Opracowała Małgorzata Ściubisz
Dostępne dane wskazują, że na inwazyjną chorobę meningokokową (IChM) chorują osoby w każdym wieku, ale największą zapadalność obserwuje się w 1. roku życia. Grupa brytyjskich naukowców sprawdziła, czy dodatkowym czynnikiem ryzyka IChM wśród niemowląt może być wcześniactwo. Wyniki badania opublikowali w czasopiśmie „Open Forum Infectious Diseases”.
W badaniu wykorzystane dane UK Health Security Agency, która prowadzi krajowy wzmocniony nadzór epidemiologiczny nad IChM w Wielkiej Brytanii. Populację badania stanowiły niemowlęta, które w okresie od września 2015 roku do sierpnia 2020 roku zachorowały na IChM potwierdzoną laboratoryjnie. IChM zdefiniowano jako wyizolowanie Neisseria meningitidis w płynie ustrojowym (krew, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn stawowy) jałowym w warunkach fizjologicznych (przypadki klasyfikowano jako: sepsa, zapalenie opon-mózgowo-rdzeniowych [ZOMR], sepsa z ZOMR lub septyczne zapalenie stawów). Porównano zapadalność na IChM, cechy kliniczne i demograficzne oraz przebieg i następstwa choroby u niemowląt urodzonych przedwcześnie (<37 tc.) oraz urodzonych w terminie (≥37 tc.).
W okresie analizowanych 5 lat zarejestrowano 393 zachorowania na IChM w populacji niemowląt (zapadalność: 12,4/100 000). Za większość odpowiadały meningokoki grupy B (69,7%), rzadziej grupy W (17,6%) oraz C (6,1%) oraz Y (5,1%). Dane o urodzeniowym wieku ciążowym znane były dla 363 (92,4%) niemowląt. Wykazano, że zapadalność na IChM była istotnie większa wśród wcześniaków (18,3/100 000) niż dzieci urodzonych o czasie (10,9/100 000) – iloraz współczynników zapadalności (IRR) wyniósł 1,68 (95% CI: 1,23–2,29). Stwierdzono również, że zapadalność na IChM zwiększała się wraz z zaawansowaniem wcześniactwa. Wśród niemowląt urodzonych <32 tygodni ciąży zapadalność wyniosła aż 32,9/100 000 i była 3-krotnie większa niż wśród niemowląt urodzonych w terminie (IRR: 3,01 [95% CI: 1,73–5,24]). Wśród bardziej dojrzałych wcześniaków urodzonych w 32-36 tygodniu ciąży zapadalność nadal była większa niż wśród urodzonych w terminie (15,5/100 000; IRR: 1,42 [95% CI: 0,99–2,05]; wynik nieistotny statystycznie). W badaniu porównano również przebieg IChM wśród wcześniaków i dzieci urodzonych w terminie. Nie stwierdzono różnic w odniesieniu do wieku w momencie zachorowania (mediana: 154 vs 126 dni), częstości postaci klinicznych IChM (sepsa [49 vs 51%], ZOMR [38 vs 33%], sepsa z ZOMR [13 vs 15%], septyczne zapalenie stawów [0 vs 1%]). Podobna była również długość hospitalizacji (mediana: 7 vs 6 dni) oraz hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii dziecięcej (mediana: 4,5 vs 4 dni). Nie wykazano również statystycznie istotnej różnicy w częstości hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii dziecięcej (32 vs 19%). Dane dotyczące powikłań IChM dostępne były dla 326 niemowląt. Ogółem ≥1 powikłanie IChM (padaczka, inne powikłania neurologiczne, amputacja kończyny, głuchota lub inne [martwica/bliznowacenie skóry, zmęczenie, opóźnienie rozwoju, zez, bliznowacenie w biegunach nerki, upośledzenie wzroku oraz zaburzenia poruszania się]) stwierdzono u niemal 21% niemowląt, istotnie częściej wśród urodzonych przedwcześnie (36%) niż urodzonych w terminie (19%). W analizowanym okresie współczynnik śmiertelności z powodu IChM wśród niemowląt wyniósł 4,1% i nie różnił się statystycznie istotnie wśród niemowląt urodzonych przedwcześnie i w terminie.
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że zachorowalność na IChM była istotnie większa wśród niemowląt urodzonych przedwcześnie niż tych urodzonych w terminie. Zwrócili również uwagę, że choć przebieg kliniczny i śmiertelność były podobne w porównywanych grupach, to wydaje się, że wcześniaki mogą być również obciążone większym ryzykiem powikłań IChM.
Od Redakcji: Zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych szczepienie przeciwko meningokokom grupy B oraz A, C, W, Y zaleca się wszystkim niemowlętom (odpowiednio od ukończenia 8. i 6. tygodnia życia oraz dzieciom i dorosłym z grup ryzyka IChM (p. Program Szczepień Ochronnych na 2025 rok dla dzieci i dorosłych). W niedawno zaktualizowanych rekomendacjach grupy polskich ekspertów dotyczących profilaktyki IChM u dzieci i dorosłych wcześniactwo wymieniono, jako czynnik ryzyka IChM (p. Jak zapobiegać inwazyjnej chorobie meningokokowej za pomocą szczepień?).
