Leki ziołowe w medycynie bólu

30.07.2021
dr n. med. Magdalena Kocot-Kępska
Prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu
Członek Executive Board, European Pain Federation EFIC
Zakład Badania i Leczenia Bólu UJ CM, Kraków

Czy leki pochodzenia roślinnego mogą być skuteczne w leczeniu bólu?

Substancje pochodzenia roślinnego wykorzystuje się w leczeniu bólu od wielu lat. Już papirus Ebersa z około 1550 r. p.n.e. zawierał opis blisko 700 mieszanek leczniczych, przygotowywanych w większości z surowców roślinnych.

W Polsce istnieje około 400 gatunków roślin leczniczych, z których przebadano jedynie niewielką część. Wśród substancji czynnych wymienia się związki o bardzo różnej budowie chemicznej, m.in.: węglowodany, lipidy, flawonoidy, garbniki, kwasy fenolowe, terpeny, kumaryny i alkaloidy. Z roślin otrzymano także wiele związków chemicznych, które obecnie są syntetyzowane i stosowane w codziennej praktyce klinicznej jako leki (salicylany, morfina, kodeina, papaweryna, kwas askorbinowy, efedryna, rezerpina, winblastyna itd.). Związki czynne zawarte w roślinach leczniczych wykazują różną aktywność biologiczną. Niektóre z nich mogą wchodzić w interakcje ze stosowanymi lekami oraz wywoływać objawy niepożądane i powodować zatrucia, dlatego ich stosowanie powinno być nadzorowane przez lekarza.

Obecnie w przypadku dolegliwości bólowych u pacjentów można zastosować leki roślinne uzyskane z następujących surowców: Cinnamomum camphora (cynamonowiec kamforowy), Capsicum frutescens (papryka krzewiasta, pieprz kajeński), Salix alba (wierzba biała), Melaleuca alternifolia (drzewo herbaciane), Angelica sinensis (dzięgiel chiński), Aloe vera (aloes prawdziwy), Thymus vulgaris (tymianek pospolity), Mentha piperita (mięta pieprzowa), Arnica montana (arnika górska), Curcuma longa (ostrzyż długi), Tanacetum parthenium (wrotycz maruna), Harpagophytum procumbens (czarci pazur) oraz Zingiber officinalis (imbir lekarski).

Surowce roślinne stosowane są zarówno wewnętrznie – w postaci naparów, wyciągów czy tabletek – jak i zewnętrznie, w postaci preparatów do nacierania, okładów, plastrów, kąpieli, maści i mazideł.

Często surowce roślinne stosuje się w ramach leczenia uzupełniającego w przypadku bólu w układzie mięśniowo-szkieletowym oraz w bólach głowy.

Zobacz także
Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Medycyna sportowa 2026
    Kraków, 12–13 czerwca
    • fizjologia wysiłku i bioenergetyki mięśni
    • NSLPZ oraz GKS w sporcie wyczynowym i aktywności fizycznej
    • sport osób z niepełnosprawnościami narządu ruchu, wzroku oraz słuchu
    • zawiłości legislacyjne w międzynarodowej oraz krajowej medycynie sportowej
    • ortopedia, traumatologia i rehabilitacja w medycynie sportowej
  • Neurologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • udar mózgu – od profilaktyki do następstw
    • nowoczesna trombektomia
    • pułapki terapeutyczne dotyczące padaczki i migreny
    • metale a neurodegeneracja
    • nowa era leczenia choroby Alzheimera
  • Interna 2026
    Obejrzyj wykłady
    • zapalenie mięśnia sercowego – aktualne wytyczne ESC
    • zapalenie błony śluzowej żołądka
    • przewlekła choroba nerek – osiąganie remisji
    • Treat-to-target (T2T) w chorobach reumatycznych
    • hiperaldosteronizm pierwotny

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Patronat