Opracowała: mgr Małgorzata Ściubisz
W przeglądzie systematycznym piśmiennictwa z metaanalizą oceniono związek między szczepieniem przeciwko rotawirusom (RV) a rozwojem cukrzycy typu 1 u dzieci.
Przeszukano 5 elektronicznych baz publikacji medycznych (PubMed, Google Scholar, Scopus, WHO-Global Index Medicus, DOAJ, Cochrane Library) za okres od 2006 r. (od tego roku na świecie są dostępne obie szczepionki przeciwko RV, tzn. zawierająca atenuowany szczep rotawirusa człowieka [HRV; Rotarix] oraz zawierająca szczepy cielęco-ludzkie rotawirusów [B-HRV; RotaTeq]). Analizę przeprowadzono zgodnie z wytycznymi Preferred Reporting Items for Systematic Review and Meta-Analyses (PRISMA). Kwalifikowano badania z randomizacją (RCT), badania kohortowe, kliniczno‑kontrolne dotyczące szczepienia dzieci przeciwko RV w pełnym i niepełnym schemacie. Jakość poszczególnych badań oceniono za pomocą narzędzia ROBINS-E. W metaanalizie uwzględniono tylko badania o małym ryzyku błędów systematycznych.
Ostatecznie w przeglądzie systematycznym uwzględniono: RCT (1), badania kohortowe z prospektywnym (3) lub retrospektywnym (1) zbieraniem danych, oparte na analizie szeregów czasowych (1), na danych z rejestru krajowego (1) oraz populacyjne badanie kohortowe (1).
Kryteria kwalifikacji do metaanalizy spełniło 5 badań kohortowych przeprowadzonych w krajach o wysokich dochodach (Wielka Brytania, USA, Finlandia), obejmujących łącznie populację 4 427 291 dzieci. Badania charakteryzowały się małą heterogenicznością. Wykazano, że szczepienie przeciwko RV, w porównaniu z brakiem szczepienia, wiązało się z mniejszym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 1 u dzieci. Oszacowano, że ryzyko to może być mniejsze o 13% (hazard względny [HR]: 0,87 [95% CI: 0,78–0,98]). Z powodu małej liczy badań nie udało się przeprowadzić analizy w zależności od rodzaju preparatu i metodyki badania.
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że szczepienie przeciwko RV może się wiązać z mniejszym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 1 u dzieci. Nie wykluczone jednak, że efekt ten jest wynikiem błędu selekcji w badaniach pierwotnych. Należy przeprowadzić kolejne badania w tym obszarze, obejmujące dłuższy okres obserwacji oraz różne populacje.
