Ból występuje prawie po każdym urazie. Pełni on rolę ostrzegająco-obronną, która w okresie bezpośrednio po urazie chroni nasze tkanki i organy przed dalszym uszkodzeniem.
Jednak ból, jeśli nie jest właściwie leczony i odpowiednio kontrolowany, może prowadzić do głębszych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym i wystąpienia tzw. bólu przetrwałego.
W zależności od rodzaju urazu możemy mówić o tzw. bólu uogólnionym lub bólu zlokalizowanym. Niezależnie od umiejscowienia bólu ocenia się jego nasilenie i odpowiednio dobiera farmakoterapię.
Jeśli uraz nie jest rozległy i nie wymaga hospitalizacji, pacjenta po zbadaniu można odesłać do domu, ale trzeba go zaopatrzyć w środki przeciwbólowe. Rodzaj leku jest uzależniony od natężenia bólu. W przypadku bólu o nasileniu od 1 do 4 w skali numerycznej (taką skalę do oceny nasilenia bólu wykorzystuje się najczęściej) można zastosować proste analgetyki, tzn. paracetamol lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).
Jeśli nastąpiło uszkodzenie układu kostno-szkieletowego, bardziej efektywne jest leczenie NLPZ. U osób z przeciwwskazaniami do stosowania NLPZ systemowo można rozważyć zastosowanie leków miejscowo – w postaci maści, żeli lub plastrów zakładanych na uszkodzone miejsce. Można również sięgnąć po paracetamol, który jednak – jak już wspomniałam – w bólu zapalnym nie jest efektywny. W dolegliwościach bólowych o znacznym nasileniu, czyli >4 w skali numerycznej, można zastosować skojarzenie NLPZ lub paracetamolu np. z tramadolem. Gotowe preparaty skojarzone tych leków są dostępne na rynku. W przypadku bólu o dużym nasileniu można zastosować silnie działające opioidy. Takie leczenie zaleca się na okres bezpośrednio po urazie. Po tym czasie następuje naturalne zdrowienie, dolegliwości bólowe ulegają zmniejszeniu i często nie wymagają już zastosowania leków. Jeśli dolegliwości bólowe utrzymują się pomimo zaproponowanego leczenia i po 4–5 dniach od urazu ból narasta, pacjent powinien zgłosić się do lekarza w celu zweryfikowania/zmodyfikowania leczenia przeciwbólowego lub zbadać przyczynę narastania dolegliwości.
Warto pamiętać, że są dostępne niefarmakologiczne metody leczenia bólu. Mam na myśli nie tylko unieruchomienie kończyny, ale także zastosowanie preparatów przeciwobrzękowych czy tapingu przeciwobrzękowego, metod fizykalnych, jak choćby chłodzenie albo stosowanie chłodnych okładów lub też metody fizykoterapeutyczne.
