Opracowała lek. Iwona Rywczak
Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) typu A u kobiet w ciąży notuje się względnie rzadko, jednak może ono się wiązać z większym ryzykiem powikłań ciąży i przedwczesnego porodu. Ciąża nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia przeciwko WZW typu A i amerykańskie Centers for Disease Control and Prevention (CDC) zalecają to szczepienie nieuodpornionym kobietom w ciąży należącym do grupy zwiększonego ryzyka zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu A (HAV). Dane na temat bezpieczeństwa szczepionki u kobiet w ciąży są jednak ograniczone.
W populacyjnym badaniu kohortowym z retrospektywnym zbieraniem danych oceniono wpływ szczepienia przeciwko WZW typu A na ryzyko wystąpienia różnych powikłań ciąży i porodu oraz niekorzystnych zdarzeń dotyczących dziecka. Do badania zakwalifikowano 653 826 kobiet, którym świadczeń zdrowotnych udzielały placówki uczestniczące w nadzorowanym przez CDC projekcie Vaccine Safety Datalink, którego celem jest ocena bezpieczeństwa szczepień. W badaniu uczestniczyły kobiety, które w latach 2004–2015 urodziły żywe dziecko z pojedynczej ciąży. Szczepionkę przeciwko WZW typu A otrzymało 1140 kobiet. Szczepienie zwykle wykonywano w pierwszych 6 tygodniach ciąży. Grupę kontrolną utworzyło 456 728 kobiet nieszczepionych w czasie ciąży żadną szczepionką oraz 195 958 kobiet zaszczepionych preparatem innym niż przeciwko WZW typu A (głównie przeciwko grypie i przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi). Na podstawie dostępnej dokumentacji stwierdzono, że czynniki ryzyka zakażenia HAV, takie jak przewlekła choroba wątroby lub uzależnienie od narkotyków, występowały u <3% kobiet zaszczepionych przeciwko WZW typu A w czasie ciąży. Według danych jednego ośrodka dotyczących 53 kobiet zaszczepionych przeciwko WZW typu A, w 49% przypadków przy kwalifikacji do szczepienia informacja o ciąży pacjentki nie była znana, natomiast w grupie kobiet, które wiedziały, że są w ciąży, najczęstszymi przyczynami podania szczepionki było przeprowadzenie szczepienia wychwytującego lub związanego z podróżą.
Porównując kobiety zaszczepione przeciwko WZW typu A z kobietami, które nie otrzymały tej szczepionki, wykazano, że szczepienie przeciwko WZW typu A w czasie ciąży nie zwiększyło ryzyka wystąpienia następujących powikłań: ciążowego nadciśnienia tętniczego (iloraz szans [OR] po uwzględnieniu czynników zakłócających: 0,85 [95% CI: 0,64–1,15]), cukrzycy ciążowej (OR: 0,93 [95% CI: 0,78–1,11]), stanu przedrzucawkowego lub rzucawki (OR: 0,92 [95% CI: 0,69–1,24]), konieczności wykonania cesarskiego cięcia (OR: 1,01 [95% CI: 0,91–1,13]) ani porodu przedwczesnego (OR: 0,83 [95% CI: 0,65–1,07]). U dzieci zaszczepionych kobiet nie stwierdzono również zwiększonego ryzyka małej masy urodzeniowej (OR: 1,05 [95% CI: 0,81–1,37]). Wśród dzieci kobiet zaszczepionych przeciwko WZW typu A zaobserwowano jednak nieco częstsze występowanie masy ciała za małej w stosunku do wieku płodowego (SGA) niż wśród dzieci kobiet z grupy kontrolnej (12,3 vs 8,3%, OR po uwzględnieniu znanych czynników zakłócających: 1,32 [95% CI: 1,09–1,6]). Dokładna ocena tej zależności nie była jednak możliwa z uwagi na brak możliwości uwzględniania w analizie różnych czynników zwiększających ryzyko SGA.
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że szczepienie przeciwko WZW typu A w czasie ciąży nie miało niekorzystnego wpływu na jej przebieg. W grupie kobiet zaszczepionych przeciwko WZW typu A zaobserwowano nieco większy odsetek noworodków SGA, co może wymagać dalszych badań.
