szczepienia nie odnotowano wśród dzieci, które nie otrzymały wszystkich należnych dla wieku dawek szczepionki przeciwko krztuścowi. Wyniki badania podkreślają, jak ważna jest terminowa realizacja kalendarza szczepień.
