Opracowała mgr Małgorzata Ściubisz
W populacyjnym badaniu obserwacyjnym z retrospektywnym zbieraniem danych przeprowadzonym w Korei Południowej oceniono ryzyko niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) dotyczących układu nerwowego lub immunologicznego w okresie po szczepieniu przeciwko pneumokokom preparatem skoniugowanym (PCV) u niemowląt. Dane do badania pozyskano z oficjalnych krajowych rejestrów.
Zgodnie z powszechnym programem szczepień obowiązującym w Korei Południowej dzieci otrzymują 3 dawki PCV (10- [PCV-10] lub PCV-13 w zależności od dostępności w danym regionie) w schemacie pierwotnym: w 2., 4., i 6. miesiącu życia. Wyjściową populację stanowiły niemowlęta, które w latach 2018–2021 otrzymały ≥1 dawkę PCV (z analizy włączono dzieci, u których szczepienie wykonano w schemacie mieszanym, tzn. z użyciem PCV-10 i PCV-13). W badaniu wykorzystano metodę self-controlled risk interval – okres obserwacji podzielono na okres ryzyka i okres kontrolny, a następnie porównano częstość wybranych NOP w tych okresach. Okres ryzyka i okres kontrolny zdefiniowano swoiście dla każdego ocenianego NOP i wynosiły one: 0–7 dni vs 15–22 dni dla drgawek gorączkowych (rozpoznanie w klasyfikacji ICD-10 zgodne z kodami R56.0, R56.8), 1–28 dni vs 29–56 dni dla encefalopatii (rozpoznanie w klasyfikacji ICD-10 zgodne z kodem G93.4), astmy (rozpoznanie w klasyfikacji ICD-10 zgodne z kodami J45, J46), małopłytkowości (rozpoznanie w klasyfikacji ICD-10 zgodne z kodami D69.1, D69.3, D69.4, D69.5, D69.6) oraz choroby Kawasakiego (rozpoznanie w klasyfikacji ICD-10 zgodne z kodem M30.3), 0–7 dni vs 15–22 dni dla pokrzywki immunologicznej i obrzęku naczynioruchowego (rozpoznanie w klasyfikacji ICD-10 zgodne z kodami L50.0, L50.1, L50.9, T78.3) oraz 0–2 dni vs 10–12 dni dla anafilaksji (rozpoznanie w klasyfikacji ICD-10 zgodne z kodami T78.2, T88.6).
Ostatecznie w analizie uwzględniono 8661 dzieci (58% chłopców), które otrzymały ≥1 dawkę PCV (85% szczepionych PCV-13; wiek w momencie podania pierwszej dawki śr. 10 tyg., 62% dzieci na tej samej wizycie otrzymało szczepionkę wysoce skojarzoną typu „5 w 1”) i u których w okresie narażenia lub kontrolnym rozpoznano drgawki gorączkowe, encefalopatię, astmę, małopłytkowość, chorobę Kawasakiego, pokrzywkę immunologiczną, obrzęk naczynioruchowy lub anafilaksję. Wykazano, że szczepienie przeciwko pneumokokom z użyciem PCV nie zwiększało ryzyka wybranych NOP dotyczących układu nerwowego lub immunologicznego, z wyjątkiem drgawek gorączkowych. W okresie narażenia, w porównaniu z okresem kontrolnym, stwierdzono podobne ryzyko encefalopatii (IRR: 0,97 [95% CI: 1,10–1,47]), pokrzywki immunologicznej i obrzęku naczynioruchowego (IRR: 0,85 [95% CI: 0,73–0,99]), astmy (IRR: 0,85 [95% CI: 0,81–0,90]), anafilaksji (IRR: 0,23 [95% CI: 0,05–1,10]), małopłytkowości (IRR: 1,21 [95% CI: 0,94–1,57]) oraz choroby Kawasakiego (IR: 0,79 [95% CI: 0,71–0,87]). Nieco większe ryzyko dotyczyło wystąpienia drgawek gorączkowych (IRR: 1,27 [95% CI: 1,10–1,47]), zwłaszcza po podaniu pierwszej lub drugiej dawki PCV (IRR wyniosło odpowiednio: 1,50 [95% CI: 1,16–1,94] lub 1,45 [95% CI: 1,11–1,89]). W dodatkowej analizie wykazano, że zwiększone ryzyko drgawek gorączkowych obserwowano tylko w przypadku koadministracji PCV z innymi szczepionkami (IRR: 1,47 [95% CI: 1,22–1,76]).
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że szczepienie przeciwko pneumokokom preparatem skoniugowanym nie zwiększyło ryzyka wybranych zdarzeń niepożądanych dotyczących układu neurologicznego lub immunologicznego. Stwierdzone nieco większe ryzyko epizodu drgawek gorączkowych, zwłaszcza przy koadministracji PCV z innymi szczepionkami, nie powinno być przyczyną rezygnacji ze szczepienia. Drgawki gorączkowe są względnie częstym następstwem gorączki u małych dzieci, zwykle ustępują samoistnie, nie wymagają dalszej diagnostyki i nie pozostawiają trwałych następstw (p. Po podaniu których szczepionek można się spodziewać wystąpienia NOP w postaci drgawek gorączkowych u dzieci? oraz Jaki jest typowy obraz drgawek związanych ze szczepieniem u dzieci? – przyp. red.).
