Opracowała Małgorzata Ściubisz
W badaniu kohortowym z retrospektywnym zbieraniem danych przeprowadzonym we Francji porównano przebieg kliniczny inwazyjnej choroby meningokokowej (IChM) i ryzyko zgonu z jej powodu wśród młodszych i starszych dorosłych wymagających hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii (OIT).
Analizą objęto lata 2016–2024. Wyjściową populację badania stanowili dorośli w wieku ≥18 lat, którzy z powodu IChM potwierdzonej mikrobiologicznie (metodą posiewu lub PCR) wymagali hospitalizacji na OIT w jednym ze 120 szpitali we Francji. Nie zastosowano żadnych kryteriów wykluczających. Pacjentów przydzielono do dwóch grup wiekowych: (1) młodszej – dorośli w wieku <65 lat i (2) starszej – dorośli w wieku ≥65 lat. Dane do badania uzyskano z elektronicznej dokumentacji medycznej pacjentów.
Badaniem objęto 540 osób w wieku <65 lat i 114 w wieku ≥65 lat. Stan kliniczny pacjentów starszych szybciej się pogarszał (częściej wymagali hospitalizacji na OIT w ciągu <24 h od wystąpienia objawów IChM) i przed przyjęciem na OIT był istotnie cięższy niż młodszych (53 pkt vs 28 pkt w skali SAPS II [Simplified Acute Physiology Score II]). Dorośli w wieku ≥65 lat znacznie częściej niż młodsi wymagali przyjęcia na OIT z powodu pogorszenia parametrów hemodynamicznych (niedociśnienie [ciśnienie skurczowe <90 mmHg lub średnie ciśnienie <65 mmHg] z objawami hipoperfuzji obwodowej lub bez takich objawów, niezależnie od zastosowania leków wazopresyjnych), natomiast rzadziej z powodu objawów neurologicznych (zaburzenia świadomości [<14 pkt w skali Glasgow], drgawki lub sztywność karku). Starsi pacjenci rzadziej zgłaszali objawy ze strony układu pokarmowego, ból mięśni i objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, rzadziej stwierdzono u nich również typowe dla IChM wybroczyny i osutkę krwotoczną. U dorosłych w wieku ≥65 lat dominowały zachorowania wywołane przez meningokoki grupy W (31,6%), natomiast u młodszych dorosłych za niemal połowę zachorowań odpowiadały meningokoki grupy B (47%).
Starsi pacjenci, w porównaniu z młodszymi, częściej wymagali inwazyjnej wentylacji mechanicznej (64 vs 41%), podania leków wazopresyjnych (noradrenalina – 58 vs 35%; dobutamina – 11 vs 8%), terapii nerkozastępczej (21 vs 9%) oraz wsparcia ≥1 układu (46 vs 24%). Chorzy na IChM w wieku ≥65 lat byli obciążeni niemal 3-krotnie większym ryzykiem zgonu wewnątrzszpitalnego niż młodsi dorośli (28,1 vs 9,6%) i dotyczyło to zarówno chorych z objawami pogorszenia parametrów hemodynamicznych (38,7 vs 21,3%), jak i objawami neurologicznymi (11,3 vs 4,2%). Najczęstszych przyczyną zgonu w przebiegu IChM pacjentów starszych była niewydolność wielonarządowa, natomiast wśród młodszych dorosłych powikłania neurologiczne (np. obrzęk mózgu).
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że u dorosłych w wieku ≥65 lat IChM może mieć mniej typowy i cięższy przebieg niż u młodszych dorosłych. Starsi dorośli hospitalizowani na OIT obciążeni byli również istotnie większym ryzykiem z zgonu z powodu IChM.
Od Redakcji: Zachorowania na IChM dotyczą głównie populacji niemowląt oraz nastolatków i młodych dorosłych (często w ogniskach epidemicznych [p. Ognisko zachorowań na IChM w Anglii – co to oznacza dla reszty Europy?]), ale coraz częściej zwraca się uwagę na obciążenie tą chorobą w populacji starszych dorosłych. W ostatnim raporcie European Centre for Disease Prevention and Control wskazano, że choć ryzyko zachorowania na IChM w populacji dorosłych w wieku ≥65 lat (0,4/100 000) jest istotnie mniejsze niż w populacji niemowląt (6,5/100 000), to starsi dorośli są obarczeni największym ryzykiem zgonu z jej powodu (15%). Najczęstszą przyczyną IChM wśród starszych dorosłych również są meningokoki grupy Y i W, natomiast w pozostałych w grupach wiekowych dominują zachorowania wywołane serogrupą B (p. Czas pomyśleć o szczepieniu seniorów przeciwko meningokokom?). W opinii autorów raportu ECDC można rozważyć objęcie szczepieniami przeciwko meningokokom również starszą grupę populacji.
