Szczepienie dzieci przeciwko ospie wietrznej w trakcie chemioterapii było bezpieczne

Opracowały: lek. Iwona Rywczak, mgr Małgorzata Ściubisz

W jednoośrodkowym badaniu kohortowym z prospektywnym zbieraniem danych oceniono odpowiedź na szczepienie przeciwko ospie wietrznej i bezpieczeństwo tego szczepienia w trakcie chemioterapii u dzieci chorych na nowotwory układu krwiotwórczego lub z guzami litymi. Do badania zakwalifikowano dzieci, u których liczba limfocytów wynosiła >700/mm³, a tydzień przed i tydzień po planowanym szczepieniu schemat chemioterapii nie obejmował glikokortykosteroidów.
Szczepionkę podano łącznie 31 dzieciom – 24 z nowotworem układu krwiotwórczego i 7 z guzem litym. Objawy niepożądane stwierdzono u 7 dzieci, u których w ciągu 10 dni po szczepieniu wystąpiła osutka ospopodobna o łagodnym przebiegu (<50 wykwitów). 4 dzieci otrzymało doustnie walacyklowir, 1 dziecko acyklowir dożylnie (ze względu na zajęcie błony śluzowej jamy ustnej), a 2 dzieci nie otrzymało żadnego leczenia przeciwwirusowego. Objawy ustąpiły u wszystkich pacjentów i nie było potrzeby przerwania chemioterapii. Swoiste przeciwciała IgG przeciwko wirusowi ospy wietrznej i półpaśca (VZV) wykryto u 14 (45%) z 31 dzieci zaszczepionych 1 dawką szczepionki.
Nie stwierdzono korelacji pomiędzy serokonwersją a wiekiem w momencie szczepienia, liczby limfocytów we krwi obwodowej czy odstępu między początkiem chemioterapii a podaniem szczepionki. Natomiast swoiste limfocyty T CD4+ wykryto u 20 z 26 badanych dzieci zaszczepionych 1 dawką, w tym u 7 z ujemnym wynikiem badania przeciwciał przeciwko VZV. 3 miesiące po pierwszym szczepieniu drugą dawkę szczepionki otrzymało 20 dzieci. Odsetek serokonwersji wyniósł w tej grupie 70%, a swoiste limfocyty T CD4+ wykryto u wszystkich 11 badanych dzieci (w tym u 4, u których nie stwierdzono przeciwciał). W pierwszym roku po chemioterapii 5 dzieci miało kontakt z chorym na ospę. U 1 dziecka (1 dawka szczepionki, brak przeciwciał, obecne swoiste limfocyty CD4+) nie wystąpiły objawy ospy. Natomiast 4 dzieci (zaszczepionych 2 dawkami) zachorowało na ospę – 2 (brak przeciwciał, obecne swoiste limfocyty CD4+) leczono acyklowirem dożylnie, obserwując szybką poprawą, a pozostałych 2 (obecne przeciwciała i swoiste limfocyty CD4+) acyklowirem doustnie.

Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że w ściśle monitorowanych warunkach dzieci chore na nowotwory mogą być bezpiecznie szczepione przeciwko ospie wietrznej, bez przerywania chemioterapii. U pacjentów, u których po szczepieniu nie wykryto przeciwciał przeciwko VZV, obserwowano swoistą odpowiedź komórkową.