1 Wielkopolskie Centrum Pediatrii SZOZ nad Matką i Dzieckiem w Poznaniu;
2 MedPolonia grupa Luxmed;
3 Katedra Pediatrii, Instytut Nauk Medycznych, Kolegium Nauk Medycznych, Uniwersytet Rzeszowski;
4 Katedra i Zakład Profilaktyki Zdrowotnej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu;
5 Oddział Obserwacyjno-Zakaźny, Wielkopolskie Centrum Pediatrii SZOZ nad Matką i Dzieckiem w Poznaniu;
6 Klinika Pediatrii, Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie;
7 Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego, Warszawski Uniwersytet Medyczny;
8 Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie;
9 Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym, Warszawski Uniwersytet Medyczny;
10 Katedra i Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu;
11 Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru, Narodowy Instytut Zdrowia; Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH–Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie;
12 Prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego;
13 Prezes Polskiego Towarzystwa Wakcynologii
Skróty: CDC – Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, ChPL – charakterystyka produktu leczniczego, DTaP – szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowa), DTaP-IPV – szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa) i polio, DTaP-IPV-Hib – szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa), polio i Hib, DTaP-IPV-Hib-HBV – szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa), polio, Hib i wirusowi zapalenia wątroby typu B, ECDC – Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, IPV – inaktywowana szczepionka przeciwko polio, PSO – Program Szczepień Ochronnych, Td – szczepionka tężcowo-błonicza adsorbowana stosowana u młodzieży i dorosłych, Tdap – szczepionka zawierająca toksoid tężcowy, zmniejszoną dawkę toksoidu błoniczego i bezkomórkowe komponenty krztuśca, Tdap-IPV – szczepionka zawierająca toksoid tężcowy, zmniejszoną dawkę toksoidu błoniczego, bezkomórkowe komponenty krztuśca i inaktywowany wirus polio
Przedrukowano za zgodą z: Stryczyńska-Kazubska J., Czajka H., Małecka I. i wsp.: Stanowisko Zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii i Prezesa Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego w sprawie realizacji szczepień podstawowych przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci w wieku powyżej 3 lat. Przegląd Pediatryczny, 2024; 53 (4): 53–60
Streszczenie
Dnia 10 marca 2017 roku opublikowano stanowisko Zarządu PTW dotyczące stosowania szczepionki DTaP-IPV (Tetraxim) w szczepieniu podstawowym przeciwko krztuścowi u dzieci po ukończeniu 3 lat (ptwakc.org.pl/wytyczne-i-stanowiska [p. także Stanowisko PTW ws. stosowania szczepionki Tetraxim w szczepieniu podstawowym przeciwko krztuścowi u dzieci po 3. rż. – przyp. red.]).
W związku ze znacznym zwiększeniem liczby zachorowań na krztusiec w Polsce (2024 r. – 32 430 przypadków) i w Europie, przy jednoczesnym dalszym zmniejszaniu się liczby wykonywanych szczepień oraz zwiększaniu się liczby rodziców odmawiających realizacji u swoich dzieci czynnej profilaktyki chorób zakaźnych przewidzianej w obowiązującym PSO lub ją opóźniających, konieczna stała się aktualizacja stanowiska w sprawie realizacji podstawowego szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci w wieku >3 lat.
Tym razem stanowisko sformułowano wspólnie z Prezesem PTP. Poniższe zalecenia mają pomóc lekarzom w realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych z wykorzystaniem dostępnych szczepionek. Wobec braku badań dotyczących realizacji schematów podstawowych z użyciem preparatów wysoce skojarzonych u dzieci >3. rż. autorzy rekomendacji oparli się na porównaniu składów antygenowych dostępnych szczepionek i szczepionek zarejestrowanych dla starszych dzieci, a także na rekomendacjach ECDC oraz CDC.
W związku ze znacznym zwiększeniem się liczby zachorowań na krztusiec w Polsce (2024 r. – 32 430 przypadków) i w Europie, przy jednoczesnym dalszym zmniejszaniu się liczby wykonywanych szczepień oraz zwiększaniu się liczby rodziców odmawiających realizacji u swoich dzieci czynnej profilaktyki chorób zakaźnych przewidzianej w obowiązującym programie szczepień ochronnych (PSO) lub ją opóźniających, konieczna stała się aktualizacja stanowiska w sprawie realizacji podstawowego szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci w wieku >3 lat (ptwakc.org.pl/wytyczne-i-stanowiska [p. także Stanowisko PTW ws. stosowania szczepionki Tetraxim w szczepieniu podstawowym przeciwko krztuścowi u dzieci po 3. rż. – przyp. red.]).1,4 Stanowisko Zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii (PTW) przygotowano i opublikowano >7 lat temu (10 marca 2017 r.). Dotyczyło ono stosowania szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowej) i poliomyelitis (DTaP-IPV; Tetraxim) w szczepieniu podstawowym przeciwko krztuścowi u dzieci w wieku >3 lat.4
Istotne problemy w realizacji obowiązkowego PSO to:
- faktyczny brak dostępności 3-składnikowej szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi zawierającej bezkomórkowy komponent krztuścowy (DTaP), zarejestrowanej dla dzieci w wieku do 7 lat,
- brak zaleceń dotyczących stosowania szczepionki Infanrix-IPV kupowanej przez ministra zdrowia zamiennie ze szczepionką Tetraxim do realizacji szczepień przypominających u dzieci w 6. roku życia.
W związku z powyższym na podstawie przeprowadzonej analizy danych naukowych oraz składu różnych preparatów szczepionkowych Zarząd PTW i prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego (PTP) rekomendują, aby szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi w grupie dzieci >3 lat dotychczas nieszczepionych lub szczepionych niekompletnie realizować zgodnie z poniższymi zasadami.
- zastosować szczepionkę DTaP-IPV (Tetraxim, Infanrix-IPV) do realizacji 4-dawkowego schematu podstawowego szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci do ukończenia 7 lat (do 7. urodzin) – p. ryc. 1;
- stosować szczepionki wysoce skojarzone przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, polio i Haemophilus influenzae typu b (DTaP-IPV-Hib; Infanrix-IPV-Hib, Pentaxim [tzw. 5 w 1]) oraz przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, polio, Haemophilus influenzae typu b (Hib) oraz wirusowi zapalenia wątroby typu B (DTaP-IPV-Hib-HBV; Infanrix hexa, Hexacima [tzw. 6 w 1]), jeśli rodzice wyrażają zgodę na finansowanie realizacji szczepień tymi preparatami (jako zalecanymi), w schemacie 4-dawkowym, do ukończenia 5 lat (do 5. urodzin);
- stosować szczepionki wysoce skojarzone DTaP-IPV-Hib oraz DTaP-IPV-Hib-HBV do ukończenia 7 lat (7. urodzin) w schemacie 4-dawkowym w sytuacjach wyjątkowych, zwłaszcza przy braku dostępności szczepionki DTaP-IPV lub przy wyraźnej preferencji rodziców, po rozważeniu bilansu korzyści i ryzyka, mając świadomość, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych podanie składnika przeciwko zakażeniu Hib powinno się zakończyć w wieku 5 lat;
- używać szczepionki DTaP-IPV, DTaP-IPV-Hib,
DTaP-IPV-Hib-HBV do realizacji szczepień
podstawowych w granicach wiekowych wymienionych
powyżej w 4-dawkowym schemacie
szczepienia podstawowego (3+1), realizowanym
według zasad:
- odstęp między każdą z pierwszych 3 dawek – co najmniej 4 tygodnie,
- odstęp między dawkami trzecią i czwartą (przypominającą) – co najmniej 6–12 miesięcy (schemat: 0, 1, 2, 8 mies.),
- jeżeli czwartą dawkę szczepionki podano po ukończeniu 4. roku życia, to podanie dawki przypominającej DTaP-IPV w 6. roku życia nie jest konieczne,
- w razie przerwania schematu podstawowego każdą podaną dawkę wlicza się do opisanego wyżej schematu, niezależnie od tego, ile czasu upłynęło od podania ostatniej dawki; u dzieci w wieku 5–7 lat – schemat jak wyżej z użyciem szczepionki DTaP-IPV.
Ryc. 1. Schemat szczepienia szczepionką DTaP-IPV u dzieci w wieku 3–7 lat.
- w ramach realizacji schematu podstawowego szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi zastosować 1 dawkę szczepionki DTaP-IPV oraz dokończyć 3-dawkowy schemat podstawowy (p. ryc. 2) szczepionką przeciwko błonicy i tężcowi ze zmniejszoną zawartością antygenu błonicy (Td), w razie potrzeby jednocześnie z podaniem monowalentnej szczepionki przeciwko poliomyelitis (IPV);
- stosować schemat podstawowy składający się z 3 dawek (2+1); odstęp między dawkami pierwszą i drugą musi wynosić ≥4 tygodnie, a między dawkami drugą i trzecią ≥6 miesięcy.
Ryc. 2. Schemat szczepienia szczepionką DTaP-IPV i Td u dzieci w wieku 7–13 lat.
- w ramach realizacji schematu podstawowego szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi zastosować 1 dawkę szczepionki Tdap (Adacel, Boostrix) lub Tdap-IPV (Adacel Polio, Boostrix Polio) oraz dokończyć 3-dawkowy schemat podstawowy (ryc. 3) szczepionką Td, w razie potrzeby podawaną jednocześnie z IPV;
- w sytuacjach wyjątkowych, po rozważeniu bilansu korzyści i ryzyka oraz po uzyskaniu zgody rodzica/pacjenta, dopuszcza się zastosowanie 3 dawek szczepionki Tdap lub Tdap-IPV; należy poinformować rodzica/pacjenta, że jest to schemat realizowany poza charakterystyką produktu leczniczego (ChPL);
- schemat podstawowy składa się z 3 dawek (2+1); odstęp między dawkami pierwszą i drugą musi wynosić ≥4 tygodnie, a między dawkami drugą i trzecią ≥6 miesięcy.
Ryc. 3. Schemat szczepienia szczepionką Tdap i Td u dzieci w wieku >13 lat.
Kiedy rozpocząć szczepienie po przechorowaniu krztuśca?
Nie ma minimalnych zalecanych odstępów między przechorowaniem krztuśca a realizacją zaległych szczepień szczepionkami zawierającymi komponent krztuścowy (szczepienie można rozpocząć po ustąpieniu objawów choroby; p. Przechorowanie krztuśca a szczepienie przeciwko krztuścowi – przyp. red.). W tabeli 1 przedstawiono rekomendowaną realizację szczepień z użyciem DTaP w zależności od wieku dziecka.
| Tabela 1. Rekomendowana realizacja szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi w zależności od wieku dziecka10,11 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Wiek dzieckaa | Zalecana łączna liczba dawek szczepionki DTPb | Szczepionki stosowane do uzupełnienia schematu | Schemat szczepienia | |
| 3.–7. urodzin | 4 dawki | 4 × DTaP | + 4 × IPVc | 3+1 0, 1, 2, 8 mies. |
| 4 × DTaP-IPV | ||||
| 4 × DTaP-IPV-Hib | ||||
| 4 × DTaP-IPV-Hib-HBV | ||||
| 7.–13. urodzin | 3 dawki | 1 × DTaP-IPV | + 2 × Td + 2 × IPV | 2+1 0, 1, 7 mies. |
| 1 × DTaP-IPV | + 2 × Tdap + 2 × IPV | |||
| 1 × DTaP-IPV | + 2 × Tdap-IPV | |||
| >13. urodzin | 3 dawki | 1 × Tdap | + 2 × Td + 3 × IPV | 2+1 0, 1, 7 mies. |
| 1 × Tdap-IPV | + 2 × Td + 2 × IPV | |||
| 1 × Tdap-IPV | + 2 × Tdap + 2 × IPV | |||
| 3 × Tdap-IPV | ||||
| a Jeżeli czwartą dawkę szczepionki DTaP podano po 4. urodzinach, to podanie piątej dawki w 6. rż. nie jest konieczne. b W razie przerwania schematu podstawowego każdą dotychczas podaną dawkę wlicza się do schematu, niezależnie od tego, ile czasu upłynęło od podania ostatniej dawki. c Podanie czwartej dawki nie jest konieczne, jeśli trzecią dawkę podano w wieku ≥4 lat. kolor zielony – postępowanie rekomendowane, kolor żółty – postępowanie dopuszczalne | ||||
Komentarz
Wobec braku badań dotyczących realizacji schematów podstawowych z użyciem preparatów wysoce skojarzonych („5 w 1”, „6 w 1”) u dzieci w wieku >3 lat autorzy rekomendacji oparli się na porównaniu składów antygenowych wyżej wymienionych preparatów i szczepionek zarejestrowanych dla starszych dzieci (DTaP, Tdap, monowalentnej szczepionki IPV, szczepionek monowalentnych przeciwko Hib, szczepionek DT, Td), a także na rekomendacjach Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (CDC).5-8
W rekomendacjach uwzględniono zalecenia dotyczące wieku obowiązkowych szczepień wynikające z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.9
Ze względu na utrzymujące się od wielu lat znaczne ograniczenia w dostępności szczepionek 3-składnikowych DTaP, które zarejestrowano do realizacji schematu podstawowego u dzieci w wieku do 7 lat, oraz stale zwiększającą się grupę pacjentów z nieprawidłowo zrealizowanymi szczepieniami, istotnym problemem w codziennej praktyce jest uzupełnianie wyżej wymienionych schematów szczepień u dzieci w wieku >3 lat (po 3. urodzinach).
W rekomendacjach wzięto pod uwagę, że duża część rodziców małych dzieci decyduje się na realizację szczepień obowiązkowych za pomocą szczepionek wysoce skojarzonych typu „5 w 1” i „6 w 1”.
Dyskusję budzą także nowe zapisy w ChPL tych preparatów, w których nie określa się już jasno górnej granicy wiekowej ich stosowania. Wprowadzone zmiany nie opierają się jednak na nowych badaniach wykazujących bezpieczeństwo i immunogenność tych szczepionek u dzieci w wieku >2 lub >3 lat, co wyraźnie podkreślają producenci.
Na podstawie przeglądu badań klinicznych należy jasno stwierdzić, że nie ma badań dotyczących realizacji schematów podstawowych powyżej wieku wymienionego przez producentów preparatów wysoce skojarzonych (dla Infanrix hexa wynosi on 36 mies., dla szczepionki Hexacima 24 mies.). Również żaden preparat 3- lub 4-składnikowy ze zmniejszoną zawartością antygenów krztuścowych i antygenu błoniczego (Tdap, Tdap-IPV), zarejestrowany od wieku 4 lat lub 3 lat, nie został zarejestrowany do podawania w schemacie podstawowym. Badanie, w którym w jednej z podgrup stosowano schemat podstawowy z użyciem jednego z wymienionych preparatów (dotyczy szczepionki Boostrix), przeprowadzono wyłącznie w małej grupie dorosłych i nie stanowi podstawy do zmiany zapisu w ChPL w zakresie sposobu realizacji uodpornienia z użyciem tej szczepionki.
Z tego powodu podczas tworzenia tych rekomendacji autorzy oparli się na porównaniu składu antygenowego preparatów wysoce skojarzonych ze szczepionkami DTaP, Tdap, DT, Td, monowalentną szczepionką IPV, szczepionkami monowalentnymi przeciwko Hib. Uwzględniono zarejestrowane dla nich schematy oraz ograniczenia wiekowe wynikające z ich rejestracji. W tabeli 2 przedstawiono skład antygenowy poszczególnych preparatów, zawartość adiuwantów oraz zapisy w ChPL.
| Tabela 2. Skład antygenowy szczepionek przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi dostępnych w Polscea | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rodzaj szczepionki | Nazwa handlowa | Zawartość składników aktywnych w 1 dawce | Wskazania wiekowe, zapis w ChPL | ||||||||||
| Toksyna błonicza | Toksyna tężcowa | Antygeny krztuśca | Wirus polio | Hib antygen otoczkowy | HBV | ||||||||
| Toksoid krztuścowy | FHA | PRN | FIM 2+3 | 1 | 2 | 3 | |||||||
| DTwP | DTP – szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana | ≥30 j.m. | ≥40 j.m. | ≥4 j.m. | – | – | – | – | – | – | – | – | od >6. tż. do ukończenia 3. rż. |
| DTaP | Infanrix-DTPa | ≥30 j.m. | ≥40 j.m. | 25 µg | 25 µg | 8 µg | – | – | – | – | – | – | od >6. tż. do 7. rż. |
| DTaP-IPV | Infanrix-IPV | ≥30 j.m. | ≥40 j.m. | 25 µg | 25 µg | 8 µg | – | 40 j.b | 8 j.b | 32 j.b | – | – | dawka uzupełniająca i przypominająca w wieku od 16 mies. do 13 lat włącznie |
| Tetraxim | ≥20 j.m. | ≥40 j.m. | 25 µg | 25 µg | – | – | 29 j.b,c | 7 j.b,c | 26 j.b,c | – | – | od >2. mż. do 13 lat, w tym szczepienie podstawowe w 1. i 2. rż.; szczepienie przypominające w wieku do 13 lat | |
| DTaP-IPV-Hib | Infanrix-IPV-Hib | ≥30 j.m. | ≥40 j.m. | 25 µg | 25 µg | 8 µg | – | 40 j.b | 8 j.b | 32 j.b | 10 µg | – | od >6. tż. do 36 mies. |
| Pentaxim | ≥20 j.m. | ≥40 j.m. | 25 µg | 25 µg | – | – | 29 j.b,c | 7 j.b.c | 26 j.b,c | 10 µg | – | od >6. tż.; szczepienie uzupełniające w 2. rż. | |
| DTaP-IPV-Hib-HBV | Infenrix hexa | ≥30 j.m. | ≥40 j.m. | 25 µg | 25 µg | 8 µg | – | 40 j.b | 8 j.b | 32 j.b | 10 µg | 10 µg | od >6. tż., nie określono górnej granicy (brak badań u dzieci >36. mż.) |
| Hexacima | ≥20 j.m. | ≥40 j.m. | 25 µg | 25 µg | – | – | 29 j.b,c | 7 j.b,c | 26 j.b,c | 12 µg | 10 µg | od >6. tż., nie określono górnej granicy (brak badań u dzieci >24. mż.) | |
| Tdap | Boostrix | ≥2 j.m. | ≥20 j.m. | 8 µg | 8 µg | 2,5 µg | – | – | – | – | – | – | dawka przypominająca u osób w wieku ≥4 lat |
| Adacel | ≥2 j.m. | ≥20 j.m. | 2,5 µg | 5 µg | 3 µg | 5 µg | – | – | – | – | – | dawka przypominająca u osób w wieku ≥4 lat | |
| Tdap-IPV | Boostrix polio | ≥2 j.m. | ≥20 j.m. | 8 µg | 8 µg | 2,5 µg | – | 40 j.b | 8 j.b | 32 j.b | – | – | dawka przypominająca u osób w wieku ≥3 lat |
| Adacel polio | ≥2 j.m. | ≥20 j.m. | 2,5 µg | 5 µg | 3 µg | 5 µg | 29 j.b,c | 7 j.b,c | 26 j.b,c | – | – | dawka przypominająca u osób w wieku ≥3 lat | |
| DT | DT – szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana | ≥30 j.m. | ≥40 j.m. | – | – | – | – | – | – | – | – | – | do ukończenia 7. rż. |
| Td | Clodivac | ≥5 j.m. | ≥40 j.m. | – | – | – | – | – | – | – | – | – | >7. rż. |
| IPV | Imovax Polio | – | – | – | – | – | – | 29 j.b,c | 7 j.b,c | 26 j.b,c | – | – | po ukończeniu 6. tż., bez górnej granicy |
| Hib | Act-Hib | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 10 µg kowalencyjnie związany z toksoidem tężcowym – 18–30 µg | – | od 2. mż. do 5 lat |
| Hib | Hiberix | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 10 µg kowalencyjnie związany z toksoidem tężcowym 25 µg | – | od 6. tż. do 5 lat |
| a Opracowano na podstawie ChPL poszczególnych szczepionek. b Jednostek antygenu D c Ilość antygenu odpowiadająca 40, 8, 32 j. antygenu D wirusa polio typu 1, 2 i 3 mierzona inną metodą immunochemiczną. ChPL – charakterystyka produktu leczniczego, DT – stosowana u dzieci szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana, DTaP – szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowa), DTaP-IPV – szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa) i polio, DTaP-IPV-Hib – szczepionka wysoce skojarzona typu „5 w 1”, DTaP-IPV-Hib-HBV – szczepionka wysoce skojarzona typu „6 w 1”, DTwP – szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (całokomórkowa), FHA – hemaglutynina włókienkowa, FIM – fimbrie, HBV – wirus zapalenia wątroby typu B, Hib – Haemophilus influenzae typu b, IPV – monowalentna szczepionka przeciwko poliomyelitis, PRN – pertaktyna, Td – szczepionka tężcowo-błonicza adsorbowana stosowana u młodzieży i dorosłych, Tdap – szczepionka zawierająca toksoid tężcowy, zmniejszoną dawkę toksoidu błoniczego i bezkomórkowe komponenty krztuśca, Tdap-IPV – szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis zawierająca toksoid tężcowy, zmniejszoną dawkę toksoidu błoniczego i bezkomórkowe komponenty krztuśca | |||||||||||||
W rekomendacjach uwzględniono również wiek, do którego istnieje w Polsce obowiązek szczepienia przeciwko poszczególnym chorobom (np. szczepienie przeciwko Hib) zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.9 Przeanalizowano także zalecenia ekspertów z ECDC oraz CDC.5,7
Powyższe zalecenia mają pomóc lekarzom w realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych z wykorzystaniem dostępnych szczepionek. Do tej pory nie opublikowano polskich zaleceń dotyczących realizacji schematów podstawowych szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci w wieku >3 lat poza powołanym na wstępie stanowiskiem PTW sprzed 7 lat (z 10 marca 2017 r.) dotyczącym możliwości wykorzystywania szczepionki Tetraxim.
Jesteśmy przekonani, że wspólne stanowisko Zarządu PTW oraz Prezesa PTP umożliwi i ułatwi realizację PSO u dzieci i młodzieży.
Piśmiennictwo:
1. Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w Polsce od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. oraz w porównywalnym okresie 2023 r. Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP PZH – PIB Departament Zapobiegania i Kontroli Chorób Zakaźnych GIS. wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2024/INF_24_12B.pdf (dostęp: 2.01.2025)2. European Centre for Disease Prevention and Control: Increase of pertussis cases in the EU/EEA, 8 May 2024. ECDC, Stockholm, 2024. doi: 10.2900/831122
3. Jaka jest liczba uchyleń dotyczących szczepień obowiązkowych? Szczepienia.Info. szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jaka-jest-liczba-uchylen-szczepien-obowiazkowych/ (dostęp: 02.01.2025)
4. Mrukowicz J., Kazubska J., Ściubisz M. i wsp.: Stanowisko Zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii z dnia 10 marca 2017 roku w sprawie stosowania szczepionki Tetraxim w szczepieniu podstawowym przeciwko krztuścowi u dzieci po 3. roku życia. 10.03.2017. https://ptwakc.org.pl/wytyczne-i-stanowiska/ (dostęp: 30.11.2024)
5. European Centre for Disease Prevention and Control: Infectious diseases of specific relevance to newly-arrived migrants in the EU/EEA – 19 November 2015. ECDC, Stockholm 2015. https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/infectious-diseasesspecific-relevance-newly-arrived-migrants-eueea (dostęp: 30.11.2024)
6. Centers for Disease Control and Prevention: Catch-upguidance for children 4 months through 6 years of age, December 2023. www.cdc.gov/vaccines/schedules/downloads/child/job-aids/dtap.pdf (dostęp: 30.11.2024)
7. Diphtheria toxoid: Canadian Immunization Guide. www.canada.ca/en/publichealth/services/publications/healthy-living/canadian-immunization-guide-part-4-active-vaccines/page-4-diphtheria-toxoid.html (dostęp: 30.11.2024)
8. Theeten H., Rumke H., Hoppener F.J. i wsp.: Primary vaccination of adults with reduced antigen-content diphtheria-tetanus-acellular pertussis or dTpa-inactivated poliovirus vaccines compared to diphtheria-tetanus-toxoid vaccines. Curr. Med. Res.Opin., 2007; 23 (11): 2729–2739
9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27.09.2023 r. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230002077/O/D20232077.pdf (dostęp: 30.11.2024)
10. Recommended Child and Adolescent Immunization Schedule for Ages 18 Years or Younger – United States, 2024. www.cdc.gov/vaccines/schedules/downloads/child/0-18yrs-child-combined-schedule.pdf
11. Committee on Infectious Diseases, American Academy of Pediatrics: Red Book: 2024–2027. Report of the Committee on Infectious Diseases, 2024: 661–663
12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hexacima, data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu 06/2023
13. Charakterystyka Produktu Leczniczego Infanrix hexa, data aktualizacji 09/2024
14. Charakterystyka Produktu Leczniczego Infanrix-IPV-Hib, data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu 04/2023
15. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pentaxim, data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu 04/2024
16. Charakterystyka Produktu Leczniczego Infanrix-IPV; data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu 04/2023
17. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tetraxim, data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu 12/2024
18. Charakterystyka Produktu Leczniczego Adacel, data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu 12/2024
19. Charakterystyka Produktu Leczniczego Boostrix, data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu 04/2023
20. Charakterystyka Produktu Leczniczego Adacel Polio, data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 20 czerwca 2024
21. Charakterystyka Produktu Leczniczego Boostrix Polio, data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu 04/2023
22. Charakterystyka Produktu Leczniczego DT, data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 14 czerwca 2013 r.
23. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clodivac, data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 22 marca 2013 r.
24. Charakterystyka Produktu Leczniczego ACT-HIB, data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu 04/2024
25. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hiberix, data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 31 października 2011 r.
26. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imovax Polio, data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu 12/2024
