medycyna praktyczna dla lekarzy
medycyna praktyczna dla lekarzy
Personel medyczny, a przede wszystkim pediatrzy i lekarze rodzinni, są dla rodziców autorytetem w dziedzinie prawidłowego żywienia i opieki nad dzieckiem. Ich wiedza i postawa ma szczególne znaczenie w promowaniu pozytywnego nastawienia do karmienia piersią. Zgodnie z międzynarodową konwencją o prawach dziecka, rodzicom należy zapewnić łatwy dostęp do obiektywnych i wyczerpujących informacji dotyczących karmienia dziecka, a także umożliwić im przedyskutowanie tej kwestii z personelem medycznym, który ma aktualną, rzetelną wiedzę na ten temat (Konwencja o prawach dziecka ratyfikowana przez Polskę 30 kwietnia 1991 r.; Polski Komitet Narodowy United Nations Children’s Fund [UNICEF], Stowarzyszenie Konwencji Praw Dziecka, Warszawa 1992). Personel medyczny nie tylko powinien dysponować wiedzą teoretyczną, ale także służyć praktyczną pomocą w: prawidłowym przystawieniu dziecka do piersi, ręcznym i mechanicznym odciąganiu pokarmu (za pomocą laktatora) oraz wszystkich problemach dotyczących karmienia piersią i laktacji – od nawału i zastoju pokarmu do zaburzeń w laktogenezie włącznie.
Od 2012 roku American Academy of Pediatrics (AAP) podkreśla szczególną rolę pediatrów w tym zakresie. Pediatrzy powinni promować karmienie mlekiem matki jako normę w żywieniu dzieci. W tym celu zasadne jest posiadanie i pogłębianie wiedzy dotyczącej przebiegu karmienia naturalnego, postępowania w laktacji oraz oceny skuteczności udzielonej porady. Szczególnie istotne jest kształcenie przed- i podyplomowe lekarzy w zakresie laktacji i karmienia piersią. Pediatrzy powinni promować politykę i praktyki sprzyjające karmieniu piersią zgodne z wytycznymi AAP, protokołami The Academy of Breastfeeding Medicine oraz „10 krokami do udanego karmienia piersią” World Health Organization (WHO)/UNICEF. Pediatrzy są też zobowiązani do współpracy z certyfikowanymi specjalistami w dziedzinie laktacji i pozostałym personelem medycznym, aby tworzyć spójny system wsparcia dla karmiących matek w środowisku lokalnym.
W dokumencie opublikowanym w 2022 roku eksperci AAP zwrócili uwagę, że konieczne są istotne zmiany społeczne, aby kobiety osiągnęły zalecane cele w zakresie karmienia piersią.
Ważną rolę we wspieraniu zmian pozwalających kontynuować wyłączne i bezpośrednie karmienie piersią, takich jak elastyczny harmonogram pracy, w tym praca w domu, mogą odegrać lekarze. Dodatkowe interwencje w zakresie zdrowia publicznego mogą pomóc w pokonaniu strukturalnych barier w karmieniu piersią.
Pediatrzy i lekarze rodzinni nie powinni zalecać karmienia niemowląt preparatami mleka modyfikowanego bez wskazań medycznych. Wiele problemów z karmieniem piersią może się pojawić między 4. a 7. dniem po urodzeniu, dlatego konieczna jest wczesna wizyta patronażowa u lekarza POZ w celu oceny skuteczności karmienia piersią i zalecenia właściwego postępowania. Pediatrzy i lekarze rodzinni są w idealnej sytuacji, aby promować karmienie piersią i edukować w tym zakresie, a nie jedynie zlecać tę rolę innemu personelowi lub wolontariuszom niemedycznym. Bezpośrednia komunikacja z rodzinami jest priorytetem zarówno medycznym, jak i zdrowotnym. Może pozytywnie wpłynąć na inicjację, czas trwania i wyłączność karmienia piersią.
AAP określiło, jakie praktyki podejmowane w gabinecie pediatry moga wspierać karmienie piersią. Obejmują one:
posiadanie strategii gabinetu przyjaznego karmieniu piersią w wersji pisemnej
przeszkolenie personelu w zakresie umiejętności wspierania karmienia piersi
omówienie karmienia piersią podczas wizyty prenatalnej i na każdej wizycie z dzieckiem
zachęcanie do wyłącznego karmienia piersią przez 6 miesięcy życia dziecka
zapewnienie odpowiednich niekomercyjnych informacji i materiałów edukacyjnych wspierających kontynuację karmienia piersią tak długo, jak jest to pożądane
włączenie obserwacji karmienia piersią do rutynowej opieki medycznej
edukacja matek w zakresie odciągania mleka i powrotu do pracy
zachęcanie do karmienia piersią w poczekalni, a na życzenie zapewnienie prywatnej przestrzeni
wyeliminowanie dystrybucji bezpłatnych próbek preparatów mleka modyfikowanego i akcesoriów do karmienia sztucznego (smoczki, butelki)
przeszkolenie personelu w zakresie protokołowania rozmów telefonicznych w celu rozwiązywania problemów związanych z karmieniem piersią
współpraca z lokalnym oddziałem położniczym (przede wszystkim z położnymi, których kompetencje obejmują edukację i wspieranie karmienia naturalnego) w zakresie opieki przyjaznej karmieniu piersią
kontakt z lokalnymi instytucjami wspierającymi karmienie piersią
monitorowanie wskaźników karmienia piersią w praktyce.
Lekarze rodzinni i pediatrzy powinni wspierać matki w karmieniu piersią również po ich powrocie do pracy. Lekarze powinni informować kobiety karmiące piersią o dotyczących ich przepisach prawnych i kodeksie pracy, przekazywać im rzetelne informacje na temat wyłącznego karmienia piersią do 6. miesiąca życia zgodnie z zaleceniami WHO i AAP oraz o zasadach zawartych w Kodeksie Marketingu Produktów Zastępujących Mleko Kobiece. Ważną rolę odgrywa też współpraca z grupami wsparcia, doradcami i konsultantami laktacyjnymi. Matki często zbyt wcześnie zaprzestają karmienia piersią, ponieważ nie informuje się ich, jakie są różnice między karmieniem piersią i preparatami mleka modyfikowanego, a przede wszystkim nie znają zalet karmienia piersią i nie otrzymują wsparcia od personelu medycznego.
Piśmiennictwo
Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek,
zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.
Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.
Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej