×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Lekarz rodzinny - czym się zajmuje i jakie choroby leczy?

Justyna Księżyc, ratownik medyczny

Lekarz rodzinny to specjalista zajmujący się diagnostyką i leczeniem pacjentów w każdym wieku, najczęściej w ramach przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ). Medycyna rodzinna jako specjalizacja w Polsce powstała w 1992 roku.


Fot. istockphoto.com

Lekarz rodzinny - czym się zajmuje, jakie badania może zlecić w POZ

Lekarze rodzinni (potocznie nazywani lekarzami pierwszego kontaktu) pracują przede wszystkim w przychodniach POZ oraz w Nocnej i Świątecznej Opiece Zdrowotnej, gdzie zajmują się pacjentami w każdym wieku – dziećmi i dorosłymi.

Opieka lekarza rodzinnego cechuje się:

  • ciągłością opieki (pacjentem opiekuje się jeden lekarz, zarówno w zdrowiu, jak i w chorobie)
  • wszechstronnością
  • koordynowaniem leczenia (lekarz rodzinny powinien być przewodnikiem po systemie ochrony zdrowia)
  • stosowaniem działań prewencyjnych
  • braniem pod uwagę kontekstu rodzinnego i środowiska pacjenta.

Do zadań lekarza rodzinnego należą zatem m.in:

  • profilaktyka zdrowotna
    • edukacja z zakresu zdrowego trybu życia, planowania rodziny i prawidłowego rozwoju dziecka
    • przeprowadzanie bilansów zdrowia dziecka
    • realizacja obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych
    • badania profilaktyczne
    • realizacja programów zdrowotnych i polityki zdrowotnej
  • kierowanie na podstawowe badania i interpretacja wyników badań
  • kierowanie na konsultacje specjalistyczne
  • kontrola przebiegu chorób przewlekłych, modyfikacja leczenia, leczenie zaostrzeń chorób przewlekłych
  • wydawanie zaświadczeń o stanie zdrowia
  • wystawianie skierowań m.in.

W trakcie wizyty lekarz rodzinny zbiera od pacjenta szczegółowy wywiad. Pyta m.in. o niepokojące objawy, historię chorób, przyjmowane leki, inne dolegliwości. Badanie pacjenta w trakcie wizyty w POZ może obejmować:

  • badanie wzrokowe (oglądanie skóry, błon śluzowych)
  • opukiwanie i osłuchiwanie klatki piersiowej
  • badanie palpacyjne (badanie dotykiem), np. brzucha
  • pomiar ciśnienia tętniczego, stężenia glukozy
  • badanie EKG

W wielu przychodniach można skorzystać z teleporady, czyli telefonicznej konsultacji z lekarzem, jeśli pacjent nie wymaga badania fizykalnego, a jedynie, np. przedłużenia recepty, czy kierowania na badania kontrolne w chorobach przewlekłych.

Badania, które może zlecić lekarz rodzinny w ramach POZ to m.in.:

Więcej informacji i odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania na temat działania Podstawowej Opieki Zdrowotnej można znaleźć w Poradniku Świadomego Pacjenta.

Lekarz rodzinny, internista, pediatra w POZ – czym się różnią, którego specjalistę wybrać

W przychodniach POZ mogą pracować lekarze różnych specjalizacji, głównie lekarze rodzinni, interniścipediatrzy. Lekarze rodzinni mają wiedzę pozwalającą na opiekę nad pacjentami w każdym wieku, podczas gdy interniści specjalizują się w chorobach osób dorosłych, a pediatrzy – dzieci.

Wybierając swojego lekarza, warto wziąć pod uwagę zakres jego kompetencji, zwłaszcza gdy chcemy się leczyć u niego całą rodziną, razem z dziećmi.

Lekarz rodzinny – opieka nad pacjentami dorosłymi, jakie choroby leczy

Do najczęściej leczonych przez lekarzy rodzinnych chorób u osób dorosłych należą:

Lekarz rodzinny – leczenie dzieci, bilanse zdrowia, szczepienia

W ramach opieki medycznej nad dziećmi lekarz rodzinny zajmuje się diagnostyką i leczeniem chorób, a także przeprowadza bilanse zdrowia i kwalifikację do szczepień.

Do najczęściej leczonych przez lekarza rodzinnego chorób wieku dziecięcego należą, m.in:

Bilanse zdrowia przeprowadza się w ramach POZ. To regularne badania dzieci zdrowych, które pozwalają na zauważenie nieprawidłowości w rozwoju dziecka, wczesne wykrycie wad wrodzonych i innych chorób. Zaleca się, aby bilans zdrowia przeprowadzano w wieku:

  • 1–4 tygodnia
  • 2–6 miesięcy
  • 9 miesięcy
  • 12 miesięcy
  • 2 lat
  • 4 lat
  • 5 lat
  • 9–10 lat
  • 13–14 lat
  • 16–17 lat

W trakcie bilansu zdrowia dziecko jest badane, mierzone, ważone i osłuchiwane. U starszych dzieci wykonuje się dodatkowo pomiar ciśnienia tętniczego, orientacyjnie sprawdza się słuch i wzrok dziecka. Lekarz pyta o rozwój fizyczny i emocjonalny dziecka, jego codzienne zachowanie, trening czystości itp. Jeśli opiekun ma jakiekolwiek wątpliwości związane ze zdrowiem dziecka, powinien je zgłosić.

Lekarze rodzinni kwalifikują pacjentów do szczepień obowiązkowych i zalecanych, które realizowane są w Polsce zgodnie z tzw. kalendarzem szczepień, czyli Programem Szczepień Ochronnych (PSO) co roku aktualizowanym i ogłaszanym przez Główny Inspektorat Sanitarny.

Lekarz rodzinny na NFZ i prywatnie - skierowanie, koszt wizyty, dostępność specjalistów

Wizyta w przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia wymaga złożenia deklaracji do lekarza pracującego w tej przychodni oraz do pielęgniarki lub położnej. Deklarację złożyć można w przychodni lub poprzez IKP (Indywidualne Konto Pacjenta).

Złożenie deklaracji jest bezpłatne. Pacjent ma prawo do bezpłatnej zmiany lekarza dwa razy w roku oraz w sytuacjach losowych, np. zmiany adresu zamieszkania czy likwidacji przychodni.

Aby sprawdzić, czy przychodnia Podstawowej Opieki Zdrowotnej podpisała kontrakt z NFZ, można skorzystać z wyszukiwarki na stronie NFZ.

W dni wolne oraz poza godzinami pracy przychodni pacjenci mogą skorzystać z Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej.

Lekarze rodzinni przyjmują również w prywatnych placówkach medycznych w ramach pojedynczych wizyt oraz płatnych abonamentów. Koszt takiego abonamentu zależy od zakresu usługi, dostępnych specjalistów, badań i liczby członków rodziny, których chcemy objąć taką opieką. Wynosi od kilkudziesięciu do kilkuset złotych miesięcznie.

Szukasz specjalisty medycyny rodzinnej? Umów wizytę mp.pl

Masz dolegliwości, które Cię niepokoją? Pomoże Ci doradca medyczny mp.pl

18.08.2022
Zobacz także
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Poradnik świadomego pacjenta