Jak zgodnie z prawem powiadamiać o szczepieniach obowiązkowych?

Czy istnieją jakieś uregulowania prawne, jak należy powiadamiać osoby, które nie szczepią dzieci? Osoby takie są informowane na wizycie patronażowej o obowiązku szczepienia dziecka, nawet jest ustalany harmonogram szczepień, jednak rodzice nie zgłaszają się w określonych terminach. Często wysyła się do rodziców list polecony. Czy jest jakaś określona liczba powiadomień w postaci listu poleconego do osób, które nie przychodzą na obowiązkowe szczepienia z dzieckiem? W jakich odstępach czasowych należy taką informację przesyłać? Wielokrotnie się zdarza, że takie osoby nie odbierają ani listu poleconego ani telefonu.

Lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę nad dzieckiem ma prawny obowiązek informowania o szczepieniach obowiązkowych osoby sprawującej prawną pieczę nad pacjentem małoletnim lub bezradnym albo jego opiekuna faktycznego.¹ Przepisy nie precyzują sposobu ani trybu przekazania tej informacji. Oznacza to, że każda forma informowania o szczepieniach obowiązkowych jest zgodna z przepisami prawa, także ustnie na wizycie patronażowej, czy na wizycie w przychodni POZ przy okazji kontaktu z chorym dzieckiem lub podczas teleporady. Fakt poinformowania osoby, która sprawuje prawną pieczę nad dzieckiem objętym obowiązkiem szczepień, albo opiekuna faktycznego o obowiązku poddania się temu szczepieniu należy odnotowywać w dokumentacji medycznej.² W historii zdrowia i choroby pacjenta należy więc odnotować przekazanie informacji o szczepieniach w ramach zaleceń udzielonych pacjentowi i wpisać je do książeczki szczepień dziecka (o ile jest dostępna na wizycie). Nie ma prawnego obowiązku odbierania od rodzica pacjenta pisemnego oświadczenia, że został poinformowany o szczepieniach zalecanych przez lekarza. Wystarczające jest zamieszczenie wpisu lekarza w dokumentacji medycznej. Powiadomienia pocztowe w formie listu poleconego stosowane powinny być w przypadku braku innego kontaktu z rodzicem dziecka, gdy nie ma okazji do przekazania mu tej informacji osobiście, np. podczas wizyty, wówczas wystosowane wezwania na szczepienia obowiązkowe odnotowywane powinny być w karcie uodpornienia przechowywanej w POZ, a kopia korespondencji z numerem przesyłki przechowywana w celu okazania ich w razie kontroli inspekcji sanitarnej.

Niewypełnienie obowiązku informowania o szczepieniach naraża lekarza na odpowiedzialność karną.³ Zaniechanie poinformowania o ochronnych szczepieniach pacjenta lub osoby sprawującej prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego usankcjonowano karą grzywny.⁴ Kontrolę wykonania obowiązku powiadamiania pacjentów o szczepieniach obowiązkowych sprawuje inspekcja sanitarna.⁵

Informacja o szczepieniach obowiązkowych powinna być aktualna i adekwatna do ciążącego obowiązku poddania się szczepieniu obowiązkowemu, tzn. że jej częstotliwość powinna być zgodna z rozporządzeniem Ministra Zdrowia⁶ i aktualnym Programem Szczepień Ochronnych, czyli odpowiadać kryteriom objęcia pacjenta obowiązkiem poddania go szczepieniu, np. wiekowi pacjenta, odstępom pomiędzy dawkami lub okolicznościom indywidualnym (np. rozpoznanym chorobom przewlekłym, z powodu których aktualizuje się obowiązek szczepienia). Nie ma określonych przepisami prawa konkretnej liczby powiadomień w postaci listu poleconego do osób, które nie przychodzą na obowiązkowe szczepienia z dzieckiem. Na lekarza nie nałożono prawnego obowiązku doprowadzenia do skutecznego doręczenia wezwania na szczepienie obowiązkowe, zwłaszcza wobec uporczywego uchylania się rodzica dziecka od odbioru korespondencji z przychodni POZ. Tym aspektem procedury administracyjnej zajmuje się inspekcja sanitarna w ramach swoich komptencji. Liczba niezbędnych powiadomień powinna być ustalana indywidualnie, adekwatnie do stanu zaszczepienia dziecka i obowiązku przyjmowania kolejnych dawek preparatów zgodnie z ustalonym dla dziecka kalendarzem szczepień.