Czy za niedopełnienie obowiązku dokumentowania zalecanych szczepień ochronnych w e-Karcie szczepień można ponieść konsekwencje prawne? Kto odpowiada za nieudokumentowanie zalecanych szczepień ochronnych w e-Karcie szczepień – personel medyczny przeprowadzający szczepienie, czy podmiot leczniczy? Czy może to być przedmiotem kontroli, np. Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ)? Wpisywanie przeprowadzonych szczepień bezpośrednio przez gabinet.gov.pl jest uciążliwe i zajmuje dużo czasu.
Osoby przeprowadzające zalecane szczepienia ochronne, które umyślnie nie dokumentują ich w e-Karcie szczepień, popełniają wykroczenie zagrożone karą grzywny w wysokości 20–5000 zł za nieprowadzenie dokumentacji medycznej w tym zakresie lub prowadzenie jej nierzetelnie1. Argumentacja, że dokumentowanie szczepień zalecanych w e-Karcie szczepień bezpośrednio przez bezpłatną aplikację gabinet.gov.pl jest uciążliwe i zajmuje dużo więcej czasu, nie jest uzasadnieniem zaniechania dokonywania takich wpisów, ponieważ zgodnie z przepisami wyznaczono 24 godziny na dokonanie tego wpisu (liczone od momentu przeprowadzenia odpowiednio badania kwalifikacyjnego albo szczepienia)2. Ponadto do dokonywania wpisów w e-Karcie szczepień i wprowadzenia danych o szczepieniu na P1 można upoważnić asystenta medycznego3.
Odpowiedzialność za nieudokumentowanie wpisów potwierdzających wykonanie zalecanych szczepień ochronnych w e-Karcie szczepień ponosi personel medyczny przeprowadzający szczepienie, co może być przedmiotem kontroli inspekcji sanitarnej4, a także samorządu zawodowego (przewinienie zawodowe). Ustawowy obowiązek udokumentowania szczepień zalecanych w e-Karcie szczepień dotyczy nie tylko wpisów potwierdzających wykonanie szczepienia5, lecz także dokumentowania samego badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem6. Jeśli kwalifikacji do szczepienia zalecanego dokonał lekarz i wystawił receptę na szczepionkę, a następnie szczepionkę ma podać inna uprawniona osoba (np. farmaceuta w aptece), wówczas wpisu potwierdzającego wykonanie szczepienia w e-Karcie szczepień powinien dokonać farmaceuta. W tej sytuacji lekarz po przeprowadzeniu lekarskiego badania kwalifikacyjnego powinien wpisać do e-Karty szczepień informację o badaniu ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania7, aby udokumentować jego wynik i termin ważności8 – niezależnie od obowiązku udokumentowania przebiegu wizyty kwalifikacyjnej przed szczepieniem w historii zdrowia i choroby pacjenta.
W przypadku gdy szczepienie zalecane zostało sfinansowane ze środków publicznych, proces jego udokumentowania przez świadczeniodawcę podlega kontroli NFZ i w tym zakresie odpowiedzialność kontraktową ponosi także podmiot leczniczy, w którym wykonuje zawód personel medyczny przeprowadzający szczepienie zalecane.
Od 1 października 2024 roku raport statystyczny służący rozliczeniu z NFZ szczepień ochronnych może zostać zastąpiony informacjami o szczepieniach sprawozdawanych Kartą szczepień prowadzoną w postaci elektronicznej w systemie P1, wygenerowanymi z tego systemu i przekazanymi przez Centrum e-Zdrowie.9 Jednostka podległa ministrowi właściwemu do spraw zdrowia właściwa w zakresie systemów informacyjnych ochrony zdrowia udostępnia dane o szczepieniach NFZ w celu realizacji rozliczeń udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej.10
Przypisy:
1. Na podstawie art. 51 pkt 3) ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 924). Zob. także komentarz M. Królikowski [w:] Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, Komentarz, red. L. Bosek, C. H. Beck, Warszawa 2021, s. 971–9782. Zgodnie z dyspozycją § 68b ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 798).
3. Na podstawie art. 31b ust. 11 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 2465 z późn. zm.).
4. Zgodnie z § 2 pkt 4) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 października 2002 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1364).
5. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 924).
6. Na podstawie art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 924).
7. Zgodnie z art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 924).
8. Odpowiednio stosowany art. 17 ust. 3 w zw. z art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 924).
9. Na podstawie § 23 ust. 1a załącznika do rozporządzenia ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1194 z późn. zm.) – w przypadkach przewidzianych w szczegółowych warunkach umów określonych przez zarządzenia Prezesa NFZ, np. § 19 ust. 14–16 zarządzenia Nr 79/2022/DSOZ z dnia 29 czerwca 2022 r. w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna.
10. Na podstawie art. 21a ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 924).
