Opracowała Małgorzata Ściubisz
Osoby przebywające w placówkach przewlekłej opieki pielęgnacyjnej i medycznej są jedną z grup populacji, którym szczególnie zaleca się drugą dawkę przypominającą szczepienia przeciwko COVID-19 (p. Stanowisko EMA i ECDC ws. stosowania nowych 2-walentnych szczepionek przeciwko COVID-19). W czasopiśmie „Morbidity and Mortality Weekly Report” opublikowano wyniki badania kohortowego z prospektywnym zbieraniem danych, w którym oceniono skuteczność rzeczywistą drugiej dawki przypominającej szczepionki mRNA przeciwko COVID-19 (skierowanej tylko przeciwko wariantowi oryginalnemu) w zapobieganiu hospitalizacjom i zgonom związanym z tą chorobą.
Analizą objęto okres dominacji podwariantów BA.2, lub BA.4 i BA.5 Omikron (od 29 marca do 15 czerwca 2022), a wyjściową populację badania stanowiły osoby przebywające w 196 placówkach przewlekłej opieki pielęgnacyjnej w 19 stanach USA. Do badania kwalifikowano osoby, które: 1) przybywają w placówce od ≥100 dni, w tym poza placówką spędziły <10 dni, 2) otrzymały 3 dawki szczepionki mRNA (2 dawki szczepienia podstawowego + 1 dawka przypominająca), 3) ostatnią dawkę szczepionki przeciwko COVID-19 otrzymały ≥3 miesiące temu. Kryteria wykluczające obejmowały m.in.: zakażenie SARS-CoV-2 w okresie 30 dni przed rozpoczęciem badania, przyjmowanie preparatów przeciwciał monoklonalnych w okresie 30 dni przed rozpoczęciem badania.
Ostatecznie populację badania utworzyły 3804 osoby (64,5% kobiet; mediana wieku: 78 lat) przebywające w placówkach przewlekłej opieki pielęgnacyjnej, obciążone przewlekłymi chorobami współistniejącymi: przewlekłe choroby płuc (23,9%), cukrzyca (14,5%), niedobory odporności (13,8%), przewlekła choroba nerek wymagająca dializoterapii (1,9%). U 5,3% osób oczekiwana długość życia wynosiła <6 miesięcy. COVID-19 przechorowało 60,8% osób. Skuteczność drugiej dawki przypominającej oceniono porównując częstość zakażeń SARS-CoV-2 (dodatni wynik badania RT-PCR lub testu antygenowego), hospitalizacji (w ciągu 21 dni od otrzymania dodatniego wyniku badania w kierunku zakażenia SARS-CoV-2) lub zgonów (w ciągu 30 dni od otrzymania dodatniego wyniku badania w kierunku zakażenia SARS-CoV-2) z powodu COVID-19 u 1902 osób, którym podano drugą dawkę przypominającą szczepionki mRNA przeciwko COVID-19 i 1902 osób, które otrzymały tylko pierwszą dawkę przypominającą (grupa kontrolna). W obu grupach od podania drugiej dawki szczepionki najczęściej minęło 196 dni (ok. 6 mies.).
W okresie 60 dni obserwacji u osób zaszczepionych przeciwko COVID-19 drugą dawką przypominającą, w porównaniu z grupą kontrolną, stwierdzono:
- mniejsze ryzyko zakażenia SARS-CoV-2: 75 vs 101/1000; bezwzględne zmniejszenie ryzyka (RD: -26/1000), skuteczność szczepienia: 25,8% (95% CI: 1,2–44,3),
- mniejsze ryzyko hospitalizacji związanej z COVID-19: 3 vs 9/1000; RD: -5/1000; skuteczność szczepienia: 60,1% (95% CI: od -18,8 do 91,5),
- znacznie mniejsze ryzyko zgonu związanego z COVID-19: 1 vs 8/1000; RD: -7/1000; skuteczność szczepienia: 89,6% (95% CI: 45–100),
- znacznie mniejsze ryzyko ciężkich powikłań COVID-19 (hospitalizacja lub zgon): 4 vs 16/1000, RD: -12/1000; skuteczność szczepienia: 73,9% (95% CI: 36,1–92,2).
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że w okresie dominacji podwariantu BA.4 i BA.5 Omikron podanie drugiej dawki przypominającej szczepionki mRNA przeciwko COVID-19 znacznie zmniejszało ryzyko hospitalizacji i/lub zgonu związanych z COVID-19 u pensjonariuszy placówek przewlekłej opieki pielęgnacyjnej.
