Kto jest uprawniony do wystawienia recepty z kodem uprawnień dodatkowych "C" na szczepionkę przeciwko syncytialnemu wirusowi oddechowemu (RSV) i grypie?
Osobami uprawnionymi do wystawienia recepty z kodem „C” dla pacjentek w ciąży albo połogu są1:
Z przepisów ustawy wynika, że lekarz może wystawić receptę z kodem C także komercyjnie, poza umową z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ). Do nabycia uprawnień do wystawienia recepty z kodem „C” przez lekarza nie jest wymagana realizacja umowy z NFZ w żadnym konkretnym zakresie.
Położna może wystawić receptę z kodem C tylko w ramach realizacji umowy z NFZ w zakresie POZ lub udzielania świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu AOS w poradni położniczo-ginekologicznej. Ponadto położna powinna posiadać uprawnienie do wystawiania recept na określony produkt leczniczy na zasadach ogólnych2. Obecnie szczepionki przeciwko RSV i grypie nie znajdują się na liście preparatów do samodzielnej ordynacji przez położne3, czyli recepty na te preparaty położne mogą wystawić w ramach realizacji zleceń lekarskich.
Pamiętajmy, że lekarz może udzielić upoważnienia do wystawienia e-recepty w jego imieniu, a także do dokonywania wpisów w Karcie Szczepień asystentowi medycznemu4.
Czy np. karta ciąży, którą wystawił lekarz rozpoznający ciążę u danej pacjentki, spełnia kryteria zaświadczenia (o którym mowa w art. 43b uośz), na podstawie którego lekarz inny niż specjalista z położnictwa i ginekologii lub w trakcie specjalizacji innej niż położnictwo i ginekologia może wystawić pacjentce receptę z kodem C?
W mojej ocenie karta przebiegu ciąży, w której ciąża została stwierdzona przez lekarza posiadającego tytuł specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii lub lekarza w trakcie odbywania specjalizacji w tej dziedzinie, lub przez położną POZ, lub położną wykonującą świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu AOS w poradni położniczo-ginekologicznej – spełnia kryteria zaświadczenia5 uprawniającego lekarza do wystawienia recepty z kodem uprawnień dodatkowych „C”. Karta przebiegu ciąży, której zawartość jest ściśle określona przepisami prawa6 zawiera znacznie więcej informacji niż zaświadczenie o ciąży, które mogą być pomocne przy kwalifikacji pacjentki do zalecanego szczepienia przeciwko RSV i grypie.
Karta przebiegu ciąży jest prowadzona wyłącznie w postaci papierowej i podobnie jak zaświadczenie, jest jednym z dokumentów dodatkowych udostępnianych przez pacjenta – to rodzaj indywidualnej dokumentacji zewnętrznej przeznaczonej na jego potrzeby.7
Do historii zdrowia i choroby pacjentki obejmującej wystawienie recepty z kodem „C” należy załączyć kopie dokumentów stwierdzających ciążę, gdyż są istotne dla ustalenia uprawnień refundacyjnych8.
Pamiętajmy, że od 20 września 2024 roku przekazywanie informacji o ciąży do Systemu Informacji Medycznej w ramach raportowania danych zdarzenia medycznego odbywa się wyłącznie na wniosek pacjentki.9
Opinia Konsultant Krajowej w dziedzinie medycyny rodzinnej – p. Wystawianie recept z kodem C – opinia Konsultant Krajowej ds. medycyny rodzinnej oraz stanowisko Ministerstwa Zdrowia – p. Wystawianie recept z kodem C – stanowisko Ministerstwa Zdrowia – przyp. red.
Jeśli karta ciąży nie spełnia tych kryteriów, jakie informacje powinno zawierać zaświadczenie (o którym mowa w art. 43b uośz) uprawniające lekarza innego niż specjalista z położnictwa i ginekologii lub w trakcie specjalizacji innej niż położnictwo i ginekologia do wystawienia recepty z kodem „C”?
Oprócz stwierdzenia ciąży u pacjentki zaświadczenie, o którym mowa w art. 43 b ust. 3 pkt 1) lit. b) uośz powinno być wystawione przez odpowiednią osobę uprawnioną. W przypadku zaświadczeń od lekarza posiadającego tytuł specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii lub lekarza w trakcie odbywania specjalizacji w tej dziedzinie – dopuszczalne są także zaświadczenia od podmiotów komercyjnych, np. z prywatnej praktyki zawodowej. W przypadku zaświadczeń od położnych – dodatkowo wymagane jest wystawienie zaświadczenia w ramach umowy z NFZ w zakresie POZ lub z zakresu AOS w poradni położniczo-ginekologicznej, co wiąże się z odpowiednim oznaczeniem świadczeniodawcy, w którym położna wykonuje zawód (nie wystarczy więc pieczątka położnej wykonującej praktykę zawodową poza POZ lub AOS).
Przykładem funkcjonującego w praktyce zaświadczenia stwierdzającego ciążę jest także zaświadczenie lekarskie lub zaświadczenie wystawione przez położną, wydawane na życzenie świadczeniobiorcy dla celów uzyskania dodatku z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka10, które jest wydawane zgodnie ze wzorem urzędowym11. Takie zaświadczenie potwierdzające pozostawanie kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu, aby stanowiło podstawę do wystawienia recepty z kodem „C” – również powinno zostać wydane przez lekarza posiadającego tytuł specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii lub lekarza w trakcie odbywania specjalizacji w tej dziedzinie, lub położną POZ, lub położną wykonującą świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu AOS w poradni położniczo-ginekologicznej.
Przypisy:
1. Na podstawie art. 43 b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (teks jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 146)2. Zob. opracowanie Biura Analiz, Dokumentacji i Korespondencji Kancelarii Senatu: Mapa uprawnień zawodów medycznych, Warszawa 25 marca 2022 r., s. 32-33, s. 46-47; dostęp: https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatopracowania/214/plik/mapa_uprawnien_zawodow_medycznych.pdf
3. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 28.02.2017 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego, Dz. U. z
4. Na podstawie art. 41a ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1287 z późn. zm.
5. art. 43 b ust. 3 pkt 1) lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (teks jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 146)
6. § 39 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, tekst jedn.: Dz.U.2024.798.
7. Zgodnie z § 2 ust. 4 pkt 3) i 9) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, tekst jedn.: Dz.U.2024.798.
8. W trybie § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, tekst jedn.: Dz.U.2024.798.
9. Na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 września 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zdarzenia medycznego przetwarzanego w systemie informacji oraz sposobu i terminów przekazywania tych danych do Systemu Informacji Medycznej, tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1388.
10. Na podstawie art. 9 ust. 7 i art. 15 b ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 323 oraz art. 16 ust. 1a uośz
11. Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży, uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod tą opieką, tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 199.
