Techniki analgezji regionalnej

16.09.2021
dr. n. med. Renata Zajączkowska
Klinika Intensywnej Terapii Interdyscyplinarnej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum w Krakowie

Rola technik analgezji regionalnej w grupie ciężko chorych hospitalizowanych w oddziałach intensywnej terapii (OIT) jest cały czas przedmiotem dyskusji. Z jednej strony techniki te oferują szereg korzyści, w tym dobrą skuteczność analgetyczną i potencjalne działanie kardioprotekcyjne, zwłaszcza w przypadku analgezji zewnątrzoponowej w odcinku piersiowym. Ponadto zmniejszają one ryzyko powikłań płucnych i zakrzepowo-zatorowych oraz pozwalają na znaczącą redukcję koniecznych do zastosowania dawek opioidów, o których wiadomo, że mogą powodować wiele działań niepożądanych z działaniem immunosupresyjnym i wzrostem ryzyka zakażeń włącznie. Z drugiej strony techniki te nie są pozbawione ryzyka powikłań, w tym powikłań infekcyjnych lub krwotocznych; te ostatnie są bardziej prawdopodobne ze względu na częste występowanie koagulopatii u chorych w stanie krytycznym. Dlatego też stosowanie technik analgezji regionalnej u pacjentów leczonych w OIT powinno być zawsze rozpatrywane indywidualnie, po rozważeniu bilansu potencjalnych korzyści i ryzyka. Zastosowanie ciągłej analgezji zewnątrzoponowej w odcinku piersiowym należy rozważyć w grupie chorych po ciężkich urazach klatki piersiowej, szczególnie z mnogimi, obustronnymi złamaniami żeber.
U pacjentów z ciężkim, martwiczym zapaleniem trzustki ciągła analgezja zewnątrzoponowa pozwala na skuteczną kontrolę bólu bez konieczności stosowania opioidów. W porównaniu z analgezją, którą można zapewnić stosując opioidy systemowo, techniki analgezji regionalnej skuteczniej uśmierzają ból w warunkach dynamicznych, co umożliwia wczesną rehabilitację i szybsze uruchamianie chorych. Ponadto ciągła analgezja zewnątrzoponowa wykazuje korzystny wpływ na perystaltykę przewodu pokarmowego i przepływ trzewny.
Elementem analgezji multimodalnej mogą także być inne niż blokady centralne techniki znieczulenia przewodowego, w tym będące alternatywą dla ciągłej analgezji zewnątrzoponowej blokady międzypowięziowe. W tych technikach pod kontrolą ultrasonografii deponuje się lek znieczulenia miejscowego w przestrzeni pomiędzy powięziami poszczególnych mięśni, w których znajdują się nerwy czuciowe zaopatrujące ścianę klatki piersiowej lub jamy brzusznej. W zależności od lokalizacji patologii i obszaru, w którym należy zapewnić analgezję, można wykonać jedną z wiele blokad międzypowięziowych, m.in. blokadę przedziału mięśni prostownika grzbietu (Erectus Spinae Block; ESP), PECS I i PECS II (Pectoral Nerve Blocks I i II), Serratus Plane Block (SPB), blokadę pochewki mięśnia prostego brzucha (Rectus Sheath Block; RSB), blokadę przestrzeni mięśnia poprzecznego brzucha (Transversus Abdominis Plane Block; TAP) lub blokadę przedziału mięśnia czworobocznego lędźwi (Quadratus Lumborum Block; QLB).
W przypadku zabiegów lub urazów w obrębie kończyn bezpieczną i skuteczną techniką analgezji są blokady splotów (ramiennego w przypadku kończyny górnej i lędźwiowo-krzyżowego w przypadku kończyny dolnej) lub odpowiednich nerwów obwodowych (promieniowego, pośrodkowego i łokciowego dla kończyny górnej oraz kulszowego i udowego dla kończyny dolnej).
Zastosowanie technik znieczulenia przewodowego zapewnia skuteczną analgezję i pozwala na redukcję dawek leków przeciwbólowych podawanych systemowo. Zmniejsza także ryzyko rozwoju przetrwałego bólu pooperacyjnego i pourazowego. Implantacja cewnika w okolicę wymienionych struktur nerwowych umożliwia kontynuację analgezji przez dłuższy czas, aczkolwiek utrzymanie cewnika w prawidłowej lokalizacji i zapobieganie jego niezamierzonemu usunięciu jest trudnym zadaniem.

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Patronat

Partnerem serwisu jest