Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy coroczne szczepienie przeciwko grypie wpływa na jego skuteczność?

15.07.2019
The impact of repeated vaccination on influenza vaccine effectiveness: a systematic review and meta-analysis
Ramsay L.C. i wsp.
BMC Med., 2019; 17: 9. doi: 10.1186/s12916-018-1239-8

Opracowały: Małgorzata Ściubisz, Iwona Rywczak

W przeglądzie systematycznym piśmiennictwa z metaanalizą oceniono, czy powtarzanie co roku szczepienia przeciwko grypie ma wpływ na jego skuteczność. Przeszukano 5 elektronicznych baz publikacji medycznych za okres do sierpnia 2016 roku. W przeglądzie systematycznym uwzględniono łącznie 26 badań (kliniczno-kontrolnych, głównie typu test-negative design, oraz kohortowych), w których oceniono skuteczność rzeczywistą (efektywność) szczepionki przeciwko grypie sezonowej w zapobieganiu zachorowaniom na grypę potwierdzoną laboratoryjnie (metodą RT-PCR) wymagającą porady lekarskiej (głównie w placówkach pozaszpitalnych): (1) tylko w aktualnym sezonie epidemicznym, (2) w poprzednim sezonie epidemicznym, (3) w aktualnym i poprzednim sezonie epidemicznym oraz (4) w żadnym sezonie, tj. ani aktualnym, ani poprzednim (grupa kontrolna). Szczepienie w czasie poprzedniego sezonu epidemicznego oznaczało szczepienie w sezonie bezpośrednio poprzedzającym sezon, którego dotyczyło badanie. Większość zakwalifikowanych badań dotyczyła sezonów epidemicznych grypy w latach 2010–2015. Autorzy przeglądu przyjęli sobie za cel uzyskanie odpowiedzi na dwa pytania istotne dla pacjenta: (1) czy pacjent, który zaszczepił się przeciwko grypie w poprzednim sezonie epidemicznym, powinien się zaszczepić również w aktualnym sezonie, (2) czy pacjent, który nie zaszczepił się przeciwko grypie w poprzednim sezonie, powinien się zaszczepić w aktualnym sezonie. W trzeciej analizie, skierowanej do decydentów polityki zdrowotnej, porównano skuteczność szczepienia przeciwko grypie w dwóch następujących po sobie sezonach epidemicznych ze skutecznością szczepienia tylko w aktualnym sezonie epidemicznym.

Kryteria włączenia do metaanalizy (ilościowej syntezy wyników) spełniło 20 badań, z czego w 16 oceniono skuteczność szczepionki przeciwko grypie w zapobieganiu zachorowaniom na grypę wywołaną przez wirus A/H1N1, w 14 wywołaną przez wirus A/H3N2, a w 13 wywołaną przez wirus grypy typu B. Wykazano, że szczepienie w dwóch następujących po sobie sezonach epidemicznych (w poprzednim i aktualnym), w porównaniu ze szczepieniem tylko w poprzednim sezonie, charakteryzowało się o 25% (95% CI: 14–35) większą skutecznością (bezwzględna różnica) wobec zachorowań wywołanych przez grypę A/H1N1 oraz o 18% (95% CI: 3–33) wobec zachorowań wywołanych przez grypę typu B. W analizie uwzględniającej poszczególne sezony epidemiczne uzyskano podobne wyniki. W drugiej analizie odnotowano, że szczepienie przeciwko grypie tylko w aktualnym sezonie epidemicznym grypy, w porównaniu z brakiem szczepienia w poprzednim i aktualnym sezonie, również charakteryzowało się większą skutecznością (bezwzględna różnica): o 62% (95% CI: 51–70) w zapobieganiu zachorowaniom na grypę wywołanym przez wirus grypy A/H1N1, o 45% (95% CI: 35–53) w zapobieganiu zachorowaniom wywołanym przez wirus grypy A/H3N2 oraz o 64% (95% CI: 57–71) w zapobieganiu zachorowaniom wywołanym przez wirus grypy B. W analizie uwzględniającej poszczególne sezony epidemiczne uzyskano podobne wyniki. W trzeciej analizie wykazano, że szczepienie przeciwko grypie w poprzednim i aktualnym sezonie, w porównaniu ze szczepieniem tylko w aktualnym sezonie, charakteryzowało się (bezwzględna różnica): podobną skutecznością wobec zachorowań wywołanych przez wirusa grypy A/H1N1 (3% [95% CI: od -8 do 13]), mniejszą skutecznością wobec zachorowań wywołanych przez wirusa grypy typu A/H3N2 (-20% [95% CI: od -36 do -4]) oraz wobec zachorowań wywołanych przez wirusa grypy typu B (-11% [95% CI: od -20 do -2]). W analizie uwzględniającej poszczególne sezony epidemiczne uzyskano odmienne wyniki.

Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że z perspektywy indywidualnej ochrony przed grypą najlepszą strategią jest szczepienie przeciwko grypie w aktualnym sezonie epidemicznym, niezależnie od tego, czy pacjent był szczepiony przeciwko grypie w poprzednim sezonie czy nie. Wyniki, które dotyczą perspektywy decydentów polityki zdrowotnej, należy interpretować ostrożnie. Porównanie to nie uwzględnia podatności na grypę w poprzednim sezonie u pacjentów, którzy byli szczepieni przeciwko grypie tylko w aktualnym sezonie. Ponadto w analizie dotyczącej zachorowań wywołanych przez grypę A/H3N2 większość wyników pochodziła z jednego sezonu epidemicznego (2014/2015), a wiadomo, że skuteczność szczepionki różni się w poszczególnych sezonach. Dlatego ważne jest, aby w przyszłości badania dotyczące skuteczności szczepionki przeciwko grypie obejmowały historię szczepień z kilku sezonów wstecz, co pozwoli dokładniej ocenić wpływ corocznego szczepienia na jego skuteczność.

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Konferencje i szkolenia

Kraków – 20–21 września 2019 r.: Krakowska Jesień Pediatryczna 2019, szczegółowe informacje »

Warszawa – 11–12 października 2019 r.: Warszawska Jesień Pediatryczna 2019, szczegółowe informacje »

Przegląd badań