W 1988 roku zapoczątkowano Światową Inicjatywę na rzecz Eradykacji Polio (Global Polio Eradication Initiative [GPEI]). Od tego czasu udało się wyeradykować dwa typy dzikiego wirusa polio (wild poliovirus [WPV]) – typ 2 w 2015 roku i typ 3 w 2019 roku. Transmisję typu 1 nadal stwierdza się w dwóch krajach – Afganistanie i Pakistanie. W Nigerii, jedynym kraju Regionu Afrykańskiego WHO, w którym notowano zakażenia typem 1 WPV (WPV1) po 2004 roku, nie wykazano przenoszenia wirusa od września 2016 roku. Region Afrykański spełnia zatem warunek co najmniej 3-letniego okresu braku transmisji WPV. W sierpniu spodziewana jest decyzja odnośnie do uznania Regionu Afrykańskiego WHO za wolny od zakażeń WPV.
Jednak z najnowszego raportu dotyczącego postępu w kierunku eradykacji poliomyelitis wynika, że w porównaniu z 2018 rokiem liczba zachorowań wywołanych przez WPV1 w 2019 roku uległa istotnemu zwiększeniu. W 2018 roku zgłoszono 33 przypadki zakażenia WPV1, 21 w Afganistanie i 12 w Pakistanie. Natomiast w 2019 roku zarejestrowano aż 176 zachorowań, 29 w Afganistanie i 147 w Pakistanie. Dodatkowo w 26 krajach stwierdza się zakażenia wywołane przez szczepy wirusa polio pochodzenia szczepionkowego (circulating vaccine-derived polioviruses [cVDPV]), które w wyniku mutacji nabywają ponownie zdolności neurowirulencji i krążenia w populacji. Powstawaniu zmutowanych szczepów sprzyjają małe wskaźnik wyszczepialności populacji przeciwko polio. W 5 krajach azjatyckich zgłoszono krążenie wirusa pochodzącego od typu 1 wirusa szczepionkowego (cVDPV1) na podstawie wyników badań próbek pobranych od 39 chorych z ostrym porażeniem wiotkim (acute flaccid paralysis [AFP]) oraz 40 próbek ze środowiska. Transmisję cVDPV2 zgłoszono w 23 krajach Afryki i Azji (m. in. na podstawie próbek pobranych od 547 osób z AFP), a cVDPV3 wykryto w Somalii. Ogółem częstość pojawiania się ognisk epidemicznych cVDPV oraz ich zasięg również uległy zwiększeniu. W toku są przygotowania do wprowadzenia pod koniec 2020 roku nowej monowalentnej żywej szczepionki przeciwko typowi 2 wirusa polio, która charakteryzuje się znacznie mniejszym ryzykiem powstania zmutowanego wirusa szczepionkowego. Jeżeli szczepionka ta będzie skutecznie ograniczać powstawanie nowych ognisk cVDPV2, GPEI planuje na stałe zastąpienie nią w 2021 roku monowalentnej szczepionki Sabina w walce z ogniskami epidemicznymi.
W raporcie uwzględniono okres od stycznia 2018 roku do marca 2020 roku.
