Opracowała mgr Małgorzata Ściubisz
W amerykańskim populacyjnym badaniu obserwacyjnym z retrospektywnym zbieraniem danych oceniono, jakie jest ryzyko zakażenia pałeczką krztuśca (Bordetella pertussis) po kontakcie domowym z osobą chorą oraz czy opóźnienie rozpoznania krztuśca u domownika zwiększa ryzyko zachorowania pozostałych członków rodziny. Dane do badania pozyskano z bazy danych Merative Marketscan Commercial (największa i najdłużej działająca baza roszczeń w USA, często wykorzystywana do badań z zakresu opieki zdrowotnej) oraz programu ubezpieczenia zdrowotnego Medicare (obie bazy posiadają dane ok. 218 mln osób).
Analizą objęto lata 2002–2021. Włączono przypadki krztuśca rozpoznane w ramach opieki ambulatoryjnej i szpitalnej (rozpoznanie w klasyfikacji ICD-9 lub ICD-10 zgodne z kodami 033.XX lub A37.XX), które potwierdzono laboratoryjnie (metodą reakcji łańcuchowej polimerazy [PCR] lub w badaniu serologicznym) w ciągu 14 dni od podejrzenia. Uwzględniono tylko pierwsze zachorowania na krztusiec oraz gospodarstwa domowe składające się z ≥2 członków.
W pierwszej analizie w celu oszacowania ryzyka zakażenia pałeczką krztuśca po kontakcie domowym z chorym (secondary transmission) porównano zapadalność na krztusiec w gospodarstwach domowych, w których członkowie rodziny mieli kontakt z domownikiem z niedawno rozpoznanym krztuścem (w ciągu 30 dni), oraz gospodarstwach domowych, w których członkowie nie mieli takiego kontaktu. Ostatecznie uwzględniono 157 944 708 osób prowadzących gospodarstwo domowe składające się z ≥2 członków (w 53,5% gospodarstw domowych mieszkały ≥4 osoby), wśród których rozpoznano łącznie 60 599 zachorowań na krztusiec. Ponad połowę chorych stanowiły kobiety (54,8%) oraz dzieci w wieku <17 lat (60%). W wyniku prawdopodobnego kontaktu domowego doszło do 1875 (3,1%) zachorowań na krztusiec. Ponad połowę chorych z kontaktu domowego stanowiły dzieci w wieku <17 lat (63,3%). Wykazano, że ryzyko zachorowania na krztusiec w wyniku kontaktu domowego wyniosło 1271,14/100 000, natomiast bez takiego kontaktu 0,99/100 000. Oszacowano, że ryzyko zachorowania na krztusiec po kontakcie domowym jest >900 razy większe niż bez takiego kontaktu (IRR: 938,99 [95% CI: 880,19–1001,73]). Ryzyko zakażenia pałeczką krztuśca w wyniku kontaktu domowego było większe wśród kobiet oraz niemowląt, a także w gospodarstwach domowych składających się z >2 członków.
W drugiej analizie oceniono, czy opóźnione rozpoznanie krztuśca u domownika (osoba zgłosiła się do lekarza z powodu objawów klinicznych sugerujących krztusiec, ale nie ustalono prawidłowego rozpoznania) zwiększa ryzyko zachorowania pozostałych członków rodziny. Łącznie uwzględniono w niej 45 343 chorych na krztusiec, w tym 24 439 (36,5%), u których rozpoznanie ustalono maksymalnie z 21-dniowym opóźnieniem (mediana: 11 dni). W wyniku prawdopodobnego kontaktu domowego doszło do 1235 (2,7%) zachorowań na krztusiec, większość (78,4%) w gospodarstwach domowych mających ≥4 członków. Wykazano, że ryzyko zakażenia pałeczką krztuśca po kontakcie domowym z członkiem rodziny, u którego krztusiec rozpoznano z opóźnieniem, było >5-krotnie większe niż po kontakcie domowym z chorym, u którego rozpoznanie ustalono bez opóźnienia (IRR: 5,10 [95% CI: 4,44–5,85]). Ryzyko zakażenia było większe w gospodarstwach domowych składających się z ≥3 członków. W dodatkowej analizie wykazano, że rozpoznanie krztuśca z 1-dniowym opóźnieniem zwiększało ryzyko zakażenia w wyniku kontaktu domowego o 9%.
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że otrzymane wyniki potwierdzają duże ryzyko zakażenia pałeczką krztuśca w wyniku kontaktu domowego. Opóźnienie rozpoznania znacznie zwiększa ryzyko zachorowania na krztusiec w wyniku kontaktu domowego, co podkreśla znacznie szybkiego rozpoznania, wdrożenia leczenia i chemioprofilaktyki. Diagnostyka krztuśca jest trudna, a opóźnienia w rozpoznaniu są częste, dlatego należy opracować nowe, skuteczniejsze podejście diagnostyczne.
