Jak kontynuować szczepienie przeciwko rotawirusom u niemowlęcia szczepionego do tej pory w Indiach?

16-tygodniowe niemowlę, do tej pory szczepione w Indiach, otrzymało 2 dawki stosowanej tam szczepionki przeciwko rotawirusom (Rotasiil), niedostępnej w UE. Czy jako trzecią dawkę w schemacie można podać RotaTeq?

Rotasiil to stosowana w Indiach „żywa”, doustna szczepionka przeciwko rotawirusom, zawierająca reasortanty ludzko-bydlęce rotawirusa serotypu G1–4 i G9 wytwarzane na linii komórek Vero. Zarejestrowana do podawania w schemacie 3-dawkowym od 6. tygodnia życia.

Co do zasady, schemat szczepienia przeciwko rotawirusom rozpoczęty danym preparatem powinno się zakończyć przy użyciu tego samego produktu. Zgodnie z zaleceniami towarzystw naukowych i komitetów doradczych (np. ACIP) w wyjątkowych sytuacjach (np. preparat zastosowany w ramach pierwszego szczepienia jest niedostępny w sprzedaży) dopuszcza się dokończenie uodpornienia aktualnie dostępną szczepionką. W takiej sytuacji dziecko powinno otrzymać łącznie 3 dawki szczepienia przeciwko rotawirusom.

Nie ma danych na temat bezpieczeństwa mieszanych schematów z użyciem Rotasiil i RotaTeq lub Rotarix, ale nie ma również teoretycznych podstaw, aby uważać, że wymienne zastosowanie tych preparatów zwiększy ryzyko działań niepożądanych. W latach 2019–2022 w Indiach przeprowadzono badanie obejmujące populację niemal 2000 niemowląt, u których wymiennie stosowano Rotasiil z innym dostępnym w Indiach preparatem – Rotavac. Nie odnotowano zwiększenia ryzyka niepożądanych odczynów poszczepiennych ani zmniejszenia skuteczności szczepienia. Nawet gdyby schemat mieszany z użyciem Rotasiil miał mniejszą skuteczność, to prawdopodobnie i tak będzie ona większa niż niekompletne szczepienie składające się tylko z 2 dawek. O skuteczności mieszanego schematu szczepienia przeciwko rotawirusom można również pośrednio wnioskować z badań obserwacyjnych dotyczących wymiennego stosowania preparatów Rotarix i RotaTeq. Wyniki badań obserwacyjnych z grupą kontrolną wskazują, że skuteczność rzeczywista (efektywność) takiego schematu szczepienia jest również duża.

W omawianym przypadku dziecko optymalnie powinno otrzymać 1 dawkę RotaTeq ≥4 tygodnie po drugiej dawce Rotasiil, kończąc tym samym schemat szczepienia przeciwko rotawirusom. Uzupełniając brakujące dawki szczepienia przeciwko rotawirusom, należy pamiętać, aby je podać przed ukończeniem określonego wieku dziecka. W przypadku RotaTeq pełny schemat optymalnie należy zrealizować przed ukończeniem 20.–22. tygodnia życia, a jeśli nie można zakończyć schematu w tym terminie, trzecią dawkę szczepionki można podać przed ukończeniem 32. tygodnia życia. Z kolei w przypadku szczepionki Rotarix pełny schemat optymalnie należy zrealizować przed ukończeniem 16. tygodnia życia, a jeśli nie można zakończyć schematu w tym terminie, drugą dawkę szczepionki można podać przed ukończeniem 24. tygodnia życia. Z tego powodu w opisanym przypadku lepszym wyborem będzie RotaTeq, ale użycie Rotarix też jest dopuszczalne (przy wyborze szczepionki należy też uwzględnić, który preparat aktualnie Ministerstwo Zdrowia zakupiło do realizacji obowiązkowego szczepienia przeciwko rotawirusom i czy ew. rodzic jest skłonny zapłacić za preparat alternatywny).