Opracowały: lek. Iwona Rywczak, mgr Małgorzata Ściubisz
W duńskim badaniu obserwacyjnym (metoda case-cohort, rodzaj badania kohortowego) oceniono, czy szczepienie przeciwko gruźlicy (BCG) i ospie prawdziwej miało wpływ na ogólną umieralność z przyczyn naturalnych.
Wyjściową populację badania stanowiło 47 622 dzieci urodzonych w Danii w latach 1965–1976 szczepionych (najczęściej w momencie rozpoczęcia nauki w szkole) i nieszczepionych przeciwko gruźlicy, które obserwowano prawie przez 40 lat. W latach 1971–2010 w badanej populacji odnotowano łącznie 948 zgonów – w 841 przypadkach uzyskano pełną informację o przyczynie zgonu i statusie szczepienia. W 401 (48%) przypadkach zgon nastąpił z przyczyn naturalnych.
W analizie wykazano, że osoby, które otrzymały szczepionkę BCG, w porównaniu z osobami nieszczepionymi, były obarczone o 42% (HR: 0,58 [95% CI: 0,39–0,85]) mniejszym ryzykiem zgonu z przyczyn naturalnych. Wielkość tego efektu nie zależała od płci. Szczepienie BCG nie miało natomiast znaczenia w przypadku zgonów z przyczyn innych niż naturalne, na przykład w wyniku wypadku czy uzależnienia od alkoholu lub narkotyków. W dodatkowej analizie zaobserwowano, że szczepienie przeciwko ospie prawdziwej i/lub BCG związane było ze zmniejszeniem umieralności z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego o 63% (HR: 0,37 [95% CI: 0,19–0,72]) oraz z powodu chorób neurologicznych o 77% (HR: 0,23 [95% CI: 0,06–0,93]). Natomiast efektu tego nie obserwowano w przypadku nowotworów oraz chorób autoimmunizacyjnych.
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że podanie szczepionki BCG w okresie dziecięcym wiązało się ze znacznie mniejszą umieralnością z przyczyn naturalnych w ciągu prawie 40 lat obserwacji. Jest to kolejne badanie, w którym zaobserwowano dodatkowy, nieswoisty efekt ochronny szczepionek „żywych”.
