Czy dziecko może pić bez ograniczeń musujące preparaty wielowitaminowe (np. zamiast napojów)?

Musujące preparaty witaminowe należy stosować rozsądnie, w dawce zgodnej z zaleceniami producenta umieszczonymi na opakowaniu. Przekroczenie zalecanej dawki preparatów wielowitaminowych może mieć niekorzystne konsekwencje zdrowotne, a ryzyko przedawkowania jest większe, gdy napoje witaminowe smakują dziecku. Preparaty wielowitaminowe mają atrakcyjne opakowania, na których umieszczone są informacje o licznych korzyściach z ich stosowania. Są one zaliczane do suplementów diety. Zdrowe dzieci, które stosują urozmaiconą dietę, nie potrzebują suplementów, a ich nadmierne spożycie jest niekorzystne dla zdrowia. W Polsce lekarze mogą zalecać suplementy diety zawierające żelazo lub witaminę D, obowiązkowo dokumentując zalecaną dawkę.

W przeglądzie narracyjnym oceniającym stosowanie suplementów diety przez dzieci i młodzież wykazano, że regulacje prawne są często nieskuteczne, a powszechna dostępność takich preparatów w sklepach, supermarketach i aptekach bardzo ułatwia ich zakup. Brakuje ujednoliconych wytycznych dotyczących stosowania suplementów diety. Większość rodziców podaje je swoim dzieciom zgodnie ze swoimi przekonaniami, pod wpływem rad przyjaciół lub informacji przeczytanych w czasopismach czy na stronach internetowych.

W przeciwieństwie do zaleceń dotyczących suplementacji witaminy D, nie ma zaleceń na temat rutynowej suplementacji witaminy C u zdrowych dzieci, które spożywają ją w warzywach i owocach. Nie wykazano, aby suplementacja witaminy C łagodziła objawy zakażenia dróg oddechowych u dzieci.

Źródłem witamin z grupy B są produkty nabiałowe (mleko, sery) oraz mięso i jaja. Zdrowe dzieci nie wymagają jej suplementacji. Wskazania medyczne do ich stosowanie mogą wynikać z ograniczeń dietetycznych lub choroby. W takich przypadkach (przy swoistych niedoborach) dawki ustala się indywidualnie.

Podsumowując, musujące preparaty wielowitaminowe powinno się stosować u zdrowych dzieci ostrożnie. Z powodzeniem zastąpi je urozmaicona dieta. Suplementację można rozważyć u dzieci z jadłowstrętem psychicznym lub innymi zaburzeniami jedzenia, z upośledzonym łaknieniem, u chorych przewlekle (np. na mukowiscydozę, nieswoiste zapalenie jelit, choroby wątroby), u dzieci odchudzających się oraz stosujących dietę wegetariańską lub wegańską.

Piśmiennictwo

1. Woźniak D., Przysławski J., Banaszak M., Drzymała-Czyż S.: Dietary supplements among children ages 0–3 years in Poland – are they necessary? Foods, 2022; 12 (1): 16
2. Barretto J.R., Gouveia M.A.D.C., Alves C.: Use of dietary supplements by children and adolescents. J. Pediatr. (Rio J), 2024; 100 (supl. 1): S31–S39
3. Ran L., Zhao W., Wang H. i wsp.: Vitamin C as a supplementary therapy in relieving symptoms of the common cold: a meta-analysis of 10 randomized controlled trials. Biomed Res. Int.: 2020; 8 573742
4. Martini L., Pecoraro L., Salvottini C. i wsp.: Appropriate and inappropriate vitamin supplementation in children. J. Nutr. Sci. 2020; 9: e20