Czy i kiedy szczepić przeciwko krztuścowi 50-letniego mężczyznę, który przechorował krztusiec i wymagał hospitalizacji z powodu zapalenia płuc w przebiegu tej choroby?
Pacjent po przebyciu krztuśca, w tym przypadku 50-letni mężczyzna hospitalizowany z powodu zapalenia płuc w przebiegu choroby, powinien otrzymać szczepionkę Tdap zgodnie z rutynowymi zaleceniami.
Przebycie zakażenia Bordetella pertussis nie zapewnia trwałej odporności – drugi epizod choroby może wystąpić już po kilku latach. Szacowany czas ochrony po naturalnym zakażeniu wynosi zazwyczaj 7–10 lat (maks. 20), jednak niektóre badania wskazują, że może on być znacznie krótszy i trwać nawet około 3,5 roku. Różnice te wynikają przede wszystkim z trudności diagnostycznych u osób wcześniej zaszczepionych, u których krztusiec może mieć łagodniejszy przebieg, nieskłaniający lekarza do poszerzenia diagnostyki w tym kierunku.
Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Wakcynologii dorosłym, którzy wcześniej otrzymali szczepienie podstawowe, należy co 10 lat, niezależnie od wieku, podawać dawkę przypominającą szczepionki zawierającej toksoid tężcowy, zmniejszoną dawkę toksoidu błoniczego i bezkomórkowe komponenty krztuśca (Tdap).
Mimo obserwowanego w ostatnich latach zwiększenia wyszczepialności dzieci i zmniejszenia zapadalności w tej grupie wiekowej, krztusiec pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego. Epidemie wśród nastolatków i dorosłych występują m.in. w szkołach, miejscach pracy oraz domach opieki. Rzeczywista zapadalność jest prawdopodobnie znacznie większa niż wskazują dane oficjalne, co wynika z niedostatecznego rozpoznawania, błędnych rozpoznań oraz niezgłaszania wszystkich przypadków choroby.
Podsumowując, pacjent może otrzymać szczepionkę Tdap po ustąpieniu ostrych objawów choroby, a kolejne dawki przypominające należy mu podawać co 10 lat.
Piśmiennictwo:
1. Liang J.L., Tiwari T., Moro P. et al.: Prevention of pertussis, tetanus, and diphtheria with vaccines in the United States: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Recomm. Rep., 2018; 67 (2): 1-44. doi: 10.15585/mmwr.rr6702a12. Kardos P., Correia de Sousa J., Heininger U. et al.: Understanding the impact of adult pertussis and current approaches to vaccination: a narrative review and expert panel recommendations. Hum. Vaccin Immunother., 2024; 20 (1): 2324547. doi: 10.1080/21645515.2024.2324547
3. Havers F.P., Moro P.L., Hunter P. et al.: Use of tetanus toxoid, reduced diphtheria toxoid, and acellular pertussis vaccines: updated recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices – United States, 2019. MMWR, 2020; 69 (3): 77-83. doi: 10.15585/mmwr.mm6903a5
4. Esposito S., Stefanelli P., Fry N.K. et al.: World Association of Infectious Diseases and Immunological Disorders (WAidid) and the Vaccine Study Group of the European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases (EVASG). Pertussis prevention: reasons for resurgence, and differences in the current acellular pertussis vaccines. Front Immunol. 2019; Jul 3: 10:1344. doi: 10.3389/fimmu.2019.01344
5. Polskie Towarzystwo Wakcynologii: Kalendarze szczepień dorosłych. ptwakc.org.pl/szczepienia-doroslych/ (dostęp: 10.11.2025)
